اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەر مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋداعى جۇيەلى ساياساتتىڭ جانە سالانى جان-جاقتى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولدى.
اگرارلىق سالاعا كورسەتىلگەن اۋقىمدى قارجىلىق قولداۋ دا ايتارلىقتاي اسەر ەتتى. كولەمى 1 ترلن تەڭگەگە جەتكەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەردىڭ ارقاسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى قاتارىنان ەكىنشى جىل رەكوردتىق كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزىپ, اگرارلىق سەكتوردىڭ تۇراقتىلىعى مەن تيىمدىلىگىن دالەلدەپ وتىر.
وڭ وزگەرىستەر اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تەحنولوگيالىق دەڭگەيىنىڭ ارتۋى, زاماناۋي اگروتەحنولوگيالاردى كەڭىنەن قولدانۋ, ساپالى تۇقىم پايدالانۋ جانە تىڭايتقىش ەنگىزۋ كولەمىنىڭ ۇلعايۋى ناتيجەسىندە قالىپتاستى.
جەڭىلدەتىلگەن قارجى رەسۋرستارىنىڭ مولايۋى فەرمەرلەردى قارجىلاندىرۋ اياسىن ەداۋىر كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەردى. قولجەتىمدى نەسيەگە شامامەن 14 مىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن ءوندىرۋشى قول جەتكىزدى. بۇل وتاندىق ديقاندارعا جوسپارلاۋ ساپاسىن ارتتىرىپ, قارجىلىق مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ ءتارتىبىن كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەردى.
وسىمدىك شارۋاشىلىعى دا جوعارى ناتيجە كورسەتتى. ورتاشا ونىمدىلىك گەكتارىنا 16,3 تسەنتنەر بولعان جاعدايدا 25,9 ملن توننا استىق جينالدى. ونىڭ ىشىندە 19,3 ملن تونناسى بيداي.
2025 جىلى مايلى داقىلداردىڭ دا رەكوردتىق ءونىمى الىندى – 4,9 ملن توننا. سونداي-اق 1 ملن توننا بۇرشاق تۇقىمداس داقىل جينالدى. بۇدان بولەك 2,8 ملن توننا كارتوپ, 3,7 ملن توننا كوكونىس جانە 2,5 ملن توننا باقشا داقىلى جينالدى.
ماقتا ءونىمىنىڭ جالپى ءتۇسىمى گەكتارىنا 32 تسەنتنەر ونىمدىلىكپەن 466 مىڭ توننانى قۇرادى. بۇل سوڭعى 18 جىلداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش.
سونىمەن قاتار ەگىس القاپتارىن ءارتاراپتاندىرۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. سوڭعى جىلدارى بيدايدىڭ ءبىر عانا داقىل رەتىندە ەگىلەتىن القابى شامامەن 900 مىڭ گەكتارعا قىسقاردى. ال بۇرشاق تۇقىمداس داقىلداردىڭ ەگىس كولەمى 275 مىڭ گەكتارعا, جوعارى تابىستى مايلى داقىلدار 1 ملن گەكتاردان استام جەرگە ۇلعايدى. ۇيىمداسقان شارۋاشىلىقتارداعى كارتوپ ەگىستىگى 12,5 مىڭ گەكتارعا ارتتى.
مەملەكەتتىك قولداۋ ناتيجەسى سالانىڭ تەحنولوگيالىق جاڭارۋىنان دا كورىنىس تابۋدا.
2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مينەرالدى تىڭايتقىش ەنگىزۋ كولەمى 1,8 ملن تونناعا جەتىپ, 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 500 مىڭ تونناعا ارتتى. ەليتالىق تۇقىمداردىڭ ۇلەسى 9,5 پايىزدان 11,6 پايىزعا دەيىن ءوستى.
العاش رەت اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ليزينگكە الۋ كولەمى 250 ملرد تەڭگەگە جەتتى. بۇل تەحنيكانى جاڭارتۋ قارقىنىن ەداۋىر جەدەلدەتىپ, ەكى جىلدىڭ ىشىندە ماشينا-تراكتور پاركىنىڭ توزۋ دەڭگەيىن 90 پايىزدان 70 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەردى.
2025 جىلى اگرارلىق سالا وكىلدەرى 25 مىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ساتىپ الدى. ال ءبىر جىل بۇرىن بۇل كورسەتكىش 22 مىڭ بىرلىك بولعان. سونىڭ ناتيجەسىندە تەحنيكانى جاڭارتۋ دەڭگەيى 5,5 پايىزدان 6,5 پايىزعا دەيىن ءوستى.
وڭدەۋ ونەركاسىبى دە ايتارلىقتاي ءوسىم كورسەتىپ وتىر. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى 3,9 ترلن تەڭگەنى قۇراپ, 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 8 پايىزعا ارتتى (3,3 ترلن تەڭگە).
2019 جىلمەن سالىستىرعاندا تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى 2,3 ەسەگە ءوسىپ, 1,7 ترلن تەڭگەدەن 3,9 ترلن تەڭگەگە جەتتى.
قازىرگى ۋاقىتتا تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ وڭدەۋ ونەركاسىبى قۇرىلىمىنىڭ 13 پايىزىن جانە جالپى ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ 6 پايىزىن قۇرايدى.
سوڭعى جىلدارى نەگىزگى ءونىم تۇرلەرىن شىعارۋ ايتارلىقتاي ارتتى. مىسالى: سارى ماي ءوندىرىسى 2 ەسەگە, وسىمدىك مايى 1,9 ەسەگە ىرىمشىك پەن سۇزبە ءوندىرىسى 1,7 ەسەگە, شۇجىق ونىمدەرى 43,3 پايىزعا, وڭدەلگەن ءسۇت ءوندىرىسى 16,4 پايىزعا, ۇن ءوندىرىسى 10,7 پايىزعا, ماكارون ونىمدەرى 1,4 پايىزعا ءوستى.
قازىرگى ۋاقىتتا نەگىزگى 24 ءتۇرلى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى بويىنشا ىشكى نارىقتى وتاندىق ءوندىرىس ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى 80–100 پايىز جانە ودان جوعارى بولىپ وتىر.
الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسىن تۇراقتاندىرۋ ماقساتىندا وڭىرلەردە 246,9 مىڭ توننا ءونىم الدىن الا كەلىسىمشارت ارقىلى ساتىپ الىندى. ونىڭ ىشىندە كارتوپ, پياز, قىرىققابات جانە ءسابىز بار. بۇل ونىمدەر ساۋدا جەلىلەرى, الەۋمەتتىك دۇكەندەر جانە الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار ارقىلى بەلگىلەنگەن تومەندەتىلگەن باعامەن ساتىلۋدا.
11 ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا 153,4 مىڭ توننا ءونىم ساتىلدى. ونىڭ ىشىندە 89,9 مىڭ توننا كارتوپ, 17,4 مىڭ توننا پياز, 22,0 مىڭ توننا ءسابىز جانە 24,1 مىڭ توننا قىرىققابات بار.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن قايتا وڭدەۋ ۇلەسى جىل سوڭىنا دەيىن 70%-عا جەتەدى
رەسمي ستاتيستيكا دەرەكتەرىنە سايكەس, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى باعاسىنىڭ يندەكسى تۇراقتى دەڭگەيدە ساقتالۋدا. باعاعا مونيتورينگ جۇرگىزۋ جانە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تاۋارلارعا ساۋدا ۇستەمەسىنىڭ ءوندىرۋشى باعاسىنىڭ 15 پايىزىنان اسپاۋى ءاردايىم باقىلاۋدا.
ءوندىرىستى ارتاراپتاندىرۋعا جانە قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم ۇلەسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جۇيەلى مەملەكەتتىك قولداۋ سالانىڭ ەكسپورتتىق كورسەتكىشتەرىنە دە وڭ اسەر ەتتى.
سوڭعى 10 جىلدا العاش رەت قازاقستاننىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتى 7 ملرد اقش دوللارىنا جەتىپ, وتكەن جىلعى كورسەتكىشتەن 37 پايىزعا جوعارى بولدى.
جينالعان ءونىم ىشكى نارىقتىڭ قاجەتتىلىگىن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە جانە ەكسپورت كولەمىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. 2024–2025 ماركەتينگتىك جىلى 15,3 ملن توننا استىق ەكسپورتتالدى. بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا شامامەن 60 پايىزعا جوعارى (9,6 ملن توننا) جانە سوڭعى 20 جىلداعى ەڭ جوعارى ەكسپورت كورسەتكىشى سانالادى.
اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسياسى: ولاردى ىنتالاندىرۋ ءتاسىلى قانداي؟
بۇل قازاقستاننىڭ اگرارلىق سالاسى ەل ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە ءوز ورنىن سەنىمدى تۇردە نىعايتىپ كەلە جاتقانىنىڭ ايقىن دالەلى.
