فوتو: Shutterstock.com
بۇل تۋرالى پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ دەپۋتاتتىق ساۋالعا بەرگەن جاۋابىندا مالىمدەدى.
13 مامىر كۇنى ءماجىلىس دەپۋتاتى ايداربەك قوجانازاروۆ قولدانىستاعى تەتىكتى تۇبەگەيلى قايتا قاراۋ قاجەتتىگىن ايتتى. ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرى ەڭ تومەنگى جالاقىعا (بيىل 85 مىڭ تەڭگە) بايلانىستى بەلگىلەنگەن. دەپۋتاتتىڭ پىكىرىنشە, بۇل تالاپ وندىرىستىك تاۋەكەلى تومەن جۇمىس بەرۋشىلەرگە – شاعىن بيزنەسكە, جەكە كاسىپكەرلەرگە جانە كەڭسە كومپانيالارىنا ادىلەتسىز قارجىلىق اۋىرتپالىق تۇسىرەدى.
قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى مالىمەتىنشە, قىزمەتكەرلەردى جازاتايىم وقيعالاردان مىندەتتى ساقتاندىرۋ (وسنس) جۇيەسىندە كاسىبي تاۋەكەلدىڭ 22 ساناتى بويىنشا 7,1 ميلليون قىزمەتكەر ساقتاندىرىلعان. ونىڭ ىشىندە I جانە II تاۋەكەل ساناتتارىنا (كەڭسە قىزمەتكەرلەرى مەن اكىمشىلىك پەرسونال) 1,5 ميلليوننان استام ادام كىرەدى. 2025 جىلى وسى ساناتتاعى قىزمەتكەرلەر اراسىندا 75 جازاتايىم وقيعا تىركەلگەن, بۇل ساقتاندىرىلعانداردىڭ جالپى سانىنىڭ 0,005%-ىن عانا قۇرايدى.
ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ا. قوجانازاروۆ كاسىبي تاۋەكەلدىڭ ناقتى دەڭگەيىن ەسكەرە وتىرىپ, ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرىن قايتا قاراۋدى جانە شاعىن بيزنەس پەن كەڭسە كومپانيالارىنا تۇسەتىن نەگىزسىز قارجىلىق جۇكتەمەنى جويۋدى ۇسىندى.
و. بەكتەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, جىل باسىنداعى جاعداي بويىنشا وسى سالاداعى نارىقتىڭ ورتاشا شىعىندىلىق دەڭگەيى 55%-دى, ال كەيبىر ساقتاندىرۋ كومپانيالارىندا 80%-دى قۇراعان. بۇل 2024 جىلى تاريفتەر وزگەرتىلمەستەن قوسىمشا ساقتاندىرۋ تولەمدەرى مەن زارداپ شەككەن قىزمەتكەرلەردى وڭالتۋ تەتىكتەرىنىڭ ەنگىزىلۋىمەن بايلانىستى. سونىمەن قاتار, ساراپشىلار مىندەتتەمەلەر كولەمىنىڭ ۇلعايۋىنا جانە جاڭا تولەم تۇرلەرىنىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى شىعىندىلىقتىڭ ءارى قاراي ءوسۋىن بولجاپ وتىر.
«ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنىڭ ەسەپتىلىگىنە سايكەس وقيعالار بويىنشا بولاشاق اننۋيتەتتىك مىندەتتەمەلەر كولەمى شامامەن 286 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. بۇل جينالعان ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىلارىنىڭ كولەمىنەن (136,1 ملرد تەڭگە) دە, ناقتى تولەنگەن وتەماقىلار كولەمىنەن (45,2 ملرد تەڭگە) دە جوعارى. وسىعان بايلانىستى وسنس جۇيەسىنىڭ پارامەترلەرىن, سونىڭ ىشىندە تاريفتىك تاسىلدەردى قايتا قاراۋ ءۇشىن بولاشاق مىندەتتەمەلەردى, اننۋيتەتتىك جانە زاڭنامادا كوزدەلگەن وزگە دە تولەمدەردى جابۋعا ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىلارىنىڭ جەتكىلىكتىلىگىن راستايتىن كەشەندى اكتۋارلىق ەسەپتەۋلەر جۇرگىزۋ قاجەت», دەلىنگەن جاۋاپتا.
ءوندىرىس ورىندارىنداعى قاۋىپسىزدىك: جازاتايىم وقيعالار داۋى ازايماي تۇر
قازىرگى ۋاقىتتا اتامەكەن ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانىنداعى جوبالىق كەڭسە وسنس بويىنشا تاريف قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزدەلگەن تاسىلدەرىن ازىرلەپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرىن قايتا قاراۋ جانە شاعىن بيزنەسكە تۇسەتىن قارجىلىق جۇكتەمەنى ازايتۋ جونىندەگى ۇسىنىستار قاراستىرىلىپ جاتىر. جۇمىسقا مۇددەلى تاراپتارمەن قاتار تاۋەلسىز شەتەلدىك اكتۋاريلەر (ساقتاندىرۋ ماتەماتيكاسى سالاسىنىڭ ماماندارى) قاتىسادى.
«بۇدان بولەك, 2030 جىلعا دەيىنگى ساقتاندىرۋ نارىعىن دامىتۋ باعدارلاماسى مەن ساقتاندىرۋ تۋرالى جاڭا زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ اياسىندا مىندەتتى ساقتاندىرۋ تۇرلەرى بويىنشا تاريف قالىپتاستىرۋدىڭ تاۋەكەلگە باعدارلانعان ءتاسىلىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, بەلگىلەنگەن ەڭ تومەنگى شەكتەن كاسىبي تاۋەكەل دەڭگەيىن, سالالىق ەرەكشەلىكتەردى جانە شىعىندىلىق ستاتيستيكاسىن ەسكەرەتىن يكەمدى تاريفتىك مودەلگە كوشۋ پىسىقتالىپ جاتىر», دەپ قورىتىندىلادى ولجاس بەكتەنوۆ.
