دەپۋتاتتار سوڭعى جىلدارى كەيبىر جەكەمەنشىك ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن كوللەدجدەردە ستۋدەنتتەردى تەك قاعاز جۇزىندە وقىتىپ, ولاردىڭ وقۋ پروتسەسىنە ناقتى قاتىسۋىنا جەتكىلىكتى باقىلاۋ جاسالماي وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
«ستۋدەنتتەر وقۋعا قابىلدانعاندار تىزىمىندە بولعانىمەن, ءىس جۇزىندە ساباقتارعا قاتىسپايدى نەمەسە باعدارلامالاردى اياقتامايدى, بىراق ديپلومدارىن مامان بولىپ شىقتى دەپ كەدەرگىسىز الىپ جاتىر», دەلىنگەن ساۋالدا.
حالىق قالاۋلىلارى مۇنداي جاعدايدىڭ سالدارى اۋىر بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى.
«قاعاز جۇزىندە عانا كاسىبي مامانداردىڭ بولاشاعى كۇماندى. ولار ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولماي, كەيىن الەۋمەتتىك كومەككە تاۋەلدى توپقا اينالۋى مۇمكىن», دەدى ابۋتالىپ مۇتالى.
سونىمەن قاتار مۇنداي كەلەڭسىز تاجىريبە وتاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرەتىنى ايتىلدى.
«اكادەميالىق جۇيەگە «حاكينگ» جاسادىق دەپ جۇرگەندەر بۇكىل ۋنيۆەرسيتەتتەر قاۋىمداستىعىنىڭ يميدجىنە زالال كەلتىرەدى», دەدى ءابۋتالىپ مۇتالى.
ماسەلەنىڭ جۇيەلى سيپاتى رەسمي دەرەكتەرمەن دە راستالىپ وتىر. ۋاكىلەتتى ورگان مالىمەتىنشە, سوڭعى جىلدارى 25 ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 60 ليتسەنزيالىق قوسىمشاسى توقتاتىلعان. بۇل سالادا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن ايعاقتايدى.
دەپۋتاتتار مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى تۇيتكىلدەرگە قاتىستى ايتقان سىنىن دا ەسكە سالدى. پرەزيدەنت كادر دايارلاۋ ءىسى جاساندى ينتەللەكت پەن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ دامۋىنان قالىپ وتىرعانىن, وقۋ باعدارلامالارى زامان تالابىنا ساي كەلمەيتىنىن اتاپ وتكەن.
وسىعان بايلانىستى حالىق قالاۋلىلارى ءداستۇرلى باقىلاۋ تاسىلدەرى بۇگىنگى تالاپقا جاۋاپ بەرمەيتىنىن العا تارتتى.
«تسيفرلاندىرۋ داۋىرىندە ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا قالام مەن قاعازبەن جۇمىس ىستەۋ ۇتىمسىز. ال ءبىزدىڭ جاستارىمىز وسىنداي كەمشىلىكتەردەن زارداپ شەگۋدە», دەدى دەپۋتات.
دەپۋتات ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ارالىق جانە قورىتىندى ەمتيحانداردى تولىق تسيفرلىق فورماتقا كوشىرۋدى ۇسىندى.
«پروكتورينگ پەن جەكە باستى سايكەستەندىرۋدى پايدالانۋ ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەدى, سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن ازايتادى جانە باعالاۋدى قولدان وزگەرتۋگە جول بەرمەيدى», دەپ اتاپ ءوتتى ول.
سونداي-اق ءابۋتالىپ مۇتالى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ادىلەتسىز تاجىريبەسىنە «تسيفرلىق توسقاۋىل» قويۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى. ولاردىڭ پىكىرىنشە, ءدال وسىنداي ءتاسىل عانا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرىپ, كادر دايارلاۋ ساپاسىنا باقىلاۋدى كۇشەيتە الادى.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتاتتار ۇكىمەتكە بىرقاتار ۇسىنىس جولدادى. اتاپ ايتقاندا, جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى پروكتورينگ, تۇلعانى تسيفرلىق سايكەستەندىرۋ جانە تالدامالىق جۇيەلەردى مىندەتتى تۇردە ەنگىزۋ ارقىلى جوعارى ءبىلىمنىڭ مەملەكەتتىك ستاندارتتارىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ۇسىنىلدى. سونىمەن قاتار «مەملەكەتتىك بىرىڭعاي پروكتورينگ جۇيەسىن» ىسكە قوسۋ قاجەتتىگى ايتىلدى.
بۇدان بولەك, ناقتى مەرزىمدەرى, جاۋاپتى تۇلعالارى جانە تيىمدىلىك كورسەتكىشتەرى ايقىندالعان وقۋ پروتسەسىن تسيفرلىق باقىلاۋعا كوشىرۋ جونىندەگى جول كارتاسىن ازىرلەۋ ۇسىنىلدى.
