ەكونوميكا • بۇگىن, 08:10

«وزەنجىلۋ»: اۋقىمدى ىستەر ارناسى

0 رەت
كورسەتىلدى
15 مين
وقۋ ءۇشىن

الىمساقتان بەرى قىس قىسىلىپ, جاز جازىلاتىن ادەتىمىز بار. «كارى قۇداڭ» كارىنە مىنگەندە كۇندەلىكتى تىرلىگىمىز كۇردەلەنىپ, مالدان دا, جاننان دا مازا كەتەرى ءمالىم. سۋماڭداعان سۋىق سۇيەگىڭنەن وتەر سونداي شىڭىلتىر شاقتاردا كوڭىل شىركىن اق قار, كوك مۇزدىڭ كوبەسىن سوگەر كوكتەم شۋاعىن كوكسەي­دى. دالادان دىردەكتەپ كىرگەن­دە ءۇيىڭنىڭ ءىشى ۇياداي جىلى بولىپ تۇرسا, جايلى تۇرمىستىڭ ءبىر بەلگىسى ەمەس پە؟

«وزەنجىلۋ»: اۋقىمدى ىستەر ارناسى

وتىمىزدىڭ باسىنداعى ونداي يگىلىكتىڭ باعاسىن كەيدە بىلە بەرمەيتىنىمىز وكىنىشتى-اق. سونىڭ سالدارىنان حالىققا ءمىنسىز قىزمەت قىلۋدى باستى مىندەت سانايتىن كوممۋنالدىق سالا وكىلدەرىنىڭ ەڭبەگىن ەلەپ-ەسكەرە قويمايتىنىمىز بەلگىلى. تەك قاقاعان ايازعا قاراماي قولدارىنداعى قايلا, كۇرەكتەرىمەن قاتقان جەردى قازىپ, جارىلعان قۇبىرلاردى جاماپ-جاسقاپ جاتقان جۇمىسشىلاردىڭ جانكەشتى قيمىل-ارەكەتتەرىن كورگەندە عانا كۇنى-ءتۇنى تىنىم تاپپايتىن مازاسىز ماماندىق يەلەرىنە قۇرمەتپەن قارايمىز.

جۋىردا جۋرناليستىك ساپارمەن ءوندىرىسى وركەندەگەن جاڭاوزەن جاققا بارعانىمىزدا وسى ويىمىزدىڭ اينا-قاتەسىزدىگىنە ودان سايىن كوز جەتكىزە تۇستىك. شامامەن 150 مىڭنان اسا ادام مەكەندەيتىن مونوشاھار ءدۇيىم دۇنيە جۇزىندەگى تەڭىز دەڭگەيىمەن ەسەپتەگەندە ەڭ تومەن نۇكتەلەردىڭ بىرەگەيى قاتارىنداعى قاسيەتتى قاراقيا ويپاتى مەن بۇگىندە بۇكىل تۋريستەردىڭ اڭسارىنا اينالعان ايگىلى بوزجىرا شاتقالىنىڭ قاق ورتاسىنان قونىس تەۋىپتى. قۇلاق قويىپ تىڭداساڭىز قۇلاق قۇرىشىن قاندىرار مۇڭى دا, تاڭعا تولعاسا تاۋسىلمايتىن جىرى دا جەتەرلىك. شەجىرە قارتتارى شەرتەر ەسكىنىڭ ەستى سوزدەرىنە ەرىكسىز ەلتىپ, كونە تاريحتىڭ كومبەسىن اقتارعانداي بولەكشە كۇيگە بولەنەسىز.

قالا باسشىسى جانسەيىت قاينار­باەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جاڭاوزەن­نىڭ قازىرگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايى جامان ەمەس. پرەزيدەنت تاپسىرماسى بو­­يىنشا ءتۋريزمدى دامىتۋ باعىتىندا ءبىراز شارۋانىڭ باسى قايىرىلىپتى. ءوڭىردىڭ ورگە باسۋىنا يگى اسەرىن تيگىزەتىن باسقا دا ءىرى جوبالار بارشىلىق. قۇرىلىس قارقىنى ارتىپ, كەيىنگى كەزدەرى بوي كوتەرگەن مادەني-الەۋمەتتىك عيماراتتار كوپشىلىك كادەسىنە جاراپتى.

اپا

جاڭاوزەندىكتەردىڭ كۇنكورىس كوزى نەگىزىنەن مۇنايمەن تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى امبەگە ايان. تۇرعىنداردىڭ بەستەن ءبىر بولىگى ناپاقاسىن سول قارا التىننىڭ اينالاسىنان ايىرادى. جەرگىلىكتى بيلىكتى الاڭداتاتىن احۋال ادامدار اراسىنداعى الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكتىڭ تىم ايقىن سەزى­لۋى كورىنەدى. مىسالى, مۇنايشىلاردىڭ جالا­­قىسى ميلليون تەڭگەدەن اسسا, كوشە سى­پىرۋشىلاردىڭ تاپقان-تايانعانى تاماعىن اسىراۋعا جەتپەيدى.

وسىلايشا, سالماقتى ويىن ساباقتا­عان اكىم اڭگىمەسىن ءارى جالعاستىرىپ, قالانىڭ قالىپتى دامۋىنا قوماقتى ۇلەس قوسىپ, ءبىراز بيىكتەردى باعىندىر­عان ءوندىرىس ورىندارىنىڭ جەتىستىكتەرىنە قىسقاشا توقتالىپ ءوتتى. جان جادىراتار جاقسىلىقتارمەن قاتار ءالى دە جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەتىن تولعاقتى ماسەلەلەردىڭ دە ءتۇپ توركىنىن جاسىرمادى.

ءبىز ارنايى ات باسىن بۇرىپ, تىنىس-تىرشىلىگىمەن جاقىنىراق تانىسقان «وزەنجىلۋ» مكك ۇجىمى ۋاقىت تالابىنا ساي سەرپىن تانىتىپ, وزاتتار ساپىنان ورىن سايلاعانىن كورىپ, كوتەرىڭكى كورسەتكىشتەردىڭ استارىنا ۇڭىلدىك. بۇگىن­دە بۇل مەملەكەتتىك كاسىپورىن قالا اۋما­عىنداعى 265 كوپقاباتتى تۇر­عىن ءۇيدى, بارلىق الەۋمەتتىك نىساندى, وندىرىستىك جانە وندىرىستىك ەمەس ۇيىم­داردى, سونداي-اق «وزەنمۇنايگاز» اكتسيونەرلىك قوعامىنا قاراستى ءتۇرلى قۇرىلىمدى جىلۋ ەنەرگياسىمەن, ىستىق سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر.

كاسىپورىن تەڭگەرىمىندەگى ورتالىق جىلۋ قازاندىعى مەن وزەن بەكەتىندەگى, قىزىلساي كەنتىندەگى, اۋدانارالىق مەديتسينا مەكەمەسىندەگى, مەكتەپتەردەگى شاعىن وشاقتاردىڭ وتى ۇزىلمەۋى نە ۇزدىكسىز جۇمىس جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. سىرت­قى جىلۋ جەلىلەرىن, ينجەنەرلىك ينفرا­قۇرىلىمداردى ۇدايى نازاردا ۇستاماسا بولمايدى. جاڭاوزەنگە جىلۋ تاراتاتىن قۇبىر جەلىسىنىڭ ۇزىندىعى 192 شاقىرىمدى قۇرايدى. تەمىر توزباي تۇرمايتىنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان تالايعى تات باسقان جارامسىز بولىكتەرىن جاڭار­تىپ وتىرماسا, اپاتتىق جاعدايلار ورىن الادى. ال اقىرعان ايازدا شاڭىراعى ىزعار شاشىپ, بولمەلەرىنىڭ قابىرعاسى ىلعالدان كوگەرىپ, بالا-شاعاسى بۇرسەڭ قاقسا, ابىگەرلى الەۋمەت تاراپىنان نارا­زىلىق تۋىپ, اقىر-سوڭى ايقاي-شۋ, ارىز-شاعىمعا ۇلاسۋى وپ-وڭاي.

– جالپى بىلاي عوي: جارعاق قۇلا­عىمىز جاستىققا تيمەي كۇنى-ءتۇنى شاپ­قىلاپ جۇرسەك تە جۇرتقا جاعۋىمىز قيىن­­داۋ, – دەپ اعىنان اقتارىلدى اتال­عان كاسىپورىن ديرەكتورى بەرىك ەڭسەپوۆ. – ەلدەن ماقتاۋدان گورى داتتاۋدى ءجيى ەستيمىز. ارينە, ونىڭ ىشىندە ورىندى سىن-ەسكەرتپەلەر از ەمەس. بىراق بۇدان ۇجىم مۇشەلەرىنىڭ ۇنجىرعاسى تۇسپەيدى. قايتا جىگەرىن جانىپ, نامىسقا قام­شى باسادى. اتتەگەن-ايلاردىڭ الدىن الىپ, كەمشىلىكتەردى تۇزەتۋگە كىرىسەدى. ەرتەلى-كەش ۇيىنە ىستىق سۋ, جىلۋ كەلىپ تۇرسا ەشكىم ەشنارسە دەمەس ەدى. دانە­كەرلەۋشى, سانتەحنيك, سلەسار سەكىلدى مامانداردىڭ بار-جوعىندا شارۋاسى بولا قويمايدى. تۇرمىستىق تۇيتكىلدەر وزدىگىنەن شەشىلىپ جاتقانداي سىڭاي تانىتاتىندارىن قايتەرسىڭ. جايلى احۋال ءبىزدىڭ سالا ساربازدارىنىڭ مارجانداي تامشىلاعان ماڭداي تەرىمەن سۋارىلاتىنىن تۇتىنۋشىلار قاپەردە ۇستاعانى ءجون.

جيىرما جاسىنان كوممۋنالدىق قىزمەتتىڭ قىزىعى مەن شىجىعىن قاتار كورىپ شىڭدالعان بەرىك ساقي ۇلىنىڭ باسشىلىق تىزگىنىن قولعا العانىنا بەس جىلدان اسىپتى. ايتۋىنشا, مەكەمە­نىڭ بۇرىننان جيناقتالىپ قالعان ءبىر جارىم ميلليارد تەڭگە مولشەرىندەگى قارىزىنان قۇتىلۋ جولىندا تالاي تاي­عاق كەشۋلەردەن وتۋگە تۋرا كەلگەن. جاڭاشىل جەتەكشى قاراۋىنداعىلار­دىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرىپ, باسقا­رۋ تاسىلدەرىن بارىنشا جەتىلدىرىپ, ماتە­ريالدىق-تەحنيكالىق بازانى نىعاي­تۋ­­عا, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتى­رۋ­عا ايرىقشا نازار اۋدارىپتى. بيل­ىك بيىگىندەگىلەردىڭ تابالدىرىعىن توزدىرىپ, ماسەلەنىڭ ءمانىسىن ءتۇسىندى­رىپ, كوكەيگە قونىمدى دالەل-دايەكتەردى العا تارتىپ, ەنەرگياعا بەلگىلەنگەن ءتا­ريفتى ەپتەپ كوتەرۋگە قول جەتكىزىپتى. ويت­كەنى «وزەنجىلۋ» – ءوندىرۋشى مەكەمە. گازدى, ەلەكتر توعىن ساتىپ الادى. ونسىز جىلۋ ءوندىرۋ مۇمكىن ەمەس. شەكتەن اسپاي شەگەلەنىپ تاستالعان تاريف كاسىپورىننىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋگە كەدەرگى كەلتىرەتىنى بەلگىلى. ەڭ باستىسى, جالاقىنى كوتەرۋگە كەسىرىن تيگىزەدى.

ا

كاسىپورىن الەۋەتىن ارتتىرۋ ماقسا­تىندا 2008 جىلى قالالىق اكىمدىك باستاماسىمەن ۇكىمەت اۋقىمدى كەشەندى جوسپاردى بەكىتىپتى. سونىڭ ارقاسىندا ورتالىق جىلۋ قازاندىعىن قايتا قۇرۋ جانە كەڭەيتۋ شارالارى جۇزەگە اسىرىلدى. سونداي-اق رەتىمەن جۇرگىزىلگەن رەكونسترۋكتسيا جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە وندىرىسكە العاش رەت ءتورت قۇبىرلى جۇيە ەنگىزىلدى. استىن سىزىپ اتاپ وتەرلىگى, مۇنداي تاجىريبە قازاقستاندا بۇرىن-سوڭدى قولدانىلماپتى. قاراپايىم تىل­مەن تۇسىندىرسەك, جىلۋ باتارەيالارىنا جىبەرىلەتىن جانە جۋىنىپ-شايىنۋعا ارنالعان ىستىق سۋ بولەك-بولەك بەرىلەدى. سۋدىڭ اينالىم رەجىمى ساقتالادى. بۇرىنعىداي باسىم بولىگى قۇمعا ءسىڭىپ, قۇردىمعا كەتپەيدى. وتە ءتيىمدى ءتاسىل بولعاندىقتان بەي-بەرەكەت شىعىندار ازايدى. قۇبىرلاردىڭ تەز توزۋ ۇدەرىسى توقتادى.

جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ ناتي­جە­سى ايتارلىقتاي بولدى. بۇرىن تاۋلىگىنە
16 000 تەكشە مەتر سۋ تۇتىنىلسا, 4 قۇ­بىرلى جۇيەگە كوشكەننەن كەيىن بۇل كورسەتكىش  4 000 تەكشە مەترگە دەيىن قىسقاردى. تۇتىنۋ مولشەرىنىڭ ازايۋى ءوز كەزەگىندە تابيعي گازدى, ەلەكتر ەنەرگياسىن, سۋدى ۇنەمدەۋگە مۇمكىن­دىك تۋدىردى. سودان كاسىپورىننىڭ قار­جىلىق جۇكتەمەسى ازايىپ, وندىرىستىك شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋعا جول اشىل­دى. كەيىنگى جىلدارى قالا اكىمىنىڭ قولداۋىمەن بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارا­جات ەسەبىنەن كاسىپورىننىڭ ماتەريال­دىق-تەحنيكالىق بازاسى ەداۋىر نىعاي­عان. اتاپ ايتقاندا, اۆتوكراندار, ارنايى جۇك تيەگىش كولىكتەر, ەكسكاۆاتورلار, ۇيلەستىرۋ قىزمەتىنە كەرەك تەحنيكالار, جەڭىل اۆتوماشينالار ساتىپ الىنىپتى. مۇنىڭ ءبارى – اپاتتىق جاعداي بولعاندا جەدەل ارەكەت ەتۋگە, جوندەۋ-قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن ۋاقتىلى ءارى ساپالى اتقارۋعا اۋاداي قاجەت دۇنيەلەر.

قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك جاعدايىن جاقسارتۋ, قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ساق­تاۋ, كاسىبي بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ماسە­لەلەرى جۇيەلى تۇردە شەشىمىن تاۋىپ­تى. 2020–2024 جىلدار ارالىعىن قام­تيتىن ۇزاقمەرزىمدى, شىعىنسىز تاريف­تەر بەكىتىلىپتى. جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك­اقىسى ورتا ەسەپپەن ەكى ەسەگە جۋىق ءوسىپ­تى. ۇجىمدى جاس ءارى بىلىكتى كادرلارمەن تولىقتىرۋ داستۇرگە اينالىپتى. سونىمەن قاتار تاريف قۇرىلىمىنا ەنەرگيا رەسۋرستارىنا جۇمسالاتىن شىعىندار مەن ءنورماتيۆتى ىسىراپتار تولىقتاي ەنگىزىلگەن سوڭ, كاسىپورىننىڭ قارجىلىق كورسەتكىشتەرى وڭعا باسىپتى.

ءيا, ىلكىمدىلىك – قاشاندا ىلگەرىلەۋ كەپىلى. جوقتى جونىپ تاپقانداي ىسكەر­لىكتىڭ كومەگىمەن كوپ نارسەنى تىن­دىرۋعا بولاتىنى داۋسىز. وسى ورايدا «وزەنجىلۋ» مكك باسشىلىعىنىڭ بايىپتى ۇستانىمى بارلىعى بايقالا­دى. كەڭسەدەگى كەزدەسۋدە ءوندىرىستى ورگە سۇيرەپ جۇرگەن ازاماتتارمەن اشىق پىكىر الماستىق. ولار وزدەرىنىڭ وزەكجاردى­ ويلارىن ورتاعا سالدى. سولاردىڭ سوقتا­لى تۇستارىن كەلتىرە كەتەيىك.

ادىلبەك رۋبيلوۆ, باس ينجەنەر:

– ەرتەرەكتە ەسكى تەحنيكالاردى ەپتەپ-سەپتەۋمەن ەسىمىز شىعاتىن. قازىر ء«تۇتىنىمىز ءتۇزۋ» ۇشا باستادى. كەشەگى كۇندەرمەن سالىستىرعاندا 180 گرادۋسقا بۇرىلىپ كەتكەندەيمىز. اناۋ جوق, مىناۋ جەتپەيدىنىڭ جەتەگىندە ءجۇرىپ قارىزعا بەلشەدەن باتقانىمىز ەسىمىزدە. ەندى, مىنە, ەڭسەمىز كوتەرىلىپ كەلەدى.

ايتسە دە, شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەر ءالى دە قىلاڭ بەرىپ قالادى. دۇرىس­تاپ قول­عا الماسا, كادرعا بايلانىستى تى­عىرىققا تىرەلۋىمىز عاجاپ ەمەس. زاما­ناۋي وزگەرىستەر وكتەمدىگىن جۇرگىزبەي قوي­مايدى. جاڭاشىلدىقتىڭ جالىنان ۇس­تاماساق, كوشكە ىلەسە المايمىز. سون­دىقتان بىزگە جاڭا جوبالاردى جۇزەگە اسىراتىن بىلىمىنە بىلىگى ساي قىز-جىگىتتەر كەرەك. جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ارىپتەستىك قارىم-قاتىناس ورناتپاي, كوزدەگەن ماقساتىمىزعا جەتە المايمىز.

الىبەك تۇرمانوۆ, ديرەكتوردىڭ اكىمشىلىك جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى:

– ارا-تۇرا ءبىزدىڭ سالانى سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرۋ تۋرالى يدەيالار ايتىلىپ ءجۇر. ستراتەگيالىق نىسان جەكە ادامنىڭ قولىنا وتسە, ونسىز دا ويبايى كوپ شارۋاشىلىق ودان سايىن شاتقاياقتاماي ما دەگەن قاۋپىمىزدى جاسىرمايمىز. جەكەشەلەندىرۋگە قاتىستى پىكىرلەرىمىزدى ۇكىمەتكە جولداعان بولاتىنبىز. بۇل ءبىر. ەكىنشىدەن, الەۋمەتتىك سالا تابىس تاپپايدى. بۇل – بيزنەس ەمەس. ءونىمىمىزدى قاراپايىم حالىق تۇتىنادى. ءتاريفتى بىردەن وسىرسەك, كوپشىلىك قينالادى عوي. سوندىقتان بيلىك قامقورلىق قاناتىنا الىپ, باسقالارعا بەرىلەتىن سۋبسيديا بىزگە دە تيسە دۇرىس بولار ەدى. تابىسىمىزدىڭ تەڭ جارتىسى سالىققا كەتەدى. دەمەك, مەملەكەتتىك دەمەۋگە ءزارۋمىز. ايتەۋىر ءبىر جەڭىلدىك قاراستىرىلسا دەيمىز عوي باياعى...

ەلميرا وتاراليەۆا, قاۋىپسىزدىك ءبولىمىنىڭ باسشىسى:

– ەڭبەككەرلەرىمىزدىڭ تۇرعىن جايىن جاقسارتۋعا, دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋعا كوڭىل بولىنسە ەكەن. مۇناي ۇيىمدارىنىڭ ءوز قورلارى بار. مۇنايشىلاردىڭ بالالارى سول ارقىلى جوعارى وقۋ ورىندارىنا جولدامامەن جىبەرىلەدى. ەرتەڭ ديپلوم العاندا مىندا جۇمىسى دايىن تۇرادى. كوممۋنالدىق سالادا ونداي يگىلىكتەردىڭ ءبىرى دە جوق. قاشانعى قاعاجۋ كورمەكپىز؟

...قالانى جىلۋمەن قامتۋدىڭ كورى­گىن قىزدىرعان ورتالىق قازاندىق ور­نالاسقان جەرگە جەتكەنىمىزدە وسى كەشەن­نىڭ باستىعى امانعالي قاسىموۆ قارسى الىپ, نەگىزگى تسەحتارعا قاراي باستادى.

...مىنە, №3 تۋربوگەنەراتوردىڭ قا­سىندا تۇرمىز. گۇرىلدەگەن, دىرىلدا­عان موتور ۇنىنەن قۇلاق تۇنادى. سوعان قاراماستان جولباسشىمىز قار­سى الدىمىزداعى الىپ اگرەگاتتىڭ تەحني­كالىق مىنەزدەمەسىمەن تانىستىردى. كۇردەلى مەحانيزمنىڭ مينۋتىنا 1500 رەت اينالىپ, بۋ قىسىمىن جوعارى دەڭگەيگە جەتكىزىپ, پالەنباي كيلوۆات ەنەرگيا وندىرەتىنىن جەتكىزدى. اراسىندا جانىنا باتاتىن جايلاردى دا ايتىپ جاتىر. ء«بىز جىلىتۋ ماۋسىمى اياقتالعان سوڭ, جۇمىسشىلارىمىزدىڭ جارتى­سىن اقىسىز دەمالىسقا جىبەرۋگە ءماجبۇر­مىز. ويتكەنى قالا بويىنشا ىستىق سۋعا سۇرانىس جوق. تۇرعىندار ۇيلەرىنە ءبىر-ءبىر «اريستون» قويىپ العان».

پ

– سوندا قالاي, سىزدەردىڭ سۋلارىڭىز­دى قىمباتسىنا ما؟

– جوق. انەۋبىر جىلدارى كاسىپورىن ەكونوميكالىق قيىنشىلىققا تاپ بولىپ, ءتيىستى مىندەتىمىزدى اتقارا الماي پۇشايمان حالگە تۇستىك ەمەس پە؟ جاقسى كۇندەردەن كۇدەر ۇزگەن ادامدار ەلەكترلى جىلىتۋ قوندىرعىلارىن پايدالانۋعا كوشكەن. سوعان ۇيرەنىپ العاندارى سونداي, اۆتونومدى جۇيەدەن ايىرىلعىسى كەلمەيدى.

ارىپتەسىنىڭ اڭگىمەسىن ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى الىبەك سارتوۆ ارمەن ءىلىپ اكەتتى.

– كوممۋنالدىق سالادا قىزمەت ىستە­گەنىمە قىرىق جىلعا جۋىقتادى. جاڭاعى امانعاليدىڭ جانايقايىنىڭ باستى سەبەبى – شىعارىلعان ونىمگە تۇتى­نۋشىنىڭ جوقتىعى. جاڭاوزەندىكتەر قىسى-جازى ۇيلەرىندەگى ۇيرەنشىكتى جى­لىت­قىشتارىن پايدالانعاندى ءجون سانايدى. ونىڭ كەرى اسەرىن سەزىنگەنىمىزگە ءبىراز بولدى. جىلىتۋ ماۋسىمى اياقتالعان سوڭ كەلىسىمشارتپەن ەڭبەك ەتەتىندەرمەن امالسىز ۋاقىتشا قوشتاسامىز.

ايتپاسقا بولمايتىن تاعى ءبىر جايت, ءبىز ءوزىمىزدىڭ وندىرىستىك قاجەتىمىزدى وتەيتىن ەلەكتر ەنەرگياسىن شىعارامىز. ۇكىمەت جاقتان ۇلكەن قولداۋ كورسەتىلسە, قۇلاشتى كەڭىنەن سەرمەۋگە بولار ەدى. ماسەلە مىنادا: بىزدەگى تۋربينالار – نەمىستىكى, قازاندىقتار – ورىستىكى. ەكەۋى ءبىر-بىرىنە ساي كەلمەيدى. قوندىرعىلار تولىق قۋاتىنا جەتۋ ءۇشىن ء«ۇيىرى» باس­قانىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ كەرەك. وعان قوماقتى قارجى قاجەت. ءوز كۇشىمىزبەن اتقارۋعا شامامىز جەتپەيدى. قازىر ىلدەبايلاپ ءجۇرىپ جاتقان جايىمىز بار.

– بۇل ماسەلە ءاۋ باستا نەگە ەسكە­رىلمەگەن؟

– گەرمانيانىڭ «Siemens» فيرماسى «سىيعا» تارتقان دۇنيە عوي. الدەبىر كۇماندى كەلىسىمدەر بويىنشا كەلىپ قال­عان. قۇرىلعىلاردى اپاي-توپاي ورنا­تىپ اتتانىپ كەتكەن شەتەلدىك مامانداردىڭ شالا-پۇلا جۇمىسى ەكەنىن كەيىنىرەك بىلدىك. ءوزىمىزدىڭ ماماندار ءويتىپ-ءبۇيتىپ ىسكە قوستى. سويتسەك, تەحنولوگياسى ەسكىرىپ, ەۋروپادا قولدانىستان الدەقاشان شىعىپ قالعان پەش ورناتىلىپتى. زاردابىن ءالى تارتىپ كەلەمىز. ايتسە دە, قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرماي, ارەكەت ەتۋدەمىز.

كەڭ بولمەدە الدارىنداعى كومپيۋتەردەن كوز الماي قاز-قاتار وتىرعان وپەراتورلاردىڭ بىرىمەن سۇحبات قۇردىق.

– اتى-ءجونىم – نۇرگۇل نۇرعازىقىزى, اۋى­سىم ديسپەتچەرىمىن. بۇكىل قالانى سۋىققا توڭدىرماي وتىرعان جىلۋ قازاندىعىن بۋمەن قامتاماسىز ەتەمىز. ءوزىڭىز ەكراننان كورىپ تۇرعانداي جالپى سانى 6 بۋ قازاندىعىنىڭ ۇشەۋى قىز-قىز قايناۋ ۇستىندە. وندىرىستىك ۇدەرىستى ۇنەمى باقىلاپ وتىرامىز.

مۇنداعى قىزمەتكەرلەر دە جان-جاقتان جارىسا سويلەپ, جازداعى ەرىكسىز دەمالىسقا بايلانىستى قىنجىلىستارىن ءبىلدىرىپ, اشىنعاننان ايتىلعان اششى مۇڭدارىن گازەت ارقىلى جوعارى جاق­تاعىلارعا جەتكىزۋىمىزدى ءوتىندى.

«وزەنجىلۋ» مەملەكەتتىك كوممۋ­نالدىق كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى بەرىك ەڭسەپوۆتىڭ قوشتاساردا ايتقان مىنا ءبىر ءسوزى كوكەيىمدە قالىپ قويدى: ء«بىز, شىن مانىندە, حالىقتىڭ قىزمەتشىسى­مىز. ەشكىمنەن ارتىق ماقتاۋ كۇتىپ, ەل يگى­لىگى جولىندا اتقاراتىن ەڭبەگىمىزدى بۇلدامايمىز. ءار الۋان مىنەزدى الەۋ­مەت­تىڭ كەيدە ارتىقتاۋ كەتەتىن اۋىر سوز­دەرىن دە كوڭىلىمىزگە المايمىز. حال-قادەرىمىز­شە ەتەكتەن تارتقان قيىن­دىقتاردى قاجى­ماس قايراتپەن ەڭسەرۋ­گە كۇش سالامىز. سەنەسىز بە, مەن اينالام­داعى الەۋمەتتىڭ اماندىعىن, سۋىققا توڭىپ, ىستىققا كۇيمەۋىن قۇدايدان ىلعي تىلەپ جۇرەمىن. اعايىن-تۋعانىمنان, ءۇي ىشىمنەن كەم كورمەيمىن. قاباقتارىنا قاياۋ تۇسپەگەنىن قالايمىن».

اقىلدى سوزگە الىپ-قوسارىمىز جوق.

 

ماڭعىستاۋ وبلىسى,

جاڭاوزەن قالاسى

سوڭعى جاڭالىقتار

جي نارىعى قالاي دامىپ كەلەدى؟

جاساندى ينتەللەكت • بۇگىن, 09:00

اگرارلى ارقا

شارۋاشىلىق • بۇگىن, 08:50

كوكتەم يگىلىگى – كوشەت ەگۋ

ايماقتار • بۇگىن, 08:40

فينتەح ءداۋىرى باستالدى

Digital • بۇگىن, 08:35

اسەم كيىم جاراسار...

مادەنيەت • بۇگىن, 08:30

دارىگەرگە ءدان ريزامىن

قوعام • بۇگىن, 08:25

ولجاسى مول ۇلتتىق سپورت

ۇلتتىق سپورت • بۇگىن, 08:20

جۇرەك قىلىن تەربەگەن اۋەن

ونەر • بۇگىن, 08:15

«وزەنجىلۋ»: اۋقىمدى ىستەر ارناسى

ەكونوميكا • بۇگىن, 08:10

تاتۋلىق پەن مەيىرىم مەرەكەسى

مەرەكە • بۇگىن, 08:05