فوتو: قزسي, تەلەگرام
الاڭعا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ساياساتتانۋشىلار, اكادەميالىق قاۋىمداستىق وكىلدەرى, جۋرناليستەر جانە قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى. ولار جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ نەگىزگى تۇستارى مەن ساياسي جۇيەنىڭ ينستيتۋتسيونالدىق وزگەرىستەرى تۋرالى پىكىر الماستى.
قازاقستانداعى رەفەرەندۋمدى 38 ەلدەن كەلگەن 359 بايقاۋشى باقىلايدى
ت.قاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى الەمدىك دامۋ كەزەڭى گەوساياسي داعدارىستاردان باستاپ ەكونوميكالىق جانە تەحنولوگيالىق ترانسفورماتسياعا دەيىن جوعارى دارەجەلى تۇراقسىزدىقپەن سيپاتتالادى. مۇنداي جاعدايدا مەملەكەتتەردىڭ تۇراقتى ينستيتۋتتارعا سۇيەنۋ قابىلەتى جانە يكەمدى باسقارۋ مەحانيزمدەرى ەرەكشە ماڭىزدى.
«بۇگىنگى كۇنى مىقتى مەملەكەت – بۇل تەك ءتيىمدى شەشىم قابىلداۋ ورتالىعى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, سىرتقى قاۋىپتەرگە بەيىمدەلە الاتىن جانە قوعامدىق-ساياسي تەڭدىكتى ساقتاي الاتىن تۇراقتى ينستيتۋتتار جۇيەسى», دەدى ساياساتتانۋشى.
ونىڭ پىكىرىنشە, جاڭا كونستيتۋتسيا پەرسونالدىق مودەلدەن ينستيتۋتسيونالدىق مودەلگە وتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ساياسي جۇيەنىڭ پارلامەنتتىك كومپونەنتىن كۇشەيتۋ – جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتى. سونداي-اق, پارلامەنتتەگى پرەزيدەنتتىك كۆوتالاردى جويۋ زاڭ شىعارۋ ورگانىنىڭ ينستيتۋتسيونالدىق تاۋەلسىزدىگىن ارتتىرىپ, ونىڭ ساياسي سۋبەكتتىلىگىن نىعايتادى.
رەفەرەندۋمعا دايىندىق: مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا قانداي جاعداي جاسالادى؟
جاڭا مودەل اياسىندا ساياسي ينستيتۋتتار اراسىنداعى فۋنكتسيالار قايتا بولىنەدى. زاڭ شىعارۋشى قىزمەت ءبىرتۇتاس پارلامەنت – قۇرىلتايدا شوعىرلاندىرىلادى, ال ايماقتار, ەتنوستار جانە قوعام توپتارىنىڭ وكىلەتتىگى قازاقستان حالىق كەڭەسىنە بەرىلەدى. بۇل قوعامنىڭ كوپقاباتتى قۇرىلىمىن ەسكەرەتىن كۇردەلى وكىلدىك جۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, جاڭا كونستيتۋتسيا تەك ىشكى ساياسي جوبا رەتىندە قارالماۋى ءتيىس, ول قازاقستاننىڭ وزگەرىپ وتىراتىن حالىقارالىق ورتاعا جاۋابى بولماق.
«بۇل ۇزاق مەرزىمدى تۇراقتىلىقتى تەك تۇلعالارعا ەمەس, ينستيتۋتتاردىڭ ءتيىمدى جۇمىسىنا نەگىزدەيتىن تەڭگەرىمدى, وكىلدىككە يە جانە پروتسەدۋرالىق جۇيەلەنگەن ساياسي جۇيەنى قالىپتاستىرۋ», دەدى قاليەۆ.
پلاتفورما قاتىسۋشىلارى كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ماقساتى الەمدىك جاعدايلاردا ءتيىمدى جۇمىس ىستەي الاتىن تۇراقتى مەملەكەتتىك ارحيتەكتۋرا قۇرۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
