كەڭەستە ۇكىمەت باسشىسى كاسىپكەرلىكتى وركەندەتۋ مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان باستى باعىتتاردىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتىپ, ەكونوميكالىق وزگەرىستەردە بيزنەس نەگىزگى سەرىكتەس سانالاتىنىن جەتكىزدى. بۇل ۇدەرىستە «اتامەكەن» پالاتاسىنىڭ ورنى ايرىقشا ەكەنى دە تىلگە تيەك ەتىلدى.
جيىندى اشقان پرەمەر-مينيستر كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. بيزنەس – ەكونوميكالىق رەفورمالار جۇرگىزۋدە باستى سەرىكتەس, بۇل جۇمىستا «اتامەكەن» ۇكپ ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
«جارتى جىل بويى قوعامدا كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى بەلسەندى تالقىلاۋ ءجۇرىپ جاتىر. اشىق ديسكۋسسيالار بولدى. ازاماتتاردان مىڭداعان ۇسىنىس كەلىپ تۇسۋدە جانە ولاردىڭ بارلىعى تەرەڭ زەردەلەنىپ, ەسكەرىلىپ جاتىر. بۇل – ەلىمىزدەگى دەموكراتيالىق ۇدەرىستەردىڭ ايقىن دالەلى. ەلىمىزدىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ جوباسى حالىققا ۇسىنىلدى, باستى ماقسات – ەگەمەندىگىمىزدى, تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋ. بارلىعىڭىزدى پرەزيدەنتىمىزدى جانە جاڭا كونستيتۋتسيانى قولداۋعا شاقىرامىن», دەگەن ولجاس بەكتەنوۆ ەل ازاماتتارىنا كونستيتۋتسيا رەفورماسىن دۇرىس جەتكىزۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا زاڭ مەن ءتارتىپ ۇستەمدىك قۇراتىن ادىلەتتى قوعام قۇرۋ باعدارىنا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن. مۇنداي ۇستانىم كاسىپكەرلەرگە دە زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. ادال ەڭبەك, كاسىپكە قۇرمەت, ەلگە جاناشىرلىق سياقتى قۇندىلىقتار الدىڭعى قاتارعا شىعادى. ادىلدىك پەن زاڭدىلىق قاعيداتتارىن كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتۋ مەملەكەت پەن بيزنەس اراسىندا سەنىمگە قۇرىلعان ۇزاقمەرزىمدى سەرىكتەستىك ورتانى قالىپتاستىرۋعا جول اشادى.
كەڭەس بارىسىندا جاڭا سالىق ەرەجەلەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ جونىندەگى تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى تالقىلاندى. قاتىسۋشىلار سالىق تولەۋشىلەرگە ارنالعان وتپەلى كەزەڭنىڭ تەتىكتەرىنە, اكىمشىلەندىرۋدىڭ قولايلى ۇلگىلەرىنە توقتالدى. كاسىپكەرلەردىڭ جاڭا تالاپتارعا اۋىرتپالىقسىز بەيىمدەلۋىنە بىرقاتار شەشىم قابىلدانعان. ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن شاعىن ءارى ميكروبيزنەس, جەكەلەگەن جاعدايلاردى قوسپاعاندا, بيىلعى 1 قاڭتارعا دەيىن تەكسەرۋلەردەن, كامەرالدىق باقىلاۋدان, اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتىلدى. بيىل 1 ساۋىرگە دەيىن بەرەشەك وتەلگەن جاعدايدا ءوسىمپۇلدار مەن ايىپپۇلداردى ەسەپتەن شىعارۋ ءتارتىبى قولدانىلادى. قىزمەتتى توقتاتۋ نە جابۋ راسىمدەرى دە قايتا قارالعان. جىل اياعىنا دەيىن شاعىن جانە ميكروبيزنەسكە وتپەلى كەزەڭ ەنگىزىلدى, قاتەلەر ءۇشىن ءوسىمپۇلدار مەن ايىپپۇلدار الىنبايدى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين ءبىر مەزەتتە 250 مىڭعا دەيىن سالىق تولەۋشىگە قىزمەت كورسەتە الاتىن جوبالىق كەڭسە جۇمىسى تۋرالى باياندادى. كەڭسە «بىرىڭعاي تەرەزە» قاعيداتىمەن جۇمىس ىستەپ, وتىنىشتەردى جەدەل قاراۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كەيىنگى ءۇش اپتادا سۇرانىستار اعىنى 19,5 مىڭنان 7,1 مىڭعا دەيىن ازايعانى تەحنيكالىق ۇدەرىستەردىڭ تۇراقتانعانىن اڭعارتادى. «حالىق بۋحگالتەرى» اكتسياسىنا 17 مىڭنان اسا سالىق تولەۋشى قاتىسقان. سالىق جۇيەسىندە تىركەلگەن ازاماتتار مەن بيزنەس سانىنىڭ وسكەنى بايقالادى. جىل باسىنان بەرى 41,2 مىڭ ادام قايتا ەسەپكە تۇرعان. ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندارعا ارنالعان جاڭا رەجىم بۇعان دەيىن تىركەلمەگەن 187,2 مىڭنان استام ادامدى زاڭدى ورتاعا شىعاردى.
بيزنەستى قارجىلاي قولداۋ شارالارى دا كۇشەيىپ كەلەدى. بىلتىر قولدانىستاعى باعدارلامالار اياسىندا جالپى قۇنى 365 ملرد تەڭگەگە جۋىق 3,4 مىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس جوباسى سۋبسيديالانعان. بۇل ناقتى سەكتوردىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان قادام رەتىندە باعالانادى.
«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ تورالقا توراعاسى قانات شارلاپاەۆ مەملەكەت پەن بيزنەس اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى نىعايتۋ جۇمىسى تۋرالى مالىمەت بەردى. پالاتا ورتا ءارى ءىرى بيزنەس اراسىنان ىشكى ينۆەستورلاردى دامىتۋعا باسىمدىق بەرەدى. كەڭەيتۋگە نە جاڭعىرتۋعا دايىن كاسىپورىنداردىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالارىنىڭ پۋلى جاساقتالىپ جاتىر. پالاتا باسقارماسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر جاركەنوۆ جاڭا سالىق كودەكسىنە قاتىستى بيزنەس-قوعامداستىقتىڭ ۇستانىمىن جەتكىزىپ, ارنايى سالىق رەجىمى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكتورىنا سالىق سالۋ تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋ جونىندە ۇسىنىستار ايتتى.
كەڭەستە وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەر ءتىزىلىمىن ىسكە قوسۋ ماسەلەسى دە قارالدى. ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى ەرسايىن ناعاسپاەۆ جۇيەدە 5 608 كومپانيا تىركەلگەنىن, 13 533 ءوتىنىم بەرىلگەنىن حابارلادى. پالاتا باسقارماسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرسۇلتان شوقانوۆ جاڭا تسيفرلىق جۇيەگە ۇزدىكسىز كوشۋگە بۇرىن بەرىلگەن يندۋستريالىق سەرتيفيكاتتاردىڭ 1 924 يەسى اۆتوماتتى تۇردە تىزىلىمگە ەنگىزىلگەنىن ايتتى. كۇن سايىن بۇل بازاعا جۇزگە جۋىق ءوندىرۋشى قوسىلادى.
بيزنەس وكىلدەرى اتىنان «الماتى بوياۋلارى» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى ريمما سالىقوۆا مەن «قازەلەكتروماش» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى ۆيتالي راسپوپين ۇسىنىستارى مەن سۇراقتارىن جەتكىزدى. ولار شاعىن جانە ورتا بيزنەسپەن ءوزارا ءىس-قيمىل, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تاجىريبەسى, سالالىق تالاپتاردى ەسكەرە وتىرىپ, سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدىڭ جەكەلەگەن تۇستارىن جەتىلدىرۋ قاجەتتىگىن كوتەردى. كاسىپورىنداردى وندىرىستىك تسيكل دەڭگەيى مەن اۋقىمىنا قاراي ساناتتارعا ءبولۋ, مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن لوكاليزاتسيا مەن ينۆەستيتسيا كولەمىنە تاۋەلدى ەتۋ, تىزىلىمدەگى ونىمدەردى تسيفرلىق باقىلاۋدى ناقتىلاۋ جايى دا قوزعالدى.
پرەمەر-مينيستر ايتىلعان باستامالارعا قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ, مەملەكەتتىك ورگاندارعا «اتامەكەن» پالاتاسىمەن بىرلەسىپ, ۇسىنىستاردى جان-جاقتى پىسىقتاۋدى تاپسىردى. قابىلداناتىن شەشىمدەر تۇراقتى ءوسىمدى قامتاماسىز ەتۋگە, ناقتى سەكتوردى نىعايتۋعا, ەكسپورتتىق الەۋەتتى كەڭەيتۋگە, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا قىزمەت ەتۋگە ءتيىس ەكەنى باسا ايتىلدى. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەت پەن بيزنەس اراسىنداعى سەنىمدى كۇشەيتىپ, ۇزاقمەرزىمدى سەرىكتەستىكتى ورنىقتىرۋعا باعىتتالعان.
