ءتۋرنيردىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرتاي التاەۆ ەلدىڭ دامۋى جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتكەن, تۋعان جەردىڭ مەرەيىن وسىرگەن ازاماتتاردىڭ جارقىن بەينەسى ءاردايىم ۇرپاق جادىندا ساقتالاتىنىن اتاپ ءوتتى. سوزاق اۋدانىنىڭ اكىمى مۇحيت تۇرىسبەكوۆ تەرىسكەيدەن تۇلەپ ۇشقان قوس تۇلعانىڭ ءومىر جولىنا توقتالىپ, ولاردىڭ تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى مەن ەل يگىلىگى ءۇشىن اتقارعان ونەگەلى ىستەرى كەيىنگى بۋىنعا ۇلگى ەكەنىن جەتكىزدى. سونداي-اق جيىندا اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى قابىلبەك ەسپەنبەتوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, مارقۇم قايرات بەركىنباەۆتىڭ جارى ءلايلا سۇلتانقىزى, تۋعان-تۋىستارى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى. قوس ازاماتتىڭ ادامگەرشىلىك بولمىسى مەن ەلگە سىڭىرگەن ەڭبەكتەرىن تەبىرەنە اڭگىمەلەدى.
ەلىمىزدە كۋرورت ءىسىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان, ءىرى ساۋىقتىرۋ مەكەمەلەرىندە باسشىلىق ەتىپ, ءوزىن دارىندى ۇيىمداستىرۋشى رەتىندە تانىتقان قايرات شەرالى ۇلى 1965 جىلى سوزاق اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. 2007 جىلدان 2011 جىلعا دەيىن بۇرىنعى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى بولدى. 2011 جىلدان باستاپ پرەزيدەنتتىڭ ءىس باسقارماسى جۇيەسىندە قىزمەت ەتتى. قوعام قايراتكەرى قايرات بەركىنباەۆ كوپتەگەن الەۋمەتتىك جوبانىڭ باستاماشىسى بولدى.
ەسكە الۋ ءىس-شاراسىندا سوزاق اۋدانى تۇرعىندارى قايرات شەرالى ۇلىن تۋعان جەرىنە ەڭبەگى كوپ سىڭگەن ازامات رەتىندە دە جاقسى تانيتىندارىن ايتىپ, ىزگى ىستەرىن, ونەگە ەتەر اسىل قاسيەتتەرىن ەسكە الدى. قىزىلكول ەلدى مەكەنىندە سەگىزىنشى سىنىپتى بىتىرگەن شەرالىنىڭ ۇلى قايرات سپورتتى ۇناتقان. سەگىزىنشى سىنىپتان كەيىن وتباسى الماتىعا كوشەدى. سپورتقا بەيىمدەۋ بولعاندىقتان, دەنەشىنىقتىرۋ ءپانىن جاقسى كورەتىن قايرات ينستيتۋتتا وقىپ جۇرگەندە كۇرەسپەن اينالىستى. بەرتىنىرەكتە رەسپۋبليكالىق فريستايل فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى بولدى. سونداي-اق اۋىلداستارى قايرات شەرالى ۇلىنىڭ دەپۋتات بولماي تۇرىپ-اق مەتسەناتتىق شارالاردى جاساعانىن, مەكتەپ, بالاباقشا, جول سالعانىن ەسكە الدى.
تۋعان جەرىنە, اعايىن-تۋىس ورتاسىنا 2000 جىلدارى ورالعان ول قالتالى ازاماتتاردىڭ اۋىلعا مەشىت سالىپ بەرگەنىنە قىزىعا قاراعان. مەشىت سالعىسى كەلگەن. بىراق اقساقالدارمەن, اكىمدەرمەن اڭگىمەلەسىپ, اۋىلدىڭ جاعدايىنا قانىققاننان كەيىن, شەشىلمەي جاتقان باسقا دا الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە قولعابىس ەتۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى. ءسويتىپ, مەكتەپ قۇرىلىسىن قولعا الادى.
اۋىلعا مەكتەپ سالىپ جاتقانىنان حاباردار بولعان قايرات شەرالى ۇلىنىڭ جولداستارى العاشقىدا تاڭعالىپتى. «ول قانداي تابىس اكەلەدى, ودان دا ونى اقىلى تۇردە جۇمىس ىستەتۋگە بولاتىن الماتىدان نەگە سالمايسىز؟» دەگەندەر دە تابىلىپتى. مەكتەپتى اۋىلعا تەگىن سالىپ بەرىپ, ودان ەشقانداي پايدا كورۋدى ماقسات تۇتىپ وتىرماعانىن ايتقاندا كوپشىلىگى تاڭدانا قاراعان. اۋىلعا وسىنداي جاقسىلىق جاساعاننان كەيىن دە دەپۋتاتتىققا ءتۇسۋ ويى بولماعان قايرات شەرالى ۇلىنا اۋىل اقساقالدارى كەڭەس بەرەدى. ەگەر دەپۋتات بولسا, قولى ۇزارىپ, ياعني بيۋدجەتتەن تاعى وسىنداي ەكى-ءۇش مەكتەپ سالۋعا قاراجات سۇراي الاتىنىن ايتۋشىلار دا بولعان. اقساقالداردىڭ كەڭەسىنەن سوڭ, وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتىعىنا باق سىنايدى. جەرلەستەرىنىڭ قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە سايلاۋدا جەڭىسكە جەتەدى.
اۋىل تۇرعىندارى قايرات شەرالى ۇلىنىڭ دەپۋتات رەتىندە بىرقاتار وزەكتى ماسەلەنىڭ شەشىمىن تابۋىنا ىقپال ەتكەن. مىسالى, قىزىلكولگە سۋ قۇبىرىن تارتۋعا 170 ملن تەڭگە قارجى ءبولىندى. «اششىساي – شولاققورعان – كەنتاۋ» تاس جولى سالىندى. وسى تاس جولمەن سوزاقتىقتاردىڭ تۇركىستانعا از ۋاقىتتا جەتىپ بارۋىنا مۇمكىندىك جاسالدى. ول جولدىڭ سالىنۋىنا, ياعني قارجى بولۋگە ىقپال ەتتى. سونداي-اق اۋىل تۇرعىندارى قايراتتىڭ كومەككە مۇقتاج قاريالارعا, اسىراۋشىسى جوق وتباسىلارعا, بالالار ۇيىندە تاربيەلەنىپ جاتقان بالدىرعاندارعا جاردەمدەسكەنىن ۇمىتقان ەمەس. قىزىلكول ەلدى مەكەنىندە م.اۋەزوۆ اتىنداعى مەكتەپتىڭ جاڭا عيماراتىن سالدىرىپ, «قايرات» بوبەكجاي-بالاباقشاسىن سالۋعا دەمەۋشىلىك جاسادى. جالپى, اۋدان تۇرعىندارى بۇل كۇنى ازاماتتىڭ اۋىلعا جاساعان يگى ىستەرىن ەسكە الىپ, ەلگە سىڭىرگەن ەڭبەگى دە ەرەن ەكەندىگىن ايتىپ, جاستارعا ۇلگى تۇتتى.
سونىمەن قاتار ەسكە الۋ ءىس-شاراسىندا تايىر شەراليەۆتىڭ ەڭبەك جولى, ەرلىگى اڭگىمەلەندى. مكقب-دا ۆزۆود كومانديرى بولىپ باستاعان ول 2007 جىلدىڭ قىركۇيەگىنەن بۇرىنعى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ءىىد ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كۇرەس باسقارماسىنىڭ جەدەل ۋاكىلى بولىپ قىزمەت ەتكەن. 2009 جىلدىڭ شىلدە ايىندا اۋىر قىلمىس جاساپ, ىزدەۋدە جۇرگەن قىلمىسكەردى قۇرىقتاۋعا جەدەل ۋاكىل توپتىڭ جاساعىمەن الماتى قالاسىنا قىزمەتتىك ىسساپارعا اتتانادى. ءدال وسى جولى, قىلمىسكەردى ۇستاۋ بارىسىندا, پوليتسيا اعا لەيتەنانتى ەرلىكپەن قازا تاپتى. قىلمىسكەردى ۇستاۋ كەزىندە تايىر شەراليەۆ اۋىر جاراقات الىپ, ەسىن جيماعان كۇيى الماتىداعى اۋرۋحانادا كوز جۇمدى.
وسىنداي اسىل ازاماتتاردى ەسكە الۋعا ارنالعان «قوس اسىلدىڭ ءىزى» اتتى ۆولەيبولدان رەسپۋبليكالىق تۋرنيرگە ءار وڭىردەن كەلگەن 9 كوماندا قاتىسىپ, سپورتشىلار سالاماتتى ءومىر سالتىنىڭ جارقىن ۇلگىسىن كورسەتتى. تۋرنير اياسىندا قايرات بەركىنباەۆتىڭ تۋعان جەرگە تارتۋى بولعان «قايرات» بوبەكجاي-بالاباقشاسىندا تانىمدىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, قوناقتار قىزىلكول اۋىلىنداعى مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى ءبىلىم ورداسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, «قوس اسىلدىڭ ءىزى» ءتۋرنيرى – تەك سپورتتىق باسەكە ەمەس, ەرلىك پەن ازاماتتىقتىڭ ءمانىن ۇعىندىراتىن, جاس ۇرپاقتى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەيتىن تاعىلىمدى ءىس-شارا بولدى.
تۇركىستان وبلىسى
