ساياسات • 30 جەلتوقسان, 2025

ەكونوميكالىق وسىمگە اسەر ەتەتىن سالالار

20 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇكىمەتتە ۆيتسە-پرەمەر – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعاريننىڭ توراعالىعىمەن 2026 جىلعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامى مەن ءىجو ءوسۋ پارامەترلەرى تالقىلاندى. الداعى جىلى وڭدەۋ ونەركاسىبى, قۇرىلىس, كولىك جانە قويمالاۋ, ساۋدا سالالارى, ونىمدەر مەن سۋسىندار ءوندىرىسى ەكونوميكالىق وسۋگە نەگىزگى ۇلەس قوسۋعا ءتيىس.

ەكونوميكالىق وسىمگە اسەر ەتەتىن سالالار

وڭدەۋ ونەركاسىبىندە بيىلعى قورىتىندى بويىنشا ناقتى كولەم يندەكسى (نكي) 6% دەڭگەيىندە ءوسۋى مۇمكىن. كەلەر جىلى ەلىمىزدىڭ 2029 جىلعا دەيىنگى ۇلتتىق دامۋ جوسپارى شەڭبەرىندە نىسانالى كورسەتكىش 6,2% دەڭگەيىندە بولادى دەپ بەلگىلەندى.

وڭدەۋ سالاسىنىڭ نەگىزگى درايۆەرى سانالاتىن مەتاللۋرگيادا ءوندىرىستىڭ ءوسۋى 2026 جىلى 3% دەڭگەيىندە جوسپارلانىپ وتىر. ءونىم كولەمى, ەڭ الدىمەن, بيىل جانە بىلتىرلارى ىسكە قوسىلعان «Kyzyl Aray Copper», «EkibastuzFerroAlloyse», «Kazferrolimited», «Shagala Mining» پەن تاعى دا باسقا زاۋىتتاردىڭ جوبالىق قۋاتىنىڭ ارتۋى ەسەبىنەن ۇلعايادى. قارا مەتاللۋرگيادا فەرروقورىتپا, بولات, جالپاقتاپ جايمالانعان تەمىر مەن شو­يىن ءوندىرىسىن, ءتۇستى مەتاللۋرگيادا التىن, مىس, اليۋميني, مىرىش ءوندىرىسىن ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر.

ماشينا جاساۋدا كەلەسى جىلعى جوس­پارلى ءوسۋ كورسەتكىشى 13,4% دەڭگەيىن­دە بەلگىلەندى. بۇل كورسەتكىشكە بيىل ىسكە قوسىلعان «Astana Motors Manufacturing Kazakhstan» جشس مەن «KIA Qazaqstan» جشس ارقىلى جەڭىل اۆتوموبيل ءون­دىرۋ كولەمىن 17%-عا ۇلعايتۋ ەسەبىنەن قول جەتكىزىلگەلى وتىر. بۇدان باسقا, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن شىعارۋ 5%-عا وسەدى دەپ جوسپارلانعان.

ايرىقشا اتاپ وتەرلىگى, 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا 436,5 مىڭ بىرلىك تۇرمىستىق تەحنيكا شىعارىلماقشى. بۇل 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 1,5 ەسە ارتىق. تەلەديدار, كىر جۋعىش ماشينا, پليتا پەش پەن تاعى دا باسقا تۇرمىس­تىق تەحنيكانى ەلىمىزدە ««Silk road electronics» جشس, «الماتى تۇرمىستىق تەحنيكا زاۋىتى» جشس جانە «DS Multimedia CA» جشس شىعارادى. كەلەسى جىلى تۇرمىستىق تەحنيكانى بيىلمەن سالىستىرعاندا 1,5 ەسە كوپ ءوندىرۋ جوس­پارلانىپ وتىر.

2026 جىلى حيميا ونەركاسىبى ءوندىرىسىنىڭ ءوسۋى 7% دەڭگەيىندە بولادى دەپ كۇتىلۋدە. ول كۇكىرت قىشقىلى, ناتري ءتسيانيدى, سۋتەگى اسقىن توتىعى مەن سۇيىق شىنى سەكىلدى جاڭا قۋاتتاردى ەنگىزۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.

قۇرىلىس ماتەريالىن وندىرۋدە بيىل وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ ىشكى نارىقتاعى ۇلەسى 70%-عا جەتتى. پورتلاندتسەمەنت, كەراميكالىق تاق­تايشا, تەمىربەتون مەن تاۋارلىق بەتون ءوندىرىسى درايۆەرگە اينالادى. رەزەرۆتەر اراسىندا شىمكەنتتەگى كەراميكالىق تاقتايشا شىعاراتىن جاڭا زاۋىت پەن تسەمەنت زاۋىتى بار. بيىل تسەمەنت ءوندىرىسى رەكوردتىق كولەمدە وسەدى. كەلەر جىلى كاسىپورىندار جوبالىق قۋاتىنا شىققان سايىن ءوسۋ دە جالعاسادى.

ساۋدا سالاسىندا 2025 جىلدىڭ قورى­تىن­­دىسى بويىنشا تاۋار اينالىمى نومي­نالدىق ماندە 108,9%-عا دەيىن وسەدى. كەلەسى جىلعى نىسانالى كورسەتكىش 106,5% وسىممەن 92,4 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى.

ءوسىم مۇناي مەن مۇناي ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمىن ساقتاۋ, ازىق-ت ۇلىك پەن ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلاردى قايتا وڭ­دەۋ­دىڭ اۋقىمدى باعدارلاماسىن ىسكە قوسۋ, سونداي-اق قىتاي باعىتىن قوسا العاندا, كوتەرمە ەكسپورتتىق ساۋدا­عا باع­دارلانعان ءتورت ءىرى B2B الاڭى­نىڭ جۇمى­سىن تولىقتاي باستاۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.

اۋىل شارۋاشىلىعىندا كەلەسى جىلى ازىق-ت ۇلىك پەن سۋسىن وندىرىسىندە جوعارى ءوسىم بولۋى مۇمكىن. ول تيىسىنشە 109% بەن 109,3%-دى قۇراماق.

كەڭەس سوڭىندا ۆيتسە-پرەمەر ورتا­لىق مەملەكەتتىك ورگاندارعا ونەركاسىپ­تىك ءوسۋدىڭ جوسپارلى كورسەتكىشىنە قول جەتكىزىپ, نەگىزگى ينۆەستيتسيالىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى جۇزە­گە اسىرۋ ءۇشىن, قوسىمشا رەزەرۆتەردى پىسىقتاپ, اۋىل شارۋاشىلىعىندا, ساۋ­دا مەن كولىكتە تۇراقتى ءوسۋ سەرپىنىن قامتاماسىز ەتۋگە باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, سالالاردى دامىتۋدىڭ جول كارتاسىن ازىرلەپ, ۇسىنۋدى تاپسىردى.

سوڭعى جاڭالىقتار