ونەر • بۇگىن, 08:05

چيليگە جەتكەن «بالقاديشا»

10 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

بىزگە پابلو نەرۋدانىڭ ولەڭدەرى ارقىلى تانىس چيلي ەلى – ەرەكشە تابيعاتى مەن باي مادەنيەتى بار مەملەكەتتىڭ ءبىرى. تىنىق مۇحيتتىڭ جاعاسىنا ورنالاسقان ەلگە باياعىدا اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆ «چيلي – شۋاعىم مەنىڭ» دەگەن ۇلكەن داستان ارناعان ەدى.

چيليگە جەتكەن «بالقاديشا»

جاقىندا چيليلىك ماريا ارگەنتينا ەسىمدى بيولوگيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى اقان سەرىنىڭ «بالقاديشا» ءانىن ۇيرەنىپ, جۇرت اراسىندا ورىنداپ جۇرگەنىن ەستىدىك. ونىڭ ايتۋىنشا, ول قازاق ءانىن العاش رەت ءبىر دوسى ارقىلى ەستىپتى. «ول ماعان ديماش قۇدايبەرگەن تۋرالى ايتىپ بەردى. ونىڭ تاڭعاجايىپ داۋ­سىن تىڭداعانىمدا, ءوز قۇلاعىما ءوزىم سەنبەدىم. سول كۇننەن باستاپ ديماشتىڭ جانكۇيەرىنە اينالدىم دا, دومبىرا ۇيرەنۋدى باستادىم. وسىلايشا, قازاق مۋزىكاسىن تەرەڭىرەك زەرتتەدىم. سول كەزدە «Made in KZ» سياقتى تاماشا مۋزىكالىق توپتاردى, سونداي-اق روزا رىمباەۆا, باتىرحان شۇكەنوۆ سياقتى كوپتەگەن دارىندى ءانشىنى ءبىلدىم», دەيدى ول تەبىرەنىپ.

ۇلتىمىزدىڭ مۋزىكا ونەرىنە جان-تانىمەن عا­شىق بولعان ول «وتان انا», «اتا­­مەكەن», «مە­نىڭ قازاق­ستانىم» سياقتى اسەم اندەر­دى ەس­تىپ, ءان ماتىن­دەرىنىڭ ماعى­نا­سىن تۇسىنۋگە قۇل­شىنىپتى. 

«بۇل اندەر مەنىڭ جۇرەگىمدى بىردەن باۋراپ الدى. كوپ ۇزاماي ولاردى ءوزىم دە ايتقىم كەلەتىنىن ءتۇسىندىم. ءان ايتۋدى جانىم قالايدى. اسىرەسە باسقا تىلدەردە ورىنداعاندى ۇناتامىن. ال قازاق ءتىلى – ەرەكشە اۋەزدى ءتىل. سوندىقتان كۇن سايىن قازاق اندەرىن تىڭداپ, ماتىندەرىن جازىپ الىپ ءجۇرمىن. العاش ورىنداعان اندەرىم «سامالتاۋ» مەن «قاراتورعاي» بولدى. مەن فين, جاپون, يتاليا, پورتۋگال تىلدەرىندە دە ءان ايتا الامىن. دەگەنمەن قازاق اندەرى مۇلدە بولەك اسەر قال­دىرادى. ويتكەنى ءاربىر ءاننىڭ شىنايى, تەرەڭ, وتە مۇڭلى تاريحى بارىن ءتۇسىندىم. كوپ جاعدايدا بۇل ءبىر حالىقتىڭ باسىنان وتكەن اۋىر تاعدىر تۋرالى سىر بولىپ ەسەپتەلەدى. سول سەبەپتى قازاق حالقىنىڭ تاري­حىن, مادە­نيەتىن, ءدىنىن دە زەرتتەي باستادىم. وسى­لايشا, ولاردى مۇمكىندىگىنشە جاقسى تۇسىنگىم كەلدى».

ماريا ارگەنتينا قازاق اندەرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىعى ديماشتان باستالعانىن ەرەكشە ماقتانىشپەن ايتادى. ونىڭ ەندىگى ماقساتى قازاق ءتىلىن ەركىن سويلەپ ۇيرەنۋ ەكەن.

سوڭعى جاڭالىقتار