– ەربول قابدىعالي ۇلى, مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى جاڭا قۇجاتتىڭ باستى ماقساتى قانداي؟
– وزدەرىڭىزگە ءمالىم, 2026 جىلدىڭ 19 مامىرىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتى تۋرالى» زاڭعا جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويعان بولاتىن.
اتالعان زاڭدار مەملەكەتتىك قىزمەتتى دامىتۋدىڭ 2024–2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى نەگىزىندە ازىرلەنىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە قاتىستى تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قابىلداندى.
قۇجاتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ازاماتتارعا باعدارلانعان سەرۆيستىك مودەلدى قالىپتاستىرۋ, مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ كاسىبي دەڭگەيىن كۇشەيتۋ جانە كادرلىق ۇدەرىستەردى تولىق تسيفرلاندىرۋ. جالپى العاندا, زاڭ مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋگە باعىتتالعان.
– زاڭدا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ميسسياسى مەن قاعيداتتارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلعانى ايتىلىپ ءجۇر. بۇل نەنى بىلدىرەدى؟
– بۇعان دەيىن مەملەكەتتىك قىزمەتتى قۇقىقتىق رەتتەۋ كوبىنە ەڭبەك قاتىناستارى شەڭبەرىمەن شەكتەلىپ كەلدى. ال ونىڭ ميسسياسى, قوعامدىق ءمانى مەن ستراتەگيالىق ءرولى قۇقىقتىق تۇرعىدا ناقتى ايقىندالا بەرمەگەن ەدى.
جاڭا زاڭ وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرىپ, مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ۇلتتىق باسىمدىقتاردى ىسكە اسىراتىن نەگىزگى ينستيتۋت رەتىندەگى مارتەبەسىن ناقتى بەكىتەدى. وسى ماقساتتا زاڭدا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ماقساتى, ونى وتكەرۋ قاعيداتتارى, سونداي-اق مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە, ولاردىڭ لاۋازىمدىق مىندەتتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار جۇيەلەنگەن.
بۇعان دەيىن بۇل نورمالار ءارتۇرلى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردە شاشىراڭقى تۇردە كورىنىس تاپسا, ەندى ءبىر قۇجات اياسىندا ناقتى ءارى ۇيلەسىمدى تۇردە ايقىندالىپ وتىر. بۇل مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتىپ, كاسىبي قىزمەتتى بىرىزدەندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
– ازاماتتارعا باعدارلانعان سەرۆيستىك مودەل تۋرالى ايتىپ وتسەڭىز.
– قازىر مەملەكەتتىك ورگاندار جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى ولاردىڭ حالىقتىڭ سۇرانىسىنا قانشالىقتى جەدەل ءارى ساپالى جاۋاپ بەرە الۋىمەن ولشەنەدى. وسىعان بايلانىستى زاڭدا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ كليەنتكە باعدارلانعان مىنەز-ق ۇلىق مودەلىن ەنگىزۋ كوزدەلگەن.
قالىپتاسىپ جاتقان قۇقىقتىق نەگىزدىڭ باستى باعىتى – مەملەكەتتىڭ ازاماتپەن ءوزارا ءىس-قيمىلىندا ادامعا باعدارلانعان ءتاسىلدى كۇشەيتۋ. بۇل تۇرعىدا «مەملەكەت ادام ءۇشىن ەمەس, ادام مەملەكەت ءۇشىن» دەگەن ۇستانىمنىڭ جاڭا مازمۇنمەن جاڭعىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون.
مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ بارىسىندا اكىمشىلىك, تسيفرلىق جانە قۇقىقتىق كەدەرگىلەردى ازايتۋعا باعىتتالعان بىرقاتار تۇزەتۋلەر قاراستىرىلعان. بۇل قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرىپ, ونى ازاماتتارعا قولجەتىمدى ءارى تۇسىنىكتى ەتەدى.
– ال جاستاردى مەملەكەتتىك قىزمەتكە تارتۋ باعىتىندا قانداي وزگەرىستەر بار؟
– ءيا, جاڭا زاڭ كادرلىق ساياساتتىڭ جاڭا ستاندارتىن قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى. وسىعان بايلانىستى جاس ءارى تالانتتى مامانداردى مەملەكەتتىك قىزمەتكە تارتۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك قىزمەتكە كىرۋگە الدىن الا دايارلاۋ ينستيتۋتى ەنگىزىلىپ وتىر.
بۇل تەتىك مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە قاجەتتى قۇزىرەتتەردى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ءبىلىم بەرۋ جانە پراكتيكالىق ءىس-شارالار كەشەنىن قامتيدى. ول مەكتەپتەن باستاپ جوعارى وقۋ ورىندارىنا دەيىنگى كەزەڭدى قامتىپ, جاستاردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتكە جۇيەلى تۇردە بەيىمدەلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.
– مەملەكەتتىك قىزمەتكە قىزىعۋشىلىق تانىتقان ازاماتتارعا ىرىكتەۋ ءراسىمىنىڭ اشىقتىعى ماڭىزدى. وسى تۇرعىدا ىرىكتەۋ جۇيەسى قانداي وزگەرىستەردى كوزدەيدى؟
– ەڭ ماڭىزدى وزگەرىستەردىڭ ءبىرى – كونكۋرستىق راسىمدەردىڭ تولىق تسيفرلىق فورماتقا كوشۋى. ەندى كانديداتتاردى ىرىكتەۋ «ە-قىزمەت» ينتەگراتسيالانعان اقپاراتتىق جۇيەسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.
بۇل شەشىم ىرىكتەۋ ۇدەرىسىنىڭ اشىقتىعىن, وبەكتيۆتىلىگىن, قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى. سونىمەن قاتار ادام فاكتورىنىڭ ىقپالىن بارىنشا ازايتىپ, كونكۋرسقا قاتىسۋشىلارعا تەڭ مۇمكىندىكتەر قالىپتاستىرادى.
– مەملەكەتتىك قىزمەتتە تالانتتى مامانداردى تارتۋمەن قاتار, ولاردىڭ كاسىبي دامۋى مەن مانساپتىق وسۋىنە جاعداي جاساۋ دا ماڭىزدى. جاڭا زاڭدا بۇل باعىتتا قانداي تەتىكتەر قاراستىرىلعان؟
– زاڭدا «ب» كورپۋسى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرى ءۇشىن لاۋازىمدىق دەڭگەيگە بايلانىستى ەڭبەكاقى مولشەرىن ايقىنداي وتىرىپ, ءبىر لاۋازىم شەڭبەرىندە كولدەنەڭ مانساپتىق ءوسۋ تەتىگىن ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
بۇل تاجىريبەلى مامانداردىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا, ولاردىڭ ەڭبەگىن ءادىل باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار ەڭبەكاقى جۇيەسىن مانساپتىق ءوسۋ لوگيكاسىمەن ۇيلەستىرۋ ءبىر لاۋازىم ىشىندە كاسىبي دامۋعا قوسىمشا ىنتالاندىرۋ قالىپتاستىرادى.
– زاڭنىڭ جالپى ماڭىزىن قالاي باعالايسىز؟
– بۇل زاڭ مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىن ساپالىق جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە باعىتتالعان كەشەندى قۇجات دەپ ايتۋعا بولادى. ول مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرىپ قانا قويماي, ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارعا دەگەن سەنىمىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى.
زاڭدا كوزدەلگەن جاڭاشىلدىقتار مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ اشىق, ءادىل, كاسىبي جانە ازاماتقا باعدارلانعان مودەلىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ دامۋى – ەل دامۋىنىڭ كەپىلى. سوندىقتان جاڭا زاڭنىڭ ءتيىمدى ىسكە اسىرىلۋى مەملەكەتتىك باسقارۋ ساپاسىن ارتتىرىپ, ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا ءوز ۇلەسىن قوسادى دەپ سەنەمىز.
اڭگىمەلەسكەن –
بانۋ ءادىلجان,
«Egemen Qazaqstan»
