جيىندا وتكەن جىلعى مەملەكەتتىك بيۋدجەت كىرىسىنىڭ ورىندالۋ قورىتىندىلارى جاريالاندى. قارجى ءمينيسترى ءمادي تاكيەۆتىڭ ايتۋىنشا, كىرىستەر جوسپارى 100,1 پايىزعا ورىندالىپ, بيۋدجەتكە 24,6 ترلن تەڭگە ءتۇستى. ال جاڭا سالىق كودەكسى كۇشىنە ەنگەن بيىلعى 1 قاڭتاردان بەرى 454 مىڭ سالىق تولەۋشى وڭايلاتىلعان دەكلاراتسيا بويىنشا قىزمەتىن راستاعان. بۇعان قوسا ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار رەتىندە 138 مىڭ ازامات تىركەلىپ, ولاردىڭ 122 مىڭى العاش رەت ەسەپكە الىنعان. 7 مىڭنان استام كاسىپكەر ققس تولەۋشىلەر قاتارىنا قوسىلدى.
ۇكىمەت باسشىسى سالىق تولەۋشىلەرگە اشىق, تۇسىنىكتى ءارى قولايلى جاعداي قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ىشكى كىرىستەر قىزمەتىنىڭ جۇمىسى بيزنەسكە باعىتتالعان سەرىكتەستىك ۇلگىدە بولۋعا ءتيىس. بيىل شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن وتپەلى كەزەڭ بولاتىنى ايتىلىپ, تولەمدەردەگى تەحنيكالىق قاتەلىكتەر ءۇشىن ايىپپۇلدار قولدانىلمايتىنى جەتكىزىلدى.
قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىندە جۇرگىزىلىپ جاتقان تسيفرلىق جاڭعىرتۋ جۇمىستارىمەن تانىستىردى. بۇعان دەيىنگى 12 ەسكىرگەن جۇيەنىڭ ورنىنا 5 جاڭا پلاتفورما ەنگىزىلىپ, سالىقتىق جانە كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋ ميكروسەرۆيستىك مودەلگە كوشىرىلدى. ناتيجەسىندە, دەرەكتەردى وڭدەۋ جىلدامدىعى ارتتى, ونلاين تولەمدەر قولجەتىمدى بولدى ءارى جۇيەگە ءبىر مەزەتتە كىرەتىن پايدالانۋشىلار سانى ەكى جارىم ەسە ءوستى.
تسيفرلاندىرۋدىڭ ناقتى ناتيجەسى رەتىندە ققس دەكلاراتسيالارىن اۆتوماتتى تۇردە الدىن الا تولتىرۋ مۇمكىندىگى ىسكە قوسىلدى. بۇل بيزنەسكە ەسەپتىلىكتى جەڭىلدەتۋگە كومەكتەسەدى. ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار ءۇشىن مارتەبە «e-Saluq Business» قوسىمشاسى ارقىلى اۆتوماتتى بەرىلەدى. قازىر جاڭا جۇيەلەردە 800 مىڭ ەسەپتىلىك نىسانى راسىمدەلىپ, تسيفرلىق سەرۆيستەر 1,7 ملن بيزنەس سۋبەكتىسىن قامتىپ وتىر.
سونداي-اق جاڭا تسيفرلىق قۇرالدار تەك سالىق پەن كەدەنگە ەمەس, ازىق-ت ۇلىك باعاسىن مونيتورينگىلەۋ, ستاتيستيكا قالىپتاستىرۋ, سۋبسيديا بەرۋ, زاڭسىز ساتىپ الۋلاردىڭ الدىن الۋ مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا اقپاراتتىق قولداۋ كورسەتۋ سياقتى سالالاردا دا پايدالانىلىپ وتىر. «Big Data» بىرىڭعاي اناليتيكالىق پلاتفورماسى 74 دەرەككوزبەن ينتەگراتسيالانىپ, بىلتىر قوسىمشا 700 ملرد تەڭگەدەن استام تولەمدەر مەن سالىق تۇسىمدەرىنىڭ ورىندالۋىنا ىقپال ەتتى.
تەكسەرۋ مەن باقىلاۋ تەتىكتەرىنىڭ كۇشەيۋى زاڭسىز سحەمالاردىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك بەردى. قاناتقاقتى جوبالار ناتيجەسىندە كاسسالىق ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتارى انىقتالىپ, ققس بويىنشا تاۋەكەلدى كومپانيالاردى بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋ ءمودۋلى ارقىلى سۇزگىدەن وتكىزۋ ىسكە استى. جالپى, 30 ملرد تەڭگەنىڭ زاڭسىز ەلەكتروندىق شوت-فاكتۋرا شىعارۋ مۇمكىندىگى توقتاتىلدى.
كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدە دە وزگەرىستەر جۇزەگە اسىپ جاتىر. Keden اقپاراتتىق جۇيەسى ترانزيتتىك دەكلاراتسيا راسىمدەۋ ۋاقىتىن 30 مينۋتتان 10 مينۋتقا قىسقارتىپ, بيۋدجەتكە وتكەن جىلى قوسىمشا 115 ملرد تەڭگە كەدەندىك تولەمدەر ءتۇسىردى. بۇل بىرتىندەپ تولىق اۆتوماتتاندىرۋعا باعىتتالعان كۇردەلى جۇمىستىڭ ناتيجەسى ەكەنى ايتىلدى.
كەڭەس قورىتىندىسى بويىنشا پرەمەر-مينيستر بىرقاتار ناقتى تاپسىرما جۇكتەدى. قارجى مينيسترلىگىنە – قوعام مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارىن ساپالى قاراۋ, اۋماقتىق كىرىستەر دەپارتامەنتتەرىنە – جەرگىلىكتى دەڭگەيدە رەفورمالاردى دۇرىس ىسكە اسىرۋ مەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ, جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگىنە – اقپاراتتىق جۇيەلەردى جوعارى جىلدامدىقتاعى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى قويىلدى. سونداي-اق ۇلتتىق تاۋارلار كاتالوگىن ەلەكتروندىق ساۋدا الاڭدارى مەن ماركەتپلەيستەردە قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ جونىندە تاپسىرما بەرىلدى.
وسىلايشا, سالىقتىق جانە كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدى تسيفرلاندىرۋ ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا, بيزنەس جۇگىنە تۇسەتىن سالماقتى ازايتۋعا ءارى مەملەكەت پەن كاسىپكەرلەر اراسىنداعى سەرىكتەستىك مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالىپ وتىر.
