جانىڭدى تۇرشىكتىرەدى. قىزىل جالىن جەر-كوكتى جالماپ بارا جاتقانداي. تەلەديدار سوعان ءبارىمىزدى كۋا ەتىپ وتىر. جاسىل جەلەگىنەن ايىرىلعان جەردى ايايسىڭ, جيعان-تەرگەن دۇنيە-مۇلكىنەن ايىرىلعان ەلدى ايايسىڭ. ەشكىمنىڭ دە باسىنا بەرمەسىن دەپ تىلەيسىڭ.
ورىس اعايىندار ءبىرازدان بەرى ارپالىسىپ-اق جاتىر. كوپ نارسەگە سول بايلىعىم ءبارىنەن دە كوپ دەيتىن دەرجاۆانىڭ دا شاماسى كەلمەيدى ەكەن. ءتىلسىز جاۋ رەسەيدىڭ سول ەرەن بايلىعىنىڭ, ماقتانىشىنىڭ ءبىرى – ورمانىنا اۋىز سالدى. سالعاندا, ءبىرازىن وپىرىپ تاستادى. ورتالىق رەسەي, ورماندى رەسەي وت قۇشاعىندا.
بۇل ەلدىڭ اقپارات قۇرالدارىنا, ءتىپتى الەم اقپارات قۇرالدارىنا كوز سالساڭ دا, كادىمگىدەي سوعىس مايدانىنان الىنعانداي اقپاراتتارعا كەزىگەسىڭ. قانشا مىڭ گەكتار جەردى ءورت شالدى, قانشا دەرەۆنيا ورتەنىپ, قانشا ءۇي جاندى, وكىنىشكە قاراي, قانشا ادام قازا تاپتى دەگەن دە ماعلۇمات بار. سول ءورتتى بۇعالىقتاۋعا قىرۋار كۇش جۇمسالىپ جاتىر. بىراق ول بوي بەرمەيدى. ايتالىق, وتكەن ءسارسەنبىدە 210 ءورت سوندىرىلگەن ەكەن, ونىڭ ەسەسىنە جاڭادان 320 ءورت وشاعى پايدا بولىپتى. جالپى, بيىل بۇل ەلدە 23 مىڭداي ءورت شىعىپتى. ال بىلتىر ونىڭ سانى 19,5 مىڭ بولعان ەكەن. بىراق بيىلعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ءالى ءبىراز ۋاقىت بار.
بيىلعى ءورتتىڭ بۇرىنعى كەزدەردەگىدەن ايىرماشىلىعى كوپ. وعان ەڭ الدىمەن اپتاپ ىستىق تا سەبەپكەر. ۇشقىن تۇسسە, لاپ ەتكەلى تۇر. وسىدان ايتارلىقتاي ءبىراز بۇرىن سول ماسكەۋ ماڭىنداعى ءورتتى جاعدايعا ءوزىمىز دە كۋا بولعان ەدىك. 1973 جىلى دا كۇن ىستىق بولىپ, 30 گرادۋستان شامالى اسقان ىستىقتا ماسكەۋلىكتەردىڭ اۋىزدارىن اشىپ, قينالعانىن كورگەنبىز. سوندا كوبىنە جەردىڭ بەتى ەمەس, استىنداعى تورف جانىپ, قالانى ءتۇتىن باسقان. استى ورتەنگەن جەرلەردەگى اعاشتاردىڭ وپىرىلىپ, تومەن ءتۇسىپ كەتكەنىن دە اڭگىمە ەتەتىن. بيىلعى ءورت نەگىزىنەن جەردىڭ ۇستىندە.
وندا دا ول جەردىڭ بەتىندە جانە بيىكتە دەپ بولىنەدى ەكەن. ورماندى جەردە سول بيىكتەگىسى قيىن. ول توقتاۋ بەرمەيدى. بيىك اعاشتاردىڭ باسىمەن جەل قۋالاعان ءورت مينوتىنە 100 مەترلىك شاپشاڭدىقپەن العا جىلجىپ, ءاپ-ءساتتە تالاي جەردى شارپيدى. ادامدار وعان قارسى امال دا جاساپ ۇلگەرمەيدى. وسى اپتانىڭ باسىنا دەيىن 557 797 گەكتار ورماندى ءورت جالماپتى.
ەل ەرەۋىل ۇستىندە. پرەزيدەنت دميتري مەدۆەدەۆ جەتى وبلىستا ءتوتەنشە جاعداي جاريالادى. بۇل جەرلەردە جايباراقات جان جوق. پرەمەر-مينيستر ۆلاديمير پۋتين ءتىلسىز جاۋ جايپاپ وتكەن ايماققا ءوزى بارىپ, جاعدايدى كورىپ, باسشىلارعا باعدار بەرىپ, جابىرقاعان جۇرتتى جۇباتىپ ءجۇر. ءۇيى ورتەنگەندەرگە ءۇي سالىپ بەرمەك. ورتەنگەن ۇيلەر دە از ەمەس. وسى اپتانىڭ ورتاسىنا دەيىن 1900 ءۇي كۇلگە اينالىپتى. ءتىلسىز جاۋدى توقتاتقانشا ونىڭ قانشاعا جەتەتىنى بەلگىسىز.
ەڭ ۇلكەن شىعىن – ادامداردىڭ قازاسى. ءار وبلىستا ولاردىڭ سانى ونداعان دەپ ايتىلادى. ال ورتەنگەن ۇيلەردىڭ ىشىنەن كۇيگەن دەنەلەردىڭ تابىلعانى بۇل تسيفرلار كوبەيە تۇسەدى-اۋ دەگەن قاۋىپكە جەتەلەيدى. ولگەندەر اقشا سۇرامايدى. ال تىرىلەرگە كومەك قاراستىرىلىپ وتىر. جەدەل كۇنكورىسكە دەپ ءار ادامعا 10 مىڭ رۋبلدەن (48900 تەڭگە) اقشا بەرسە, كەيىن 200 مىڭ رۋبلدەن الماق. بۇعان قوسا ءار وتباسىنا ءۇي سالىپ بەرەدى, ونىڭ باعاسى 3 ميلليون رۋبلدەن اينالماق. ۇكىمەت ءۇيى ورتەنگەندەرگە سۋىق تۇسكەنشە ءۇيلى بولاسىڭدار دەپ وتىر. جاقسى قامقورلىق.
ءورت ءتىلسىز جاۋ بولسا دا, ونىڭ توقتار كەزى بار. بىراق ول ءالى دە بىرازعا سوزىلادى-اۋ دەگەن قاۋىپ شوشىندىرادى. ويتكەنى, گيدرومەتتىڭ بولجامى اپتاپ ىستىقتىڭ ازىرگە قايتپايتىنىن, قايتا ءبۇگىنگى كۇندەرى بۇرىنعىدان دا كوتەرىلە تۇسەتىنىن ايتادى. اپتاپ ىستىق – ورتكە نەگىز. دەمەك, رەسەيلىكتەرگە سىن ودان ءارى جالعاسادى.
باسقانى ايتقاندا, ءوزىڭدى ويلايسىڭ. كورشى ەلگە كەلگەن الاپات بىزگە قاراي بەت بۇرماسىن دەپ تىلەيمىز عوي. سويتسە دە, ساقتىق كەرەك-اق. ءتىلسىز جاۋعا قارسى كۇرەستىڭ ۇلكەنى دە سول – ساقتىق.
ماماديار جاقىپ.
ورىس اعايىندار ءبىرازدان بەرى ارپالىسىپ-اق جاتىر. كوپ نارسەگە سول بايلىعىم ءبارىنەن دە كوپ دەيتىن دەرجاۆانىڭ دا شاماسى كەلمەيدى ەكەن. ءتىلسىز جاۋ رەسەيدىڭ سول ەرەن بايلىعىنىڭ, ماقتانىشىنىڭ ءبىرى – ورمانىنا اۋىز سالدى. سالعاندا, ءبىرازىن وپىرىپ تاستادى. ورتالىق رەسەي, ورماندى رەسەي وت قۇشاعىندا.
بۇل ەلدىڭ اقپارات قۇرالدارىنا, ءتىپتى الەم اقپارات قۇرالدارىنا كوز سالساڭ دا, كادىمگىدەي سوعىس مايدانىنان الىنعانداي اقپاراتتارعا كەزىگەسىڭ. قانشا مىڭ گەكتار جەردى ءورت شالدى, قانشا دەرەۆنيا ورتەنىپ, قانشا ءۇي جاندى, وكىنىشكە قاراي, قانشا ادام قازا تاپتى دەگەن دە ماعلۇمات بار. سول ءورتتى بۇعالىقتاۋعا قىرۋار كۇش جۇمسالىپ جاتىر. بىراق ول بوي بەرمەيدى. ايتالىق, وتكەن ءسارسەنبىدە 210 ءورت سوندىرىلگەن ەكەن, ونىڭ ەسەسىنە جاڭادان 320 ءورت وشاعى پايدا بولىپتى. جالپى, بيىل بۇل ەلدە 23 مىڭداي ءورت شىعىپتى. ال بىلتىر ونىڭ سانى 19,5 مىڭ بولعان ەكەن. بىراق بيىلعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ءالى ءبىراز ۋاقىت بار.
بيىلعى ءورتتىڭ بۇرىنعى كەزدەردەگىدەن ايىرماشىلىعى كوپ. وعان ەڭ الدىمەن اپتاپ ىستىق تا سەبەپكەر. ۇشقىن تۇسسە, لاپ ەتكەلى تۇر. وسىدان ايتارلىقتاي ءبىراز بۇرىن سول ماسكەۋ ماڭىنداعى ءورتتى جاعدايعا ءوزىمىز دە كۋا بولعان ەدىك. 1973 جىلى دا كۇن ىستىق بولىپ, 30 گرادۋستان شامالى اسقان ىستىقتا ماسكەۋلىكتەردىڭ اۋىزدارىن اشىپ, قينالعانىن كورگەنبىز. سوندا كوبىنە جەردىڭ بەتى ەمەس, استىنداعى تورف جانىپ, قالانى ءتۇتىن باسقان. استى ورتەنگەن جەرلەردەگى اعاشتاردىڭ وپىرىلىپ, تومەن ءتۇسىپ كەتكەنىن دە اڭگىمە ەتەتىن. بيىلعى ءورت نەگىزىنەن جەردىڭ ۇستىندە.
وندا دا ول جەردىڭ بەتىندە جانە بيىكتە دەپ بولىنەدى ەكەن. ورماندى جەردە سول بيىكتەگىسى قيىن. ول توقتاۋ بەرمەيدى. بيىك اعاشتاردىڭ باسىمەن جەل قۋالاعان ءورت مينوتىنە 100 مەترلىك شاپشاڭدىقپەن العا جىلجىپ, ءاپ-ءساتتە تالاي جەردى شارپيدى. ادامدار وعان قارسى امال دا جاساپ ۇلگەرمەيدى. وسى اپتانىڭ باسىنا دەيىن 557 797 گەكتار ورماندى ءورت جالماپتى.
ەل ەرەۋىل ۇستىندە. پرەزيدەنت دميتري مەدۆەدەۆ جەتى وبلىستا ءتوتەنشە جاعداي جاريالادى. بۇل جەرلەردە جايباراقات جان جوق. پرەمەر-مينيستر ۆلاديمير پۋتين ءتىلسىز جاۋ جايپاپ وتكەن ايماققا ءوزى بارىپ, جاعدايدى كورىپ, باسشىلارعا باعدار بەرىپ, جابىرقاعان جۇرتتى جۇباتىپ ءجۇر. ءۇيى ورتەنگەندەرگە ءۇي سالىپ بەرمەك. ورتەنگەن ۇيلەر دە از ەمەس. وسى اپتانىڭ ورتاسىنا دەيىن 1900 ءۇي كۇلگە اينالىپتى. ءتىلسىز جاۋدى توقتاتقانشا ونىڭ قانشاعا جەتەتىنى بەلگىسىز.
ەڭ ۇلكەن شىعىن – ادامداردىڭ قازاسى. ءار وبلىستا ولاردىڭ سانى ونداعان دەپ ايتىلادى. ال ورتەنگەن ۇيلەردىڭ ىشىنەن كۇيگەن دەنەلەردىڭ تابىلعانى بۇل تسيفرلار كوبەيە تۇسەدى-اۋ دەگەن قاۋىپكە جەتەلەيدى. ولگەندەر اقشا سۇرامايدى. ال تىرىلەرگە كومەك قاراستىرىلىپ وتىر. جەدەل كۇنكورىسكە دەپ ءار ادامعا 10 مىڭ رۋبلدەن (48900 تەڭگە) اقشا بەرسە, كەيىن 200 مىڭ رۋبلدەن الماق. بۇعان قوسا ءار وتباسىنا ءۇي سالىپ بەرەدى, ونىڭ باعاسى 3 ميلليون رۋبلدەن اينالماق. ۇكىمەت ءۇيى ورتەنگەندەرگە سۋىق تۇسكەنشە ءۇيلى بولاسىڭدار دەپ وتىر. جاقسى قامقورلىق.
ءورت ءتىلسىز جاۋ بولسا دا, ونىڭ توقتار كەزى بار. بىراق ول ءالى دە بىرازعا سوزىلادى-اۋ دەگەن قاۋىپ شوشىندىرادى. ويتكەنى, گيدرومەتتىڭ بولجامى اپتاپ ىستىقتىڭ ازىرگە قايتپايتىنىن, قايتا ءبۇگىنگى كۇندەرى بۇرىنعىدان دا كوتەرىلە تۇسەتىنىن ايتادى. اپتاپ ىستىق – ورتكە نەگىز. دەمەك, رەسەيلىكتەرگە سىن ودان ءارى جالعاسادى.
باسقانى ايتقاندا, ءوزىڭدى ويلايسىڭ. كورشى ەلگە كەلگەن الاپات بىزگە قاراي بەت بۇرماسىن دەپ تىلەيمىز عوي. سويتسە دە, ساقتىق كەرەك-اق. ءتىلسىز جاۋعا قارسى كۇرەستىڭ ۇلكەنى دە سول – ساقتىق.
ماماديار جاقىپ.
