فوتو: اشىق دەرەككوز
دەپۋتاتتار ساياسي پارتيالاردىڭ فراكتسيالارىنا جانە دەپۋتاتتىق توپتارعا بىرىگۋگە قۇقىلى. ولاردى تىركەۋدى قۇرىلتاي بيۋروسى جۇزەگە اسىرادى, ال جۇمىس ءتارتىبى رەگلامەنتپەن ناقتى بەلگىلەنەدى.
مۇنداي بىرلەستىكتەر دەپۋتاتتاردىڭ ۇستانىمدارىن ۇيلەستىرۋگە جانە زاڭ شىعارۋ پروتسەسىنە ءتيىمدى قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
فراكتسيالار پارتيالىق قاعيدات بويىنشا قۇرىلادى جانە ءتيىستى ساياسي كۇشتەردىڭ مۇددەلەرىن بىلدىرەدى. ءار پارتيادان تەك ءبىر عانا فراكتسيا قۇرىلۋى مۇمكىن.
فراكتسيا جەتەكشىلەرىنە قۇرىلتاي وتىرىستارىندا جانە ونىڭ جۇمىس ورگاندارىندا ءسوز سويلەۋ قۇقىعى كەپىلدەندىرىلگەن.
ال دەپۋتاتتىق توپتار پارتيالىق تيەسىلىگىنە قاراماستان بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن قۇرىلادى جانە ولاردىڭ قۇرامىندا كەمىندە ون بەس دەپۋتات بولۋى ءتيىس. بۇل ولاردىڭ كەڭ اۋقىمدى جانە ىنتىماقتاستىق سيپاتىن كورسەتەدى.
زاڭدا پارلامەنتتىك كوپشىلىك پەن وپپوزيتسيا ۇعىمدارى دا بەكىتىلگەن.
پارلامەنتتىك كوپشىلىك ەڭ كوپ مانداتقا يە پارتيادان قالىپتاسادى. ال وپپوزيتسيانى قۇرىلتايدا ۇسىنىلعان جانە نەگىزگى ماسەلەلەر بويىنشا بالاما ۇستانىمدى ۇستاناتىن باسقا پارتيالار قۇرايدى.
سونىمەن بىرگە وپپوزيتسيانىڭ جەكەلەگەن باستامالار بويىنشا كوپشىلىكتى ۋاقىتشا قولداۋىنا جول بەرىلەدى. بۇل ساياسي پروتسەستىڭ يكەمدىلىگىن جانە بەلگىلى ءبىر باعىتتار بويىنشا كەلىسىمگە كەلۋ مۇمكىندىگىن كورسەتەدى.
ۇكىمەتتىڭ قىزمەتىن باقىلاۋ جانە سوتتاردىڭ تاۋەلسىزدىگى: قۇرىلتايعا قانداي وكىلەتتىلىك بەرىلەدى؟
دەپۋتاتتاردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى مەن جاۋاپكەرشىلىگى
كونستيتۋتسيالىق زاڭ دەپۋتات مارتەبەسىن قازاقستان حالقىنا بەرگەن انتقا نەگىزدەلگەن كاسىبي قىزمەت رەتىندە بەكىتەدى.
دەپۋتاتتىڭ وكىلەتتىگى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىندا تىركەلگەن ساتتەن باستالادى. بۇل مارتەبە بىرقاتار قاتاڭ شەكتەۋلەردى جۇكتەيدى: دەپۋتاتتارعا كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋعا نەمەسە عىلىمي, پەداگوگيكالىق جانە شىعارماشىلىق قىزمەتتەن باسقا اقىلى قىزمەت اتقارۋعا تىيىم سالىنادى.
بۇل تالاپتاردى بۇزۋ نەمەسە دەپۋتاتتىڭ ءوزى سايلانعان ساياسي پارتيادان شىعۋى ونىڭ مانداتىنان بىردەن ايىرىلۋىنا اكەلەدى.
دەپۋتات شەشۋشى داۋىس بەرۋ قۇقىعىنا جانە باقىلاۋ قۇرالدارىنا يە. ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداۋ جانە ولاردىڭ قابىلداۋىنا كەزەكسىز كىرۋ قۇقىعى بار.
دەپۋتاتتىڭ تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قول سۇعىلماۋشىلىق كەپىلدىگى قاراستىرىلعان. دەپۋتاتتى ۇستاۋ نەمەسە جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ باس پروكۋروردىڭ ۇسىنىسى بويىنشا قۇرىلتايدىڭ كەلىسىمىمەن عانا مۇمكىن بولادى.
سونىمەن قاتار زاڭ قاتاڭ ءتارتىپ تالاپتارىن بەلگىلەيدى: داۋىس بەرۋ تەك دەپۋتاتتىڭ ءوزى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس. جۇيەلى تۇردە وتىرىستارعا قاتىسپاۋ نەمەسە داۋىسىن باسقاعا بەرۋ سياقتى ارەكەتتەر ءۇشىن جالاقىدان ايىرۋدان باستاپ مەملەكەتتىك جەڭىلدىكتەردى توقتاتۋعا دەيىنگى سانكتسيالار قاراستىرىلعان.
دەپۋتات مارتەبەسىنىڭ ماڭىزدى بولىگى – دەپۋتاتتىق ادەپ قاعيدالارى. ولار دەپۋتاتتىڭ مىنەز-ق ۇلىق نورمالارىن بەلگىلەيدى.
دەپۋتاتتار ارىپتەستەرىنە قۇرمەتپەن قاراۋعا, ءسوز سويلەۋ بارىسىندا تەك تەكسەرىلگەن دەرەكتەردى پايدالانۋعا جانە مەملەكەتتىك قۇپيانى قاتاڭ ساقتاۋعا مىندەتتى.
مىنبەردى جەكە ماقساتتاعى ۇندەۋلەر ءۇشىن پايدالانۋعا, ءسوز سويلەپ تۇرعان ادامدى بولۋگە نەمەسە قورلايتىن يشارالار جاساۋعا تىيىم سالىنادى. ەگەر دەپۋتات جالعان اقپارات تاراتسا, ول كوپشىلىك الدىندا كەشىرىم سۇراۋعا مىندەتتى. وسى تالاپتاردىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ ءۇشىن ارنايى دەپۋتاتتىق ادەپ جونىندەگى كەڭەس قۇرىلادى.
كەڭەس دەپۋتاتتاردىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنداعى جانە ونلاين-پلاتفورمالارداعى جاريا سوزدەرىن باقىلاپ, ازاماتتاردىڭ شاعىمدارىن قارايدى جانە تارتىپتىك شارالار بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزەدى. مۇنداي شارالارعا ەسكەرتۋ جاساۋدان باستاپ وتىرىس زالىنان شىعارىپ جىبەرۋگە دەيىنگى جازالار كىرەدى.
مۇنداي جاۋاپكەرشىلىك جۇيەسى حالىق قالاۋلىلارىنىڭ مىنەز-قۇلقىنىڭ جوعارى ستاندارتتارىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
5 جىلعا سايلاناتىن 145 دەپۋتات: پرەزيدەنت قۇرىلتاي تۋرالى كونستيتۋتسيالىق زاڭعا قول قويدى
