تۋريزم • 30 جەلتوقسان, 2025

ءتۋريزمدى وركەندەتۋ مۇمكىندىگى

20 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

تۋريزم – ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ەرەكشە ۇلەس قوسىپ, مەملەكەت مارتەبەسىن الەمگە تانىتۋعا مۇمكىندىك تۋعىزاتىن, سونداي-اق ادامداردىڭ قارىم-قاتىناسىن, تانىمدىق قابىلەتىن ارتتىراتىن, كوكجيەگى كەڭ سالا. بۇل سالا ەلدىڭ ىشكى-سىرتقى نارىعىندا ەكونوميكالىق دامۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالىپ, ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋىنا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, ۇلتتىق باي سالت-داستۇرلەردى, تاريحي, مادەني مۇرالاردى جان-جاقتى ناسيحاتتاۋعا ىقپال ەتەدى.

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»

ەلىمىزدە كەيىنگى جىلدارى سالانى دامىتۋعا قاتىستى بىرقاتار بايىپتى, جۇيەلى جۇمىس ات­قارىلدى. مەملەكەت باسشىسى جول­دا­ۋىندا ەلدەگى ءتۋريزمدى دامىتۋ ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت بۇل سالادا ءاربىر ءوڭىردىڭ دامۋ كەلەشەگى بار ەكەندىگىنە دە جەتە توقتالدى.

رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, كەيىنگى ءتورت جىلدا شەتەلدىك تۋريستەردىڭ سانى جەتى ەسە وسكەن. ەگەر 2020 جىلى ەلىمىزگە 2 ملن ساياحاتشى كەلسە, بىلتىر ولاردىڭ قاتارى 15 ميلليوننان استى. ەل ەكونوميكاسىنا 1,2 تريلليون تەڭگە كىرىس اكەلدى.

«ەندىگى باستى مىندەت – پرەزيدەنت جولداۋىندا ايتىلعانداي, تۋريستىك ايماق­تاردا ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ», دەيدى ساراپشىلار.

بيىلعى جىل تۋريزم سالاسىن سترا­تەگيالىق ەكونوميكالىق باعىتقا اينالدىرۋدا تولايىم تابىستارمەن ەرەك­شە­لەندى. جالپى, سالانىڭ دامۋ ديناميكاسى ەلدىڭ ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ ستراتەگياسىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى رەتىندە قاراستىرىلادى. سول تۇر­عىدا سالاعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كو­لەمى ايتارلىقتاي ارتتى. بيىلعى قاڭتار-قازان ايلارىندا سالالىق ينۆەستيتسيا­لار 38,1%-عا ءوسىپ, 923 ملرد تەڭگەگە (شامامەن 2 ملرد دوللار) جەتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە 20 وڭىردە 147 تۋريستىك ينفراقۇرىلىم جوباسى ىسكە قوسىلدى. قوناقۇيلەر مەن باسقا دا ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ سانى ۇلعايىپ, 4 499 نىساننىڭ بىرىڭعاي سىيىمدىلىعى 243 500 ورىنعا جەتتى. بۇل كورسەتكىشتەر سالانىڭ ۇزاقمەرزىمدى ين­ۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىنىڭ ارتىپ وتىرعانىن ايقىن كورسەتەدى.

بيىل ەلىمىزگە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ كەلۋى اناعۇرلىم ءوستى. 12,1 ملن شەتەلدىك ازامات كەلىپ, ونىڭ 8,6 ميلليونى تۋريس­تىك ماقساتپەن 24 ساعاتتان ارتىق تۇرعان. تۋريستىك قىزمەتتەر ەكسپورتىنىڭ ۇلەسى بۇرناعى جىلمەن سالىستىرعاندا 18%-عا ءوسىپ, 1,3 ملرد دوللار قۇراعان. بۇل رەت­تە ەلىمىزگە قىتايدان كەلۋشىلەردەن تۇس­كەن كىرىس 50%-عا ارتىپ, 192 ملن دوللار­عا جەتتى. جالپى, شەتەلدەن تۇسەتىن كىرىستى كەڭ كولەمدە تارتۋ, ىشكى تۋريزم الەۋمەت­تىك باعىت رەتىندە قاراستىرىلادى. بۇل تۋرالى «Kazakh Tourism» اق باسقارما توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى دانيەل سەرجان ۇلى جان-جاقتى بايانداپ بەردى.

«كىرۋ ءتۋريزمى ەل ەكونوميكاسىنا ۆاليۋتا اكەلەدى. ماسەلەن, قىتايدان كەلگەن قوناق يۋان, گەرمانيادان كەلگەن تۋريست ەۋرو جۇمسايدى. بۇل – ءبىزدىڭ تۋريستىك قىزمەتتەرىمىزدىڭ تىكەلەي ەكسپورتى. ءتۋريزمنىڭ جالپىۇلتتىق ونىمدەگى ۇلەسى كوپ ەمەس. دامىعان ەلدەردە بۇل كور­سەتكىش ءىجو 10%-عا دەيىن جەتۋى مۇمكىن, ال اقشالاي تۇردە 20-30 ملرد دوللاردى قۇرايدى. سول تۇرعىدا كىرۋ ءتۋريزمىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – شەتەلدەن پايدا اكەلۋ, ونى حالىققا, جەرگىلىكتى بيزنەسكە تيگىزۋ», دەپ اتاپ ءوتتى Kazakh Tourism باسشىسى.

ال ىشكى تۋريزم ازاماتتاردىڭ دەن­ساۋ­لىعى مەن قالپىنا كەلۋىنە ىقپال ەتەتىن الەۋ­مەتتىك اسپەكت رەتىندە قاراستى­رىلادى. «سەبەبى ادامدارعا دەمالۋ مەن رەكرەاتسيا قاجەت. بۇل – ەڭبەك دەما­لىسى كەزىندە كۇش-قۋاتتى قالپىنا كەل­تىرۋ مۇمكىندىگى. سوندىقتان جەرگىلىكتى تۇرعىندار كوبىنە كوپ, مۇمكىندىگىنشە بۋراباي, باياناۋىل, كاتونقاراعاي, الاكول, بالقاش سىندى ساۋىقتىرۋ ورىندارىنا بارىپ دەمالۋعا تىرىسادى», دەپ قوستى دانيەل سەرجان ۇلى.

بيىل 8 باسىم كۋرورتتىق ايماقتا تو­لىق ينۆەنتاريزاتسيا جاسالىپ, 2025–2028 جىلدارعا ارنالعان دامۋدىڭ جول كارتاسى جوبالاندى. بۇل شارالار ءتۋريزمنىڭ ماۋ­سىمدىق سيپاتىن تومەندەتۋگە, كۋرورت­تىق ينفراقۇرىلىمدى حالىقارالىق ستان­دارتقا جاقىنداتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

الماتى قالاسى بيىل 1,1 ملن تۋريست تارت­تى, ولاردىڭ اراسىندا شەتەلدىك كەلۋشى­لەردىڭ قاراسى دا كوپ. بۇل ءوسىم جاڭا اۋە باعىتتارىنىڭ اشىلۋىنا, شە­تەل­دىك تۋريستىك نارىققا باعىتتال­عان مار­كەتينگكە, قالاداعى قوناقۇي ينفرا­قۇرىلىمىنا تىكەلەي بايلانىستى. ەلى­مىزدىڭ تۋريزم برەندىن حالىقارالىق ارەنادا تانىتۋ ماقساتىندا الماتىلىق ستەند Global Tourism Forum 2025 سياقتى ءىرى ساراپتامالىق پلاتفورمالاردا كور­سەتىلدى. ەلدىڭ مادەني, تابيعي بايلىقتارى شەتەلدىك تۋريستەرگە تارتىمدى باعىتتار رەتىندە ۇسىنىلدى.

ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ 2019–2025 جىل­دارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدار­لا­ماسى شەڭبەرىندە جالپى ىشكى ونىمدەگى ءتۋريزمنىڭ ۇلەسىن 8%-عا دەيىن جەتكىزۋ, قىزمەتپەن قامتىلعان ادامدار سانىن ارتتىرۋعا قاتىستى بەلگىلەنگەن شارالار دا تىڭعىلىقتى اتقارىلدى. بۇعان قوسا ەل ىشىندەگى تۋريزم دە بەلسەندى دامىدى. ناقتىلى دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, بيىل 6,7 ملن وتاندىق تۋريست ورنالاستىرۋ ورىندارىن پايدالانعان.

تۋريستەر سانىنىڭ ءوسۋى ەلدىڭ سىرت­قى بايلانىستار مەن اۋە باعىتتارىن كەڭەي­تۋىنىڭ, ۆيزالىق جەڭىلدىكتەر مەن حا­لىق­ارالىق ماركەتينگتىك جوسپارلى جۇمىستار­دىڭ جەمىسى. سونداي-اق قوناق­ۇي, تۋريزم ينفرا­قۇرىلىمىنىڭ سانى مەن سى­يىمدىلىعى ايتارلىقتاي ءوستى, بۇل تۋ­ريستىك اعىمدى كۇتۋ مەن قابىلداۋ­دى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تۇر­عىن ۇيلەر مەن مەيمانحانالاردىڭ تابىس­تارى ارتىپ, قوناقۇي قىزمەتىنىڭ كىرىسى 268 ملرد تەڭگە شاماسىندا بولدى. ايماق­تاردا جاڭا اۋە باعىتتارى اشىلىپ, لوگيس­تيكالىق شەشىمدەر مەن كۋرورتتىق ايماقتاردى جاڭعىرتۋ شارالارى قولعا الىنىپ جاتىر. ينفراقۇرىلىمنىڭ جۇيەلى دامۋى ەلىمىزگە حالىقارالىق تۋريستەردى تارتۋعا, سونداي-اق تۇرۋ ساپاسىنا قاتىستى باسەكەگە قابىلەتتى بولۋعا جاعداي جاسايدى.

مەملەكەت بيىل كۋرورتتىق ايماق­تاردى جۇيەلى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبول­دى. كوكشەتاۋ-بۋراباي, ماڭعىستاۋ اي­­ماقتارى سياقتى باستى تۋريستىك باعىت­تا­رىنا ارنالعان دامۋ جوسپارلارى ازىر­لەندى. جوسپارلانعان جۇمىستاردىڭ بىر­قا­تارى بۇگىندە ناقتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

ءبىر سوزبەن, بيىلعى جىل ەلىمىز ء­تۋريز­مىنىڭ ستراتەگيالىق سەرپىن العان كەزەڭى بولدى. سالاعا سالىنعان ينۆەس­تي­تسيا كولەمى ايتارلىقتاي ارتتى. شەتەل­دىك, وتاندىق تۋريستەر سانى ەداۋىر ۇلعاي­دى. ينفراقۇرىلىم مەن كۋرورتتىق ايماق­تار بارىنشا جاقسارتىلدى. ­حالىق­ارالىق دەڭگەيدەگى ەل برەندينگى كۇشەيدى. بۇل كورسەتكىشتەر تۋريزم سالاسىنىڭ ەلىمىز ەكونوميكاسى ءۇشىن جاڭا درايۆەرگە اينالىپ كەلە جاتقانىن, ونىڭ كەلەشەكتە ماڭىزدى ەكسپورت­تىق, ينۆەس­تيتسيالىق سالا بولاتىنىنىڭ ­ايقىن دالەلى. 

سوڭعى جاڭالىقتار