1917 جىلعى 1-4 قازان ارالىعىندا ومبى قالاسىندا «بىرلىك» ۇيىمىنىڭ جالپى جيىلىسى ءوتتى. «قازاق» گازەتىنىڭ 1918 جىلعى №259 سانىندا وسى جيىن تۋرالى «ومبىداعى «بىرلىك» قاۋىمى» دەگەن حابار جاريالاندى. حاباردا جيىلىستى ماعجان جۇماباي ۇلى باسقارعانى, سونداي-اق دىنشە ءادىلوۆ پەن ماجىكەن سۇلەيمانوۆتىڭ حاتشى بولعانى جازىلدى. «...ومبىدا وقىپ جۇرگەن قازاق جاستارى 1914 جىلدىڭ باسىندا جاسىرىنىپ ءجۇرىپ, «بىرلىك» اتتى قاۋىم اشقان ەدى. بوستاندىق بولماستان بۇرىن بۇلار كىتاپ باستىرىپ, «بالاپان» اتتى جۋرنال شىعارىپ, جاستاردىڭ كوزىن اشىپ, كوڭىلىن وياتىپ, ۇلت قىزمەتىنە كىرىستى. بوستاندىقتان بۇرىن بۇل «بىرلىكتەن» باسقا ەش جەردە جاستار ۇيىمى جوق ەدى», – دەيدى گازەت. سونىمەن قاتار حاباردا «بىرلىكتىڭ» ءۇش جىلدىق ەسەبى بەرىلىپ, 8 تارماقتان تۇراتىن قاۋلى قابىلدانعانى ايتىلعان. وسى قاۋلىنىڭ «بالاپان» جۋرنالىن زورايتۋ» دەپ اتالاتىن 7-تارماعىندا: «...جۋرنال باسقارماسىنا ءۇش كىسى سايلاندى. ولارعا تاعى ەكى قولعابىسشى بەلگىلەندى», – دەلىنگەن. الايدا ءۇش شىعارۋشىنىڭ كىمدەر ەكەنى كورسەتىلمەگەن. ءبىزدىڭ پايىمىمىزشا, جۋرنال باسقارماسىنا سايلانعان ءۇش كىسى – بەكمۇحامەد سەركەباەۆ, سماعۇل سادۋاقاس ۇلى جانە ءابدىراحمان ءبايدىلدين. بۇلاي سەنىمدى ايتاتىن سەبەبىمىز – ومبى مەملەكەتتىك تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنەن تابىلعان «بالاپاننىڭ» 1918 جىلعى №9 سانىندا شىعارۋشى رەتىندە وسى ۇشەۋىنىڭ ەسىم-سويى كورسەتىلگەن. سونداي-اق وسى ساندا ۇشەۋىنىڭ جازبالارى دا جاريالانعان.
سول كەزدەگى ساقتىق بولسا كەرەك, «بالاپاننىڭ» اۆتورلارى شىعارمالارىن بۇركەنشىك ەسىممەن جازىپتى. نومىردە ءۇش ولەڭ, ەكى اڭگىمە, ەكى حابار, ءبىر-بىردەن ماقالا مەن فەلەتون جارىق كورىپتى. سونىڭ ۇشەۋىن سەركە جازعان ەكەن. جۋرنالعا سەركەنىڭ «قونعان جەرىمنەن», «كوك توبەتكە» جانە «ابىلاي» دەگەن ءۇش شىعارماسى باسىلعان. ءبىزدىڭ ويىمىزشا سەركە – بەكمۇحامەد سەركەباەۆ. سەبەبى بۇركەنشىك ەسىمدەر اراسىندا اتى-ءجونىنىڭ ىشىنەن جاڭا ەسىم جاساۋ (اناگرامما) ءادىسى بار. وسى تاسىلمەن قوشمۇحامەد كەمەڭگەر ۇلى – «قوشكە», جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى «جىك» بولعانى بەلگىلى. دەمەك «سەركە» – سەركەباەۆتان شىعارىلعان بۇركەنشىك ەسىم. ادەتتە قولجازبا جۋرنال شىعارۋشىلارى وزدەرى دايىنداعان نومىرگە مەيىلىنشە مولىراق ۇلەس قوسادى. ءبىر نومىرگە سەركەنىڭ ءۇش جازباسىنىڭ شىعۋى بۇل بۇركەنشىك ەسىمنىڭ يەسى بەكمۇحامەد ەكەنىن ايعاقتاي تۇسەدى.
وسى ساندا سونىمەن قاتار باباساننىڭ «اقىلسىز سۇلۋ» ولەڭى جاريالانعان. ول ولەڭىندە ادامدى سىرت كەلبەتىنە ەمەس, مىنەزىنە قاراپ باعالاۋ قاجەتتىگىن ايتادى. باباساندى «بىرلىك» ۇيىمىنىڭ مۇشەسى ءارى حاتشىسى ءابدىراحمان ءبايدىلدين بولار دەپ شامالادىق. سەبەبى ول ۋاقىتتا رۋ اتىمەن اتالاتىن بۇركەنشىك ەسىمدەر كەزدەسەتىن. ماسەلەن, مىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ «ماديار» ەسىمىن قولدانعانى بەلگىلى. ءابدىراحمان ءبايدىلدين ارعىننىڭ باباسان رۋىنان شىققان. دەمەك باباسان قالام اتىن قولدانۋى ابدەن مۇمكىن. ءابدىراحمان 1922 جىلى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ رەداكتورى بولدى. بيىل قايراتكەر تۇلعانىڭ تۋعانىنا 135 جىل تولادى.
«بالاپاننىڭ» 1918 جىلعى №9 سانىندا سماعۇل سادۋاقاس ۇلىنىڭ جازبالارى جاريالانباپتى. الايدا وسى سانداعى «شىعارۋشى ۇيىمىنان» دەگەن تاقىرىپپەن بەرىلگەن جازبادا بەكمۇحامەد, ابدىراحمانمەن بىرگە سماعۇلدىڭ دا اتى كورسەتىلگەن: «...كوڭىلىندە ۇلتقا قىزمەت ەتەمىن, قازاق ادەبيەتىنىڭ العا باسىپ, زورايۋىنا سەبەپشى بولامىن دەگەن ادام قالاممەن قىزمەت ەتۋلەرى ءتيىس. ال ازاماتتار! باستالعان ىسكە سالاقتىق كورسەتپەي, جۇمىلا قولقابىسىن قىلىپ, از ۋاقىتتارىڭىزدى ءبولىپ, جۋرنالعا ءسوز جازىپ تۇرۋلارىڭىزدى شىعارۋشىلار قاتتى وتىنەدى. شىعارۋشىلار: بەكمۇحامەد سەركەباي, ىسماعۇل سادۋاقاس, عابدراحمان بايدالى». وسىلايشا, جۋرنال شىعارۋشىلارى قازاق جاستارىن «بالاپان» جۋرنالىنا بەلسەندى تۇردە اتسالىسۋعا, قالاممەن قىزمەت ەتۋگە شاقىرعان. سوعان قاراعاندا بەكمۇحامەد سەركەباەۆ, سماعۇل سادۋاقاس ۇلى جانە ءابدىراحمان ءبايدىلدين جۋرنالدىڭ 1917–1918 جىلدارداعى شىعارۋشىلارى بولعان سىڭايلى. ال ونىڭ الدىنداعى 1916–1917 جىلدارى جۋرنالدى قوشكە كەمەڭگەر ۇلى, ماعجان جۇماباەۆ شىعارعان بولۋى كەرەك.
الاشتانۋشى عالىم ديحان قامزابەك ۇلى ومبى وبلىستىق مەملەكەت ارحيۆىندەگى قۇجاتتارعا سۇيەنە وتىرىپ, «بالاپاننىڭ» جاۋاپتى شىعارۋشىسى قوشكە كەمەڭگەر ۇلى بولعانىن جازعان ەدى. عالىمنىڭ جازۋىنشا, «بالاپاننىڭ» 1917 جىلعى №5 سانىندا قوشكەنىڭ «گورە وت ۋما» («اقىلدىڭ ازابى») شىعارماسىنان ءۇزىندى جاريالانىپتى. 1918 جىلعى 30 شىلدەدە «بىرلىك» ۇيىمى جانىنان «جاس ازامات» گازەتى شىققاندا باسىلىمنىڭ العاشقى رەداكتورى قوشكە كەمەڭگەر ۇلى بولعان ەدى. سوعان قاراعاندا قوشكە «بالاپاننىڭ» شىعارۋشىسى قىزمەتىن 1917 جىلعى قازانعا دەيىن اتقارىپ, ارى قاراي «جاس ازامات» گازەتىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعان سەكىلدى.
سونىمەن قاتار «بالاپاننىڭ» تاعى ءبىر شىعارۋشىسى ماعجان جۇماباي ۇلى بولدى. ماعجان قولجازبا جۋرنالعا اقجولتاي تىلەگىن ارناپ: «بالاپان قانات قاقتى... جاس ەدى. قاناتى دا قاتىپ جەتكەن جوق ەدى. امالسىز قاقتى. سولتۇستىكتىڭ سۋىعىنا شىداي المادى. سۋىق جەل سۇيەگىنە جەتتى. ىزعار وكپەسىنە ءوتتى...», دەپ كەلەتىن اللەگوريالىق تۋىندىسىن جاريالادى.
جۋرنال رەداكتورلارى «بالاپان» قولجازبا جۋرنالىن شىعارۋ ارقىلى جازۋعا يكەمى بار قالام يەلەرىنىڭ شىعارماشىلىعىن شىڭدادى. جۋرنالدا نەگىزىنەن ادەبي تۋىندىلار جاريالانىپ, قازاق ادەبيەتىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەردى. ەندەشە جازبا ادەبيەتتى جاڭا ساپاعا كوتەرگەن «بالاپاننىڭ» ەڭبەگى ءالى دە باعامدالۋى كەرەك دەپ بىلەمىز.
