ۇكىمەت باسشىسى جوعارى ەكولوگيالىق مادەنيەت قالىپتاستىرۋ مەن تابيعاتقا جاناشىرلىقپەن قاراۋ جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ تۇبەگەيلى قاعيداتى قاتارىنا ەنگىزىلۋىنىڭ ماڭىزى تۋرالى ايتتى.
«وتانشىلدىقتى جاسامپاز ىسپەن كورسەتۋ, جوعارى ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ تۇبەگەيلى پرينتسيپتەرى قاتارىنا ەنگىزىلگەنىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل تابيعاتقا, تۋعان ەلگە دەگەن جاناشىرلىقتى كۇشەيتۋگە, ءاربىر ازاماتتىڭ بويىندا تازالىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەدى», دەدى و.بەكتەنوۆ.
ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, پرەزيدەنتتىڭ «تازا قازاقستان» باستاماسى اياسىندا بارلىق كەزەڭدە 1 294 ءىس-شارا وتكىزىلىپ, 844 مىڭ توننا قالدىق جينالعان, 1 ملن گەكتار جەر تازارتىلىپ, 2,9 ملن اعاش وتىرعىزىلعان. اتالعان ءىس-شارالارعا 6,9 ملن ادام قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاريالاعان تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى اياسىندا قورشاعان ورتانى قورعاۋدا تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ «قورشاعان ورتا جانە تابيعي رەسۋرستاردىڭ جاي-كۇيى تۋرالى ۇلتتىق دەرەكتەر بانكى» جوباسى جۇزەگە اسىرىلعانىن باياندادى. ونلاين-پلاتفورما ەميسسيالارعا مونيتورينگ جۇرگىزۋ, وندىرىستىك ەكولوگيالىق باقىلاۋ, لاستاۋشى زاتتاردىڭ شىعارىندىلارى مەن تاسىمالدارى تىركەلىمى, قالدىقتاردىڭ مەملەكەتتىك كاداسترى, كومىرتەگى كاداسترى, ت.ب. سياقتى بىرقاتار باسقا جۇيەلەر كورسەتكىشىن جيناقتايدى.
قالدىقتاردى باسقارۋ سالاسىندا EcoQolday تسيفرلىق پلاتفورماسى جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق بۇگىندە ورمان ءورتىن ەرتە انىقتاۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ جاتىر, سۋ تاسقىنى جاعدايىن بولجاۋعا «قازگيدرومەت» دەرەكتەرىمەن ينتەگراتسيالانعان Tasqyn جۇيەسى قولدانىلىپ وتىر. ەلىمىزدىڭ ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتارىنداعى باقىلاۋ-وتكىزۋ پۋنكتتەرىن اۆتوماتتاندىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ كەلەدى.
تابيعي رەسۋرستار سالاسىندا Tabigat.gov.kz. ينتەراكتيۆتى كارتا ىسكە قوسىلدى. جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى روستيسلاۆ كونياشكين عارىشتىق مونيتورينگ ارقىلى وتكەن جىلى 3 828 زاڭسىز قالدىقتار جينالاتىن ورىن مەن 1 مىڭنان استام قوقىس پوليگونى تىركەلگەنىن ايتتى.
جاساندى ينتەللەكت پەن قولدا بار ەسەپتەۋ قۋاتىن پايدالانا وتىرىپ, كەشەندى ءتاسىلدىڭ قاجەتتىگى نازارعا الىندى. تسيفرلىق شەشىمدەر ەنگىزۋ «تازا قازاقستان» تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ اشىقتىعىن, باقىلاۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى.
سونداي-اق وتىرىس بارىسىندا حالىقتىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستىڭ ناتيجەسى قارالدى. وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا «تازا قازاقستان» قۇندىلىعىنا باسا نازار اۋدارىپ, مەكتەپتەن باستاپ جوعارى وقۋ ورىندارىنا دەيىنگى بارلىق دەڭگەيدە ەكولوگيالىق اعارتۋدىڭ بىرىڭعاي ستاندارتىن ازىرلەۋدىڭ باستالعانى تۋرالى ايتتى. وڭىرلەردە «جاسىل ەل» باعدارلاماسى, «جاسىل كلۋبتار» جوباسىمەن قاتار مەكتەپ پەن مەكتەپتەن تىس فورماتتار دامىپ جاتىر.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى گۇلزات كوبەنوۆا قازىر بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا ەكولوگيالىق كلۋبتار, ستۋدەنتتىك ەكوجاساقتار قۇرىلىپ, «ۆەلوسيپەد كۇنى» وتكىزىلىپ جاتقانىنا توقتالدى. قوقىستى بولەك جيناۋ جوباسى اياسىندا 26 ۋنيۆەرسيتەتتە بوكستار مەن بيگ-بەگتەر ورناتىلىپ, قايتا وڭدەۋگە 36 توننادان استام پلاستيك جينالعان.
پرەزيدەنتتىڭ «تازا قازاقستان» باستاماسىن اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋدىڭ ءرولى ەرەكشە اتاپ ءوتىلدى. مادەنيەت جانە اقپارات ۆيتسە-ءمينيسترى قانات ىسقاقوۆ بىلتىر 1 ملن-عا جۋىق جاستىڭ قاتىسۋىمەن 1 مىڭنان استام ءىس-شارا وتكىزىلگەنىن باياندادى. قوعامدىق كەڭەستەر ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ اۋماقتاردىڭ تازالىعى مەن تاريحي-مادەني مۇرا نىساندارىنداعى ءتارتىپتى ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى قوعامدىق باقىلاۋ جۇرگىزىلەدى.
پرەمەر-مينيستر بىرقاتار وڭىردە «تازا قازاقستان» تۇجىرىمداماسىنداعى جوسپارلانعان كورسەتكىشتەر ورىندالماعانىنا نازار اۋداردى. ناقتى ايتقاندا, الماتى وبلىسىندا سۋارۋ جۇيەلەرى مەن سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ, گرانتتار بەرۋ مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى قارجىلاندىرۋ بويىنشا جۇمىستىڭ جەتكىلىكسىزدىگى ايتىلدى. ۇلىتاۋ وبلىسىندا جاسىل كوشەتتەرگە تۇگەندەۋ جۇرگىزىلمەگەن, ادامدار كوپ جينالاتىن جەرلەرگە فاندوماتتار ورناتىلماعان. بۇدان بولەك, سۋمەن جابدىقتاۋ مەن سۋ بۇرۋ جۇيەلەرىن تسيفرلاندىرۋ جۇرگىزىلمەگەن. اباي وبلىسىندا «جاسىل ينفراقۇرىلىم» قۇرۋ جونىندەگى جوسپارلانعان كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزىلمەگەن, قورشاعان ورتانى قورعاۋعا ارنالعان مادەني ءىس-شارالار دا وتكىزىلمەگەن. وسى باعىتتار بويىنشا الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ, ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى داستان رىسپەكوۆ, اباي وبلىسىنىڭ اكىمى بەرىك ءۋالي ءسوز الدى.
پرەمەر-مينيستر اكىمدىكتەرگە جوسپارلانعان بارلىق ءىس-شارانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. «پرەزيدەنتتىڭ «تازا قازاقستان» باستاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ايتارلىقتاي ناتيجە بەرىپ, ەكولوگيالىق وزگەرىستەرگە قوعامدىق سۇرانىستىڭ جوعارى ەكەنىن ايقىن كورسەتىپ وتىر. سوندىقتان كەلەسى دەڭگەيگە ءوتۋ مىندەتى تۇر. بۇل – زاماناۋي تسيفرلىق قۇرالداردى قولدانۋعا, تۇراقتى ءارى وبەكتيۆتى مونيتورينگ پەن ۇدەرىسكە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبارىنىڭ اراسىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى ءدال بولۋگە نەگىزدەلگەن جۇيەلىك ءارى باسقارىلاتىن ءتاسىلدى قالىپتاستىرۋ. بۇل ءتاسىل ۇزاقمەرزىمدى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى و.بەكتەنوۆ.
سونداي-اق مينيسترلىكتەرگە ەكولوگيالىق دەرەكتەردىڭ تۇراقتى بەرىلۋى مەن ەسەپتەۋ قۋاتتارىنا قول جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ, عارىشتىق مونيتورينگىنىڭ قامتىلۋى مەن جۇيەلىلىگىن كەڭەيتۋ, بۇعان قوسا ورمان ورتتەرىن ەرتە انىقتاۋ جۇيەسىن كەڭەيتۋدى اياقتاۋ جونىندە تاپسىرمالار بەرىلدى.
