ونەر • 23 قاڭتار, 2026

ماحابباتتىڭ بويتۇمارى

120 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

انىعىندا ءان مەن كۇيدىڭ جورتۋىلىن ەشكىم بولجاپ بىلە المايدى. كوزگە كورىنبەيتىن, قولعا ۇستالمايتىن قۇبى­لىستاردىڭ ارا سالماعىن بايىپتاۋ قيىنىراق. ولاردىڭ دا جورتۋىلى كادىمگىدەي پاتشالاردىڭ جورىعىنداي, جەردىڭ بەتىندە, بىراق جورىق الاڭى كوڭىلدىڭ قيىرىندا, جاننىڭ ۇيىعىندا, سانا مەن سەزىمنىڭ قاتپارىندا جۇزەدى دە جۇرەدى. بۇلاردىڭ دا جاراتۋشىسى, قولباسشىسى جانە بار. مەكەن-تۇراعى – حالىقتىڭ جۇرەگى. تىڭداپ وتىرعاندا العان اسەر, جانعان سەزىم, تەربەگەن ويدىڭ ودان كەيىن ومىرلىك شەشىمدەر الدىندا ىقپالداسارى تاعى ءسوزسىز.

ماحابباتتىڭ بويتۇمارى

وتكەندە ءبىر ەسكى تۇسى­رىلىمنەن تالدىرماش قانا قىزدىڭ لەپە­سىن تىڭداپ قايران قالدىق. «كە­لەسى تىڭدايتىن ءاننىڭ ءسوزىن ءشو­مىش­باي ساريەۆ اعامىز, ءانىن كەڭەس دۇيسەكەەۆ اعامىز سەمبەك ەكەۋمىزگە ارناپ جازعان. بۇل ءاننىڭ كەرەمەتى سونداي, حالىق سەمبەك ەكەۋمىزدى «قوسىپ» قويۋعا دەيىن باردى. بىراق سەمبەكتىڭ ءجۇرىپ جۇرگەن قىزى, مەنىڭ ءوز جىگىتىم بار» دەسىن. سويتسەم, ماقپال ءجۇنىسوۆانىڭ جاس كەزى, سەمبەك جۇماعاليەۆتىڭ جىگىت شاعى ەكەن. سىزدەر مەن ايتپاي-اق ءبىلىپ وتىرعان شىعارسىزدار, جارتى عاسىرعا جۋىق جۇرەكتەرگە گۇل ەگىپ كەلە جاتقان ۇزدىك تۋىندى – «عاشىقتار جىرىنىڭ» قازاق ەستراداسىندا وزىندىك ورنى بار. 1983 جىلداردىڭ ءۇستى سەمبەك اعانىڭ جانىپ تۇرعان جىگىت شاعى بولسا, ماقپال اپاي­­دىڭ قىلشىلداعان قىز عۇمى­رى. سول كەزدىڭ وزىندە كليپ تۇسىرىل­گەن تۋىندى تۋرالى جەكەلەگەن حابار دا بار. ال التىن قورداعى كونتسەرتتەردە اتاقتى دۋەت ساقتا­لىپ باققانىنا كۇمان جوق. سون­دىقتان اراسىندا بولماسا, ءاننىڭ تاريحىنا ەمەس, جۇرەكتەرگە جورتۋىلىنا قۇلاق تىككىمىز كەلەدى.

توقسانىنشى جىلداردىڭ بەلورتاسىندا اۋىلداعى ۇيلەنۋ تويلارى پالاتكالاردا وتەتىن ەدى عوي. جالبىراعان قارا پالاتكا­نىڭ ءىشى كىرسە شىققىسىز. جۇپار اڭقيدى. تاۋدىڭ كوك ارشاسىنىڭ بۇتالارىن ج ۇلىپ-ج ۇلىپ اكەپ اينالدىرا قابىرعاسى مەن توبەسىنە تۇتىپ, تومەنگە كوك مايسا ءشوپ توسەپ تاستاعان سوڭ نە كەرەك. جازدىڭ جايلى كۇندە­رىندە وتەتىن ونداي تويلار ارمان ەندى. ال اناۋ وتالعان ارشانىڭ وبالىن كىم ويلاپتى؟ جارايدى, ول باسقا اڭگىمە.

اۋىل بولعان سوڭ اعايىننىڭ تويى ءانسىز وتە مە؟ ءبىر كەزدە ەتەك جاقتان ءبىر جىگىت كوتەرىلەدى. ءدال سەمبەك اعاداي شاشىن ءوسىرىپ, ارتىنا قايىرىپ العان. قويعان مۇرتىنا شەيىن كەلىڭكىرەيتىن. تولەگەننىڭ مۇرتى ما, سەمبەك اعانىڭ مۇرتى ما, ايىرۋدىڭ ءوزى قيىن. سول كىسىدەي ءجۇرىسى دە سالماقتى, ازدەكتەمەي, اڭداپ باسا كەلە «قاسىڭ قانداي, قاراقات كوزىڭ قانداي» دەپ سىزىلتا بەرگەندە, كەلىسىپ العانداي تۇسىنان ءبىر بويجەتكەن دە تابىلا كەتەر ەدى. اۋىلدىڭ تويلارىندا كۇلكى دە, ءازىل دە, بي دە, كۇي دە بولاتىن, ءبىر عاجابى – وسىنداي سالماقتى دا سىرلى اندەر ارقاسىندا جوعارى دەڭگەيدە وتەتىندەي كورىنەر ەدى.

ول كەزدە دۋەت سيرەك, قازىر دە كوپ ەمەس قوي. ال مىنا دۋەتتىڭ ءجونى بولەك-ءتى. زامانىنىڭ ماڭ­دايال­دىسى دەۋگە تۇرارلىق. سول تۇستا جۇپ قۇرماقشى قىز-جىگىت­تەردىڭ جۇرەك قاعىسىن ءدوپ باسقان تۋىندىنى حالىق ءالى كۇنگە تىڭدايدى. جاي تىڭدامايدى, ىقىلاسپەن تىڭدايدى. قازىر YouTube ارناسىن اشىپ, «عا­شىق­تار جىرى» دەپ تەرىپ كورىڭىز. بۇرىن «تاماشادا» جۇرت قالاي تىڭداسا, بۇگىندە سولاي تىڭدايتىنىنا كۋا بولاسىز. جانە و باستاعى ورىنداۋشىلارى سول شىرقاعاننان قازىر دە جىرلاپ كەلە جاتقانىنىڭ ءوزى ءبىر عالامات. كەيبىر ونەرتانۋ­شىلار «عاشىقتار جىرىن» قازاق ەستراداسىنداعى العاشقى دۋەتتەردىڭ ءبىرى دەپ تانيدى ەكەن.

ءان اۋەنىن ادىپتەگەن ايگىلى سازگەر كەڭەس دۇيسەكەەۆ شىعار­ماسىن دۇنيەگە اكەلگەن سوڭ كوزى بىردەن سەمبەك اعاعا تۇسسە كەرەك. جوعارىدا ءان اسكەرىنىڭ جورتۋىلى تۋرالى سويلەگەنىمىزدە تۋىندىنىڭ دا جاراتۋشىسى ءھام قولباسشىسى بار دەپ اسپەت­تەگەن ەدىك قوي. سولار ءشو­مىش­باي ساريەۆ پەن كەڭەس دۇيسە­كەەۆ بولسا, باستاپ الىپ شىققان سەمبەك جۇماعاليەۆ مەن ماقپال ءجۇنىسوۆانىڭ ونەرى. 1983 جىلدارى سەمبەك جۇماعاليەۆتى «گۇلدەر» انسام­بلى­نەن كورگەن كەڭەس دۇيسە­كەەۆ: «مەنىڭ اندەرىمدى نەگە ايتپايسىڭ؟» دەپتى. سوندا ول: «بىرەۋلەر ورىنداپ جۇرگەن اندەرىڭدى قايتالايتىن توتىقۇس ەمەسپىن عوي, ماعان ارناپ ءان جاز, ورىندايىن» دەدىم. كەڭەستىڭ قىز بەن جىگىتتىڭ دۋەتىنە ارنالعان «عاشىقتار جىرى» دەگەن جاڭا ءانى بار ەكەن, ناعيما ەسقاليەۆاعا ارناپتى. ءاننىڭ اۋەنىنە, سوزى­نە قاراعاندا, ناعيمانىڭ تا­بي­عاتىنا كەلىڭكىرەمەيدى. سوسىن مەن ول ءاندى انسامبلگە جاڭادان كەلگەن جاس ءانشى ماقپال جۇنىسوۆامەن ورىنداپ كورەيىن دەپ شەشتىم. وسى ءاندى 1983 جىلدىڭ اياعىندا بولعان «تاماشادا» ورىندادىق. وزىمە ۇنادى, ونەر ادامىنىڭ وزىنە-ءوزى ۇناۋى قيىن عوي. سودان بەرى حالىق وسى ءاندى تىڭداۋدان جالىققان ەمەس. ماقپالدىڭ دا باعىن اشقان ءان بولدى. «قازاقتىڭ 100 ءانىنىڭ» قاتارىنا ەندى» دەيدى ءانشى.

ءسوزى مەن سازى جىمداسىپ ءبىر قۇ­دىرەت تۋدىرماسا, ءان وسى ۋا­قىت­قا دەيىن ومىرشەڭ بولۋ­­شى ما ەدى؟ ودان كەيىن بۇل تۋىن­­دىنى قانشاما جاس شىر­­قاپ, جۇرەكتەرىندە الديلەدى. جۇ­رەكتەرگە جول تاپتى, سەزىمدەرىن بايىتتى. دەمەك شىعارما ماحاب­باتتىڭ بويتۇمارىنا اينالدى.

«كوڭىلگە جىر تۇنادى سەن دەگەندە,

جۇرەككە سىر تۇنادى سەن دەگەندە.

كەۋدەمە ءبىر عاجايىپ شاتتىق ورناپ,

ءومىر دە قۇلپىرادى سەن دەگەندە»

بۇل كىمنىڭ بولسىن جۇرەك تۇكپىرىنە ورناپ قالاتىن ءسوز. لايىم سولاي بولسىن. 

سوڭعى جاڭالىقتار