ونەر • بۇگىن, 08:12

ءومىر كەمەسى

10 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

جاستىق كەزەڭ عۇمىردىڭ ەڭ ءبىر ساۋلەلى, شۋاقتى شاعى ەمەس پە؟ وسى ءبىر وتتى كەزەڭ كەنەپ بەتىندە كوبىنە ناقتى وبراز, رومانتيكالىق كەيىپ نەمەسە نوستالگيالىق سارىن ارقىلى كورىنىس تاۋىپ جاتادى. سۋرەتشى سۇلتان امانجول «جاستىقتىڭ كەمەسى» اتتى ابستراكتسيالىق كارتيناسىندا بۇل ۇعىمعا وزگەشە قىرىنان كەلگەن. تۋىندىگەر بەلگىلى ءبىر كەزەڭدى سۋرەتتەۋمەن شەكتەلمەي, جاستىقتىڭ رۋحىن, ىشكى ىرعاعىن, ادام جانىنىڭ الاۋىن كوركەمدىك كەڭىستىككە الىپ شىعۋعا ۇمتىلادى.

بالكىم, سۋرەتشى ءۇشىن ابستراكتسيا تەك فورمادان باس تارتۋ ەمەس, ايتار ويدى ىقشامداپ, سەزىمدى قويۋلاتىپ جەتكىزۋدىڭ ءتاسىلى شىعار. كارتينادا جاستىق شاق ۇنەمى قوزعالىستا تۇراتىن توقتاۋسىز قۋات, ۇزدىكسىز ىزدەنىس, ومىرگە قۇشتارلىق, ىشكى جالىن سەكىلدى ەلەس بەرەدى. ءبىر قاراعاندا شىعارمادا ناقتى وقيعا, ايقىن سيۋجەت جوق. بىراق بۇل ونىڭ ماعىنالىق سالماعىن جەڭىلدەتپەيدى. كەرى­سىنشە, سۋرەتشى ابستراكتسيا ءتىلى ارقىلى جاستىقتىڭ كۇردەلى بولمىسىن تەرەڭدەتە تۇسەدى. كەنەپتەگى ادام سۇلبالارى شارتتى, كەيدە انىق, كەيدە كومەسكى. مۇنى ءبىز – جاستىقتاعى ءوزىن-ءوزى ىزدەۋ, تۇلعالىق قالىپ­تاسۋ ۇدەرىسىنىڭ كوركەم بالاماسى دەپ توپشىلادىق. في­گۋرا­لار ءبىر-بىرىمەن تىكەلەي بايلانىسپاعانداي كورىن­گە­نىمەن, ولاردىڭ ءبارىن بىرىك­­­تىرە­تىن ورتاق ىرعاق بار. بۇل – ءبىر ءداۋىردىڭ, ءبىر بۋىننىڭ ىشكى تولقىنى. ءار بەينە – جەكە تاعدىر, جەكە وي, بىراق بارلىعى ءبىر كەڭىستىكتە, ءبىر ەنەرگەتيكالىق اعىستا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر.

«كارتينانىڭ تومەنگى بولى­گىندە سۋ كەمەسىنىڭ ەلەمەنت­تەرىن ەلەۋسىز بەرىپ ءوتتىم. دۇنيەنى الىپ كەمەگە تەڭەسەك, سول كەمەنىڭ ۋاقىتشا قوناعى ەكەنىمىزدى, جارىسىپ ءجۇرىپ جالعاننان كوشەتىنىمىزدى كورسەتتىم. كارتينانىڭ ور­تاڭعى بولىگىندە يۋ-قيۋ جال­عاسىپ جاتقان سارى جولاق­تار ادامنىڭ بەس ساۋساعىن بەينەلەيدى. كەيىپكەرلەردىڭ ءبىرىنىڭ ساپارى ەندى باستالسا, ءبىرى جولايرىقتا تۇر. ولاردىڭ ءبارىنىڭ قۋات الار, ەسكە تۇسسە ەگىلەر وتتى نۇكتەسى جاستىق شاق, بالا داۋرەن. بۇل كارتينا الدىندا تۇرعان ادام ءوزىن سىرتتاي باقىلاۋشى رەتىندە ەمەس, ىشكى اڭگىمەگە تارتىلعانداي سەزىنسە دەيمىن. ءار كورەرمەن كەنەپتەن ءوز جاستىعىن, ءوز كۇيىن, ءوز سۇراعىن تابا السا يگى. بىرەۋ ءۇشىن بۇل – وتكەن شاقتىڭ ەلەسى, بىرەۋ ءۇشىن – بۇگىنگى جان كۇيى, ەندى بىرەۋ ءۇشىن – الدا تۇرعان كەزەڭنىڭ بەلگىسىزدىگى بولۋى مۇمكىن. كارتينادا رومانتيكادان گورى شىنايىلىق باسىم با دەيمىن. بۇل – جاستىقتىڭ تەك قۋانىشتان تۇرمايتىنىن, ونىڭ ىشىندە كۇرەس پەن تولعانىس تا بار ەكەنىن مويىنداۋ», دەيدى سۇلتان امانجول.

شىعارمادا ۋاقىت كەڭىستىگىن تىلگىلەپ بارا جاتقان الىپ كەمە تاعدىر اعىسىمەن جىل­جيتىنىن, دەگەنمەن ونىڭ باعىتىن اي­قىنداۋ ءار ادام­نىڭ ءوز تاڭداۋىن­دا دەگەن تۇجى­­­رىمدى العا شىعارادى. كوم­پوزيتسيادا ءومىر­دىڭ ۇزدىكسىز كۇرەس ەكەنى, تۇستەردىڭ قۇبىلۋى مەن فورمالاردىڭ شارتتى بەرىلۋى جاستىقتىڭ ءبىر ساتتىك ەمەس, ۋاقىتپەن بىرگە وزگەرىپ, تولىعىپ وتىراتىن كۇي ەكەنىن مەڭزەيدى. ابستراكتسيالىق شەشىم كورەرمەندى ناقتى ءبىر وبرازعا بايلاماي, ءار ادامعا ءوز ءومىر جولىن, ءوز «كەمەسىن» ەلەستەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. كەنەپ ىشىندە تىنىشتىق جوق, ءبارى قوزعالىستا. سىزىقتار يرەلەڭدەپ, پىشىندەر ءبىر-بىرىنە ەنىپ, قايتا بولىنەدى. كورەر­مەننىڭ كوزى ءبىر نۇكتەدە توق­تامايدى, كەنەپ بويىمەن ۇنەمى قوزعالىپ وتىرادى. وسى قوزعالىس ارقىلى سۋرەتشى ۋاقىتتىڭ وتپەلىلىگىن, جاس­تىقتىڭ ءبىر ساتكە دە تۇراق­تامايتىن مىنەزىن سەزىن­دىرەدى.

«كارتيناداعى تۇستەر شە­شى­مى – شىعارمانىڭ باس­تى كوركەمدىك وزەگى. قىزىل, سارى, كوك, قوڭىر رەڭكتەر ءبىر-بىرىمەن قاقتىعىسىپ, كەيدە ۇيلەسىپ, كەيدە قارسىلاسادى. بۇل – جاستىققا ءتان ىشكى قايشى­لىق­تاردىڭ, سەزىمدەردىڭ الماسۋى. قىزىل مەن سارى تۇستەر ومىرگە قۇشتارلىقتى, ەركىن ارەكەتتى, ىشكى وتتى بىلدىرسە, كوگىلدىر رەڭكتەر ارمان مەن قيالدىڭ, بولاشاققا دەگەن سەنىم­نىڭ بەلگىسىندەي. ال قارا جانە قويۋ تۇستەر جاستىق شاقتا دا بولاتىن كۇمان مەن مازاسىزدىقتى اڭعارتادى. بىراق بۇل قاراڭعىلىق ءۇمىتتى تۇمشالامايدى. كەرىسىنشە, ول جارىق تۇستەردىڭ اسەرىن كۇشەيتىپ, كارتيناعا تەرەڭدىك بەرەدى. اۆتور جاستىقتى تەك البىرت شاق, الاۋ سەزىم رەتىندە عانا ەمەس, ادام عۇمىرىنىڭ تۇتاس فيلوسوفيالىق مودەلi رەتىندە ۇسىنادى. بالالىق­تىڭ اڭعال ارمانىنان باس­تاپ, جاستىقتىڭ تاۋەكەلگە تولى كەزەڭىن, كەمەل شاقتىڭ جاۋاپ­كەرشىلىگىن, ءتىپتى بولا­شاققا باعىتتالعان بەلگىسىز مەجەلەر دە شىعار­مانىڭ بويىنا سىيىپ تۇر», دەيدى ونەرتانۋشى بالجان زامانبەكوۆا.

جۇرەك ۋاقىتتان بۇرىن سوعىپ, ارمان اقىلدان وزىپ تۇرعان الاۋ شاقتا جاسالعان ءبىر تاۋەكەل تۇتاس ءومىرىڭنىڭ باعى­تىن ايقىنداۋى مۇمكىن عوي. اۆتور جاستىقتىڭ بۇكىل عۇمىرعا اسەر ەتەتىن ىرگەلى كەزەڭ ەكەنىن كوركەم تىلمەن بايان­داپ, وتكەنگە ساعىنىشپەن كوز تاستاعان كورەر­مەندى ءوز كەمەسىنىڭ قاي باعىت­تا ءجۇزىپ بارا جاتقانىن پايىم­­داۋعا شاقىراتىنداي.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار

جالپىۇلتتىق كواليتسيا قۇرىلدى

ساياسات • بۇگىن, 08:53

جەتىسۋدىڭ بال قىمىزى

ءوندىرىس • بۇگىن, 08:50

درون جاساعان ينجەنەرلەر

تەحنولوگيا • بۇگىن, 08:45