فوتو: اشىق دەرەككوز
ماسەلەن, يپوتەكا مەن مىندەتتى تولەمدەردەن كەيىن وتباسىنىڭ قولىندا 300 مىڭ تەڭگە قالدى دەلىك. سىيلىق ەڭ شىعىندى باپ بولعاندىقتان, وعان 40 پايىز نەمەسە 120 مىڭ تەڭگە ءبولۋ ورىندى. ول ءۇشىن كىمگە قانداي سىيلىق الىناتىنىن جانە ونىڭ شامامەن باعاسىن الدىن الا جوسپارلاپ قويعان ءجون. مەرەكەلىك داستارقانعا 30 پايىز نەمەسە 90 مىڭ تەڭگە جەتكىلىكتى. ءۇيدى بەزەندىرۋگە كوپ قارجى جۇمساۋدىڭ قاجەتى جوق. وتكەن جىلداردان قالعان اشەكەيلەردى جاڭارتۋ ءۇشىن 30 مىڭ تەڭگە قاراستىرۋعا بولادى. دەمالىس پەن ويىن-ساۋىققا تاعى 10 پايىز نەمەسە 30 مىڭ تەڭگە بولىنەدى. ەڭ ماڭىزدىسى, كۇتپەگەن شىعىندار ءۇشىن دە 10 پايىز نەمەسە 30 مىڭ تەڭگە قالدىرعان دۇرىس. بۇل مەرەكە كەزىندە باعانىڭ ءوسۋى, كۇتپەگەن قوناق نەمەسە تۇرمىستىق اقاۋلار سەكىلدى جاعدايلاردا قارجىلىق قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋعا كومەكتەسەدى. بۇل ۇسىنىمداردى Fingramota.kz اگەنتتىگىنىڭ ساراپشىلارى دا العا تارتادى.
جاڭا جىل قارساڭىندا الاياقتاردىڭ بەلسەندىلىگى كۇرت ارتادى. بۇل كەزەڭدە جالعان سايتتار, جالعان ساتۋشىلار, ءوزىن انيماتور رەتىندە تانىستىراتىن كۇماندى ادامدار كوبەيەدى. ولار ارزان باعا ۇسىنىپ, الدىن الا تولەم الىپ جوعالىپ كەتۋى نەمەسە ۇيگە كەلىپ باعالى زاتتاردى ۇرلاۋى مۇمكىن. سونداي-اق جالعان اكتسيالار مەن تانىمال سايتتاردىڭ كوشىرمەلەرى ارقىلى جەكە دەرەكتەردى ۇرلاۋ ءجيى كەزدەسەدى. كەيدە قۇتتىقتاۋ اشىقحاتتارى ارقىلى زياندى سىلتەمەلەر تارالىپ, قۇرىلعىعا تىڭشىلىق باعدارلاما ورناتىلادى. بۇدان بولەك, جىلدام تابىس پەن كەپىلدى پايدا ۋادە ەتەتىن ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىستار دا قاۋىپ توندىرەدى.
بالالار مەن قارت ادامدارعا ەرەكشە كوڭىل بولگەن ءجون. الاياقتار كوبىنە سولاردى قورقىتىپ, بانك كارتاسىنىڭ دەرەكتەرى مەن كودتاردى الۋعا تىرىسادى. سوندىقتان كارتا ءنومىرىن, CVV كودىن جانە ءبىر رەتتىك راستاۋ كودتارىن ەشقاشان بوگدە ادامعا ايتۋعا بولمايتىنىن الدىن الا ءتۇسىندىرىپ قويعان دۇرىس.
«قاڭتار ايىندا دا كوممۋنالدىق تولەمدەر, يپوتەكا نەمەسە جالداۋ اقىسى, كولىك, ازىق-ت ۇلىك پەن ءدارى-دارمەككە شىعىن بولاتىنىن ەسكەرىپ, جەلتوقسان تابىسىنىڭ كەمىندە 15-20 پايىزىن قاڭتارعا قالدىرعان دۇرىس. ال مەرەكە ءۇشىن نەسيە الۋ – ەڭ قاۋىپتى شەشىمدەردىڭ ءبىرى. ەگەر سىيلىقتى قارىزسىز الا الماساڭىز, دەمەك ول تىم قىمبات, ال ماعىنالى ءارى قاراپايىم سىيلىق ءاردايىم ۇتىمدى», دەيدى ساراپشىلار.
ايتا كەتەرلىگى, قارجى ماماندارى مەرەكە اياقتالعان سوڭ بىردەن شىعىنداردى تالداپ شىعۋعا كەڭەس بەرەدى. قاي جەرگە ارتىق قارجى كەتكەنىن انىقتاپ, سول سومانى كەلەسى ايدا قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ادەتىن قالىپتاستىرعان وتباسى قارجىلىق قىسىمعا ازىراق ۇشىرايدى. ءتىپتى مەرەكەدەن كەيىنگى العاشقى اپتادا «قارجىلىق تىنىس الۋ كۇنىن» بەلگىلەپ, قاجەتسىز شىعىننان ادەيى باس تارتۋ اقشانى عانا ەمەس, پسيحولوگيالىق كۇيدى دە تۇراقتاندىرادى.