ىزگى ءىس-شارانىڭ شىمىلدىعى نۇرعيسا تىلەنديەۆ اتىنداعى اكادەميالىق فولكلورلى-ەتنوگرافيالىق «وتىرار سازى» وركەسترىنىڭ سۇيەمەلدەۋىندەگى «اتا تولعاۋى» كۇيىمەن اشىلدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قۇتتىقتاۋىن پرەزيدەنت كەڭەسشىسى مالىك وتارباەۆ وقىدى.
سالتاناتتى ءىس-شارا بارىسىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ, الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ, الماتى قالاسى اكىمىنىڭ قۇتتىقتاۋى وقىلدى.
اقىن مەرەيتويىنا ارنالعان ءدۇبىرلى كەشتى جامبىل اۋدانىنان ارنايى كەلگەن ونەرپازدار باستاپ, ساحنالىق قويىلىم سالتاناتتى كەشتىڭ ءارىن اشا ءتۇستى. «جامبىل اتا ەلى» ءانىن جامبىل اۋداندىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ سوليستەرى ورىنداپ, اقىننىڭ «جاز» اتتى عاجايىپ تۋىندىسىن حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى جانقوجا اياپوۆ شىرقادى. «وتىرار سازى» وركەسترىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن مىڭجاسار ماڭعىتاەۆتىڭ «جامبىل جايلاۋى» تۋىندىسى كەشتىڭ كورىگىن قىزدىرا ءتۇستى.
ءان مەن جىر شىرقالعان كەشتە اقىن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان ەستەلىكتەر دە ايتىلدى. بۇگىندە جىرلارى الەمنىڭ كوپتەگەن تىلىنە اۋدارىلىپ, حالقىن ءدۇيىم دۇنيەگە تانىتقان جامبىل مۇراسىن ناسيحاتتاۋ حاقىندا پىكىر ءبىلدىرىپ, قۇتتىقتاۋىن ارناعان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ «30-جىلدارى ءدال جامبىلداي بەدەلى كوتەرىلگەن اقىن بولعان جوق. جامبىل جىرلارىنىڭ ارقاسىندا قازاق ەلىن الەم تانىدى. اقىننىڭ ءبىر عانا «لەنينگرادتىق ورەندەرىم» اتتى جىرى مايدان دالاسىندا قانشاما جۇرەكتەرگە جىلۋ بەرىپ, دەمەۋ بولدى. قازاق ءسوزىنىڭ قۇدىرەتىن تۇسىندىرگەن جامبىلداي دارا تۇلعانىڭ مۇراسىن ۇرپاقتان-ۇرپاققا جەتكىزۋدىڭ ءمانى تەرەڭدە جاتىر. كەزىندە اقىن اۋىلىنا جولى تۇسكەندەر جامبىل بابامىزعا سالەم بەرىپ, باتاسىن الماي كەتپەگەن. ەندەشە اقىن اۋىلىنداعى مۋزەيدى, باۋ-باقتى قال-قادەرىمىزشە تۇگەندەپ, دامىتا بەرۋ ارقايسىمىزعا پارىز», دەپ اتاپ ءوتتى.
تۇركسوي تۇركى مادەنيەتى مەن ونەرىن دامىتۋ حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى, قىرعىزستاننىڭ حالىق جازۋشىسى سۇلتان راەۆ: ء«ار ءداۋىردىڭ ءسوزىن سويلەيتىن, كۇيىن كۇيلەپ, جىرىن جىرلايتىن جىراۋلارى بولادى. ولار زاماننىڭ تامىرشىسىنداي ۇلتىنا ۇلانعايىر پايداسىن تيگىزەدى. ونداي تۇلعالارعا دەگەن قۇرمەتتىڭ جەمىسىن سول زامانداعى حالىق جاقسى بىلەدى. بۇگىندە 180 جىلدىعى تويلانىپ جاتقان جامبىل جاباەۆ عاسىر جاساپ, حالقىنىڭ جىراۋى, باتاگوي ابىزى, اڭىزىنا اينالدى. داۋىل-قۇيىنداي جىرلارىمەن ادامزاتتى شىعارماشىلىعىنا ارقاۋ ەتتى. حالقىنا ونەردى, ەڭبەكتى ناسيحاتتادى. كونە زامان مەن جاڭا ءداۋىردى تارازىلاپ, حالىق قامىن ويلاپ, مۇڭىن مۇڭدادى. ءجۇز جىلدىق عۇمىرىندا ابىرويلى ەڭبەگىن ەلىنىڭ يگىلىگىنە ارنادى. ونداي تۇلعانىڭ ومىرگە سيرەك كەلەتىنى انىق. حالقى ءۇشىن كۇيىندى, حالقى ءۇشىن ءسۇيىندى. بولاشاق ورەندەرگە ۇنەمى وسيەت ايتىپ, جىرىنا قوسىپ, باتاسىن بەرىپ, كەلەر كۇن جاقسىلىعىنىڭ جىرشىسى بولدى. تۇركسوي ۇيىمى تۇركى حالىقتارىنان شىققان ميراس تۇلعالار مەرەيتويىنا تۇراقتى اتسالىسىپ كەلەدى. بارشا تۇركى حالىقتارىنىڭ رۋحاني قۇندىلىقتارى – ورتاق مادەني مۇرامىز» دەپ اتاپ وتكەن سۇلتان راەۆ ءارى قارايعى ءسوزىن ساكەن سەيفۋلليننىڭ «جامبىل جىرلارى تەڭىز تۇبىندە شاشىلىپ جاتقان مارجان سەكىلدى. ونى جيناپ الىپ, حالقىنىڭ قولىنا بەرۋ – ارقايسىمىزدىڭ ازاماتتىق بورىشىمىز» دەگەن لەپەسىمەن اياقتادى.
كەيىنگى جىلدارى جاس عالىمدار تاراپىنان اقىن مۇراسىن زەرتتەۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدى. جامبىل مۋزەيىنىڭ جەتەكشىسى, اقىننىڭ نەمەرەسى سالتانات جامبىلوۆا بابا مۇراسىن جيناقتاۋ, زەرتتەۋ ءىسىنىڭ جاندانىپ, تىڭ جادىگەرلەرمەن تولىعىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. قازىرگى كەزدە مۋزەيدەگى جادىگەرلەر سانى 3 مىڭنان اسقان. مۋزەيگە جەتكەن جادىگەرلەر اراسىندا 1954 جىلى قىتايدا توتە جازۋمەن باسىلعان شىعارمالار جيناعى ەرەكشە نازار اۋدارتادى. وسىنداي قۇندى ەڭبەكتەردى ساقتاپ, ناسيحاتتاۋ ءىسى ۇزدىكسىز جالعاسا بەرەتىن بولادى.
سالتاناتتى ءىس-شارا بارىسىندا ەلىمىزدىڭ مادەنيەتىنە ۇلەس قوسقان ونەر مايتالماندارى پرەزيدەنتتىڭ قۇرمەت گراموتاسى جانە العىسحاتىمەن ماراپاتتالدى. ولار جامبىل شىعارمالارىنان ءان مەن كۇي ورىنداپ, كورەرمەن قوشەمەتىنە بولەندى.
الماتى
