فوتو: اشىق دەرەككوز
بۇل شەشىم قاعاز جۇزىندە «بىرەگەي ەرەجە», «باعانى تۇراقتاندىرۋ» دەپ سيپاتتالسا دا, ءىس جۇزىندە باعانى تەڭەستىرۋگە مىندەتتەلىپ وتىر.
قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى الەۋمەتتىك جەلىلەردە بەنزين باعاسىنىڭ ىقتيمال ءوسۋى تۋرالى اقپاراتقا تۇسىنىكتەمە بەردى.
«بۇل پروتسەسس كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇرگىزىلەتىن بولادى. اڭگىمە باسقا ەلدەرمەن باعانى بىردەن جانە اۆتوماتتى تۇردە تەڭەستىرۋ تۋرالى ەمەس, زاڭنامانى ۇيلەستىرۋ تۋرالى بولىپ وتىر. كەز كەلگەن ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردە قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرى مەن الەۋمەتتىك كوڭىل-كۇيى باستى باسىمدىق بولىپ قالا بەرەدى», دەپ مالىمدەدى مينيسترلىك.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, كورشىلەس مەملەكەتتەرمەن باعانىڭ ۇلكەن ايىرماشىلىعى ەلدەن زاڭسىز اكەتىلەتىن ارزان وتىننىڭ «سۇر» ەكسپورت تاۋەكەلىن تۋدىرادى. بۇل ىشكى نارىقتا جاساندى تاپشىلىق قاۋپىن ارتتىرادى.
بۇدان باسقا, اعىمداعى تومەن باعالار ينۆەستيتسيالار ءۇشىن مۇمكىندىكتەردى شەكتەيدى, ال سالالارعا شىمكەنت, اتىراۋ جانە پاۆلودار زاۋىتتارىن كەڭەيتۋ, سونداي-اق جاڭا, ءتورتىنشى ءموز سالۋ ءۇشىن قاراجات قاجەت.
«موراتوري اياقتالعاننان كەيىن نارىقتىق باعا بەلگىلەۋگە كوشۋ بىرتىندەپ جۇرگىزىلەدى. بارلىق شەشىمدەر ناقتى ەكونوميكالىق جاعدايدى جانە حالىقتىڭ تابىسىن ەسكەرە وتىرىپ, تۇتىنۋشىلار ءۇشىن كۇيزەلىس ستسەناريلەرىن بولدىرماۋ ءۇشىن قابىلدانادى», دەپ اتاپ ءوتتى ۆەدومستۆودا.
بۇعان دەيىن جۋرناليست ولەگ چەرۆينسكي ءوزىنىڭ تەلەگرام-ارناسىندا بۇل ءىس جۇزىندە باعانى ءماجبۇرلى تەڭەستىرۋدى بىلدىرەتىنىن ايتقان بولاتىن. ونىڭ ايتۋىنشا, نارىق ء«بىرتۇتاس جانە اشىق» بولۋى ءۇشىن استانا مەن الماتىداعى ليتر باعاسى ماسكەۋ مەن بىشكەك دەڭگەيىنە كوتەرىلۋى ءتيىس. قازىر ەلىمىزدەگى بەنزين باعاسى رەسەي مەن قىرعىزستانداعىدان ەكى ەسە ارزان.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا جاقىندا عانا «Turkistan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا قازاقستاننىڭ كورشىلەرى ءۇشىن ەرىكسىز «كولەڭكەلى دونور» بولعانىن, ىشكى نارىققا ارنالعان ارزان وتىن ۇلتتىق مۇددەگە جۇمىس ىستەۋدىڭ ورنىنا شەكارالاس ەلدەردىڭ ەكونوميكالارىن قولداي وتىرىپ, شەتەلگە جاپپاي جۇتىلاتىنىن ايتقان بولاتىن», دەپ جازدى ولەگ چەرۆينسكي.
رەفورمانى العا جىلجىتۋ ءۇشىن قاتال ەرەجەلەر كەرەك
ارزان بەنزين ارالى بولىپ قالا المايتىنىمىز وتكەن جىلداردىڭ تاجىريبەسىنەن بەلگىلى بولدى. بىراق «نارىق كىمنىڭ مۇددەسىنە قىزمەت ەتىپ وتىر؟» دەگەن وتكىر سۇراققا جاۋاپ بىرجاقتى. رەسمي پىكىر باعانى كوتەرۋ شيەلەنىس تە ەمەس, داۋ دا ەمەس, جاي عانا «ەرىكتى تۇردە باعانى ۇيلەستىرۋ» دەگەنگە باسىمدىق بەرىپ وتىر.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى بەنزين مەن گاز باعاسىنا قاتىستى شاعىمداردى قابىلدايتىن جەلى اشتى
مۇناي-گاز ساراپشىسى نۇرلان جۇماعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, باستاپقىدا بىرىڭعاي وتىن نارىعى 2025 جىلى ىسكە قوسىلادى دەپ بولجانعان بولاتىن, بىراق قازاقستان مەرزىمدى 2027 جىلعا دەيىن كەيىنگە قالدىردى.
«ەگەر بىزدەگى بەنزين باعاسى رەسەيمەن نەمەسە قىرعىزستانمەن تەڭەسەتىن بولسا, بۇل ەلەۋلى الەۋمەتتىك شيەلەنىس تۋعىزادى», دەپ ەسەپتەيدى جۇماعۇلوۆ.
ءبىزدىڭ ەل ءۇشىن باستى سىن-قاتەر – مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى مەن نارىقتىق ەكونوميكا قاعيداتتارى اراسىنداعى تەڭگەرىمدى تابۋ. ونسىز ءاربىر جاڭا موراتوري تۇراقتىلىققا قادام ەمەس, ەسكى قاتەلىكتەردىڭ قايتالاۋ بولادى.
كەلەسى ساراپشى اسەت ناۋرىزباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلدە ءبىر توننا مۇنايدان 300-350 ليتر عانا بەنزين نەمەسە ديزەل الامىز. سەبەبى تەحنولوگيا توزعان. سالىستىرساق, اقش-تا بۇل كورسەتكىش 800 ليتردەن اينالسا, رەسەيدە 600 ليتر. سونداي-اق تاپشىلىق مۇناي-گاز سەكتورىنداعى قازاقستاندىق ۇلەستىڭ ازدىعىمەن بايلانىستى دەگەن پىكىر بار. ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, ءبىز ءۇشىن ءدال قازىر ەاەو اياسىندا ورتاق نارىق ەمەس, سىرتقا ەكسپورتتالىپ جاتقان مۇناي كولەمى تۋرالى تولىققاندى اقپاراتتى جارىققا شىعارۋ ماڭىزدى.
«حالىق سول كەزدە عانا نارىقتاعى مۇمكىندىگىمىزدى سارالايدى. بەنزيننىڭ شەكتى باعاسى ماسەلەنى شەشپەيدى. ءبىزدىڭ ەكونوميكا شاعىن جانە اشىق. دايىن ونىمدەر جاعىنان ىقپال ەتە الاتىن جاعدايدا ەمەسپىز», دەيدى ساراپشى.
