پالاتا سپيكەرى ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن جانە جۇرتشىلىقپەن كەزدەسۋدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان رەفورمالاردى ساپالى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق مۇددەلى تاراپتىڭ بىرلەسكەن جۇمىسى ەرەكشە مانگە يە ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق ول ەل پرەزيدەنتى «Turkistan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا بەلگىلەپ بەرگەن مىندەتتەرگە نازار اۋدارىپ, تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ مەن قازاقستاندى تسيفرلىق دەرجاۆاعا اينالدىرۋ تۋرالى باستامالار اياسىندا كۇش بىرىكتىرۋدىڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى.
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدە كەشەندى رەفورمالار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. باستى ماقسات – ادىلەتتى مەملەكەت, ءتيىمدى ەكونوميكا جانە جاۋاپتى باسقارۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ. مەملەكەت باسشىسى «Turkistan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا ەلىمىزدىڭ قازىرگى احۋالىنا جانە الداعى دامۋ باعدارىنا كەڭىنەن توقتالدى. پرەزيدەنتتىڭ بارلىق باستاماسى ەلىمىزدى ادىلەتتى, دەموكراتيالىق, اشىق مەملەكەتكە اينالدىرۋعا باعىتتالعان. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى جۇكتەگەن مىندەتتەردى ساپالى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن سەناتورلار مەن ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ جۇيەلى ءوزارا ءىس-قيمىلىن جانە بىرلەسكەن جۇمىسىن بەلسەندى تۇردە جالعاستىرا بەرەمىز», دەدى م.اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ازىرلەنىپ, فيسكالدىق جانە سالىق ساياساتى تولىعىمەن قايتا قارالعان جاڭا بيۋدجەت, سالىق كودەكستەرىنىڭ, سونداي-اق قابىلدانعان باسقا دا زاڭداردىڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى. پالاتا سپيكەرى پرەزيدەنتتىڭ وڭىرلەردى ورتالىقسىزداندىرۋدى جانە ولاردىڭ دەربەستىگىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن بۇرىن-سوڭدى بولماعان باعدارى مەن «قۋاتتى وڭىرلەر – قۋاتتى ەل» قاعيداتىنىڭ نەگىزگى ءمانىن دە تىلگە تيەك ەتتى. مۇنداي قادام وزەكتى ماسەلەلەردى جەدەل شەشۋ جولىندا بيۋدجەتتىك دەربەستىكتى جانە قابىلدانعان شەشىمدەر ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرادى, سونداي-اق جەرگىلىكتى بيلىك ينستيتۋتتارىنىڭ ءرولىن نىعايتادى.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ايماقتاردىڭ قۇزىرەتىن كۇشەيتىپ, بىرقاتار وكىلەتتىكتى ورتالىقتان وڭىرلەرگە بەرۋدى ماڭىزدى مىندەت ەتىپ بەلگىلەدى. وسىعان بايلانىستى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ بيۋدجەتتىك دەربەستىگىن كەڭەيتۋ ءۇشىن اۋقىمدى وزگەرىستەر اتقارىلىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە سالىقتار مەن تولەمدەردىڭ 25 ءتۇرى جەرگىلىكتى دەڭگەيگە, ونىڭ ىشىندە اۋداندار مەن اۋىلدارعا بەرىلدى. ەڭ وسال ايماقتارعا ستاندارتتى دامۋ دەڭگەيىنە جەتۋ ءۇشىن كوبىرەك رەسۋرستار بەرىلەدى. مۇنداي ءتاسىل ينفراقۇرىلىمدىق ولقىلىقتاردى بارىنشا ازايتۋعا جانە ەلدى مەكەندەردىڭ دامۋىن ناقتى جوسپارلاۋعا جول اشادى. وڭىرلەردىڭ كىرىستەرىنىڭ 70 پايىزى اۋداندىق دەڭگەيدە جانە وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردا شوعىرلانعان. بۇل – جەرگىلىكتى اكىمدەردى بيزنەس ورتانى دامىتۋعا جانە تابىس بازاسىن ۇلعايتۋعا ىنتالاندىراتىن قادام. وسىنداي اۋقىمدى جۇمىستا ماسليحاتتارعا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى. بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى بەرگەن تاپسىرمالاردىڭ ساپالى ءارى ۋاقتىلى ىسكە اسىرىلۋىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋدىڭ ماڭىزى زور», دەدى سەنات توراعاسى.
كەزدەسۋدە م.اشىمباەۆ ساياسي جاڭعىرۋ جولىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – پارلامەنتتىك رەفورما تۋرالى ايتتى.
«پرەزيدەنت حالىققا ارناعان جولداۋىندا ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە كوشۋ ماسەلەسىن قوعام مەن ساراپشىلار تالقىلاۋىنا شىعارۋدى ۇسىندى. بۇل باستاما دەموكراتيالىق ينستيتۋتتار مەن تەتىكتەردى نىعايتۋعا باعىتتالعان دايەكتى رەفورمالاردىڭ قيسىندى جالعاسى ەكەنى انىق. وسى جولدا كەڭەيتىلگەن وكىلەتتىكتەرگە يە پارلامەنت ماڭىزدى رولدەردىڭ ءبىرىن اتقارادى. اتالعان رەفورما اياسىندا كونستيتۋتسيانىڭ 40-قا جۋىق بابىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. بۇل ماسەلە بويىنشا تۇپكىلىكتى شەشىم حالىقتىڭ پىكىرىن ەسكەرە وتىرىپ, رەفەرەندۋم ارقىلى قابىلدانادى. جالپى, پارلامەنتتىك رەفورما وكىلدى بيلىك تارماعىن ودان ءارى ءتيىمدى, يكەمدى جانە زاماناۋي سىن-قاتەرلەرگە توتەپ بەرەتىن جۇيە رەتىندە كۇشەيتۋدى كوزدەيدى», دەدى پالاتا سپيكەرى.
م.اشىمباەۆ قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكونوميكالىق ءوسۋ كەلەشەگى مەن قارقىنىنا نازار اۋدارىپ, جاڭا دامۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋدىڭ جانە ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار وبلىستىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتىنە, وسى باعىتتاعى نەگىزگى مىندەتتەرگە, ولاردىڭ ەرەكشەلىگىنە توقتالا كەلە, ىسكە اسىرىلىپ جاتقان بىرقاتار جوبانىڭ تيىمدىلىگىن جانە ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا, جولدار جەلىسىن, سۋ مەن ينجەنەرلىك جۇيەلەردى جاڭارتۋعا قاتىستى ماسەلەلەردى تالقىلادى.
ءوڭىردىڭ كرەاتيۆتى جاستارىمەن كەزدەسۋدە ەلدى جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىندە ءبىلىمدى جاس بۋىننىڭ رولىنە, ولاردىڭ بويىنا جاسامپاز قۇندىلىقتاردى, جاۋاپكەرشىلىك پەن پروگرەسسيۆتى يدەيالاردى ءسىڭىرۋدىڭ ماڭىزىنا جانە وسكەلەڭ ۇرپاقتى جۇيەلى قولداۋعا باسا ءمان بەرىلدى. اتاپ ايتقاندا, ۇزدىكسىز دامۋ, تسيفرلىق ساۋاتتى ارتتىرۋ مەن وزىق تەحنولوگيالاردى يگەرۋ جونىندە كەڭىنەن ءسوز بولدى.
ساپار اياسىندا سەناتورلار قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەلەرىمەن كەزدەستى جانە فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ قىزمەتىمەن تانىستى. اتالعان ءبىلىم ورداسى زاڭسىز يەمدەنگەن اكتيۆتەردەن قايتارىلعان قاراجاتقا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن سالىنعان. دارىندى بالالارعا ارنالعان وقۋ ورنىندا ناقتى عىلىمدارمەن قاتار اعىلشىن ءتىلىن تەرەڭدەتىپ وقىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.
بۇعان قوسا سەنات دەپۋتاتتارى ينكليۋزيۆتى سپورت ورتالىعىنا بارىپ, جاستارمەن جانە وقىتۋشىلارمەن كەزدەستى. بۇل ورتالىق ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالار مەن جاستارعا ءتۇرلى قىزمەتتەر كورسەتەدى. ولاردىڭ قاتارىندا ورتاعا بەيىمدەلۋ, تۇزەتۋ-دامىتۋ جانە الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق قولداۋ سياقتى ماڭىزدى سالالار بار.
سەناتورلاردىڭ «تۇمار» شاعىن ونەركاسىپتىك ايماعىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ مەن قولداۋعا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى. سونداي-اق دەپۋتاتتار وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ جانە اۋەجايدىڭ جاڭا تەرمينالىنىڭ قىزمەتىمەن تانىستى.
