سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ەلىمىزدە كەيىنگى جىلدارى سالانى دامىتۋعا قاتىستى بىرقاتار بايىپتى, جۇيەلى جۇمىس اتقارىلدى. مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا ەلدەگى ءتۋريزمدى دامىتۋ ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت بۇل سالادا ءاربىر ءوڭىردىڭ دامۋ كەلەشەگى بار ەكەندىگىنە دە جەتە توقتالدى.
رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, كەيىنگى ءتورت جىلدا شەتەلدىك تۋريستەردىڭ سانى جەتى ەسە وسكەن. ەگەر 2020 جىلى ەلىمىزگە 2 ملن ساياحاتشى كەلسە, بىلتىر ولاردىڭ قاتارى 15 ميلليوننان استى. ەل ەكونوميكاسىنا 1,2 تريلليون تەڭگە كىرىس اكەلدى.
«ەندىگى باستى مىندەت – پرەزيدەنت جولداۋىندا ايتىلعانداي, تۋريستىك ايماقتاردا ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ», دەيدى ساراپشىلار.
بيىلعى جىل تۋريزم سالاسىن ستراتەگيالىق ەكونوميكالىق باعىتقا اينالدىرۋدا تولايىم تابىستارمەن ەرەكشەلەندى. جالپى, سالانىڭ دامۋ ديناميكاسى ەلدىڭ ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ ستراتەگياسىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى رەتىندە قاراستىرىلادى. سول تۇرعىدا سالاعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى ايتارلىقتاي ارتتى. بيىلعى قاڭتار-قازان ايلارىندا سالالىق ينۆەستيتسيالار 38,1%-عا ءوسىپ, 923 ملرد تەڭگەگە (شامامەن 2 ملرد دوللار) جەتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە 20 وڭىردە 147 تۋريستىك ينفراقۇرىلىم جوباسى ىسكە قوسىلدى. قوناقۇيلەر مەن باسقا دا ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ سانى ۇلعايىپ, 4 499 نىساننىڭ بىرىڭعاي سىيىمدىلىعى 243 500 ورىنعا جەتتى. بۇل كورسەتكىشتەر سالانىڭ ۇزاقمەرزىمدى ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىنىڭ ارتىپ وتىرعانىن ايقىن كورسەتەدى.
بيىل ەلىمىزگە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ كەلۋى اناعۇرلىم ءوستى. 12,1 ملن شەتەلدىك ازامات كەلىپ, ونىڭ 8,6 ميلليونى تۋريستىك ماقساتپەن 24 ساعاتتان ارتىق تۇرعان. تۋريستىك قىزمەتتەر ەكسپورتىنىڭ ۇلەسى بۇرناعى جىلمەن سالىستىرعاندا 18%-عا ءوسىپ, 1,3 ملرد دوللار قۇراعان. بۇل رەتتە ەلىمىزگە قىتايدان كەلۋشىلەردەن تۇسكەن كىرىس 50%-عا ارتىپ, 192 ملن دوللارعا جەتتى. جالپى, شەتەلدەن تۇسەتىن كىرىستى كەڭ كولەمدە تارتۋ, ىشكى تۋريزم الەۋمەتتىك باعىت رەتىندە قاراستىرىلادى. بۇل تۋرالى «Kazakh Tourism» اق باسقارما توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى دانيەل سەرجان ۇلى جان-جاقتى بايانداپ بەردى.
«كىرۋ ءتۋريزمى ەل ەكونوميكاسىنا ۆاليۋتا اكەلەدى. ماسەلەن, قىتايدان كەلگەن قوناق يۋان, گەرمانيادان كەلگەن تۋريست ەۋرو جۇمسايدى. بۇل – ءبىزدىڭ تۋريستىك قىزمەتتەرىمىزدىڭ تىكەلەي ەكسپورتى. ءتۋريزمنىڭ جالپىۇلتتىق ونىمدەگى ۇلەسى كوپ ەمەس. دامىعان ەلدەردە بۇل كورسەتكىش ءىجو 10%-عا دەيىن جەتۋى مۇمكىن, ال اقشالاي تۇردە 20-30 ملرد دوللاردى قۇرايدى. سول تۇرعىدا كىرۋ ءتۋريزمىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – شەتەلدەن پايدا اكەلۋ, ونى حالىققا, جەرگىلىكتى بيزنەسكە تيگىزۋ», دەپ اتاپ ءوتتى Kazakh Tourism باسشىسى.
ال ىشكى تۋريزم ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعى مەن قالپىنا كەلۋىنە ىقپال ەتەتىن الەۋمەتتىك اسپەكت رەتىندە قاراستىرىلادى. «سەبەبى ادامدارعا دەمالۋ مەن رەكرەاتسيا قاجەت. بۇل – ەڭبەك دەمالىسى كەزىندە كۇش-قۋاتتى قالپىنا كەلتىرۋ مۇمكىندىگى. سوندىقتان جەرگىلىكتى تۇرعىندار كوبىنە كوپ, مۇمكىندىگىنشە بۋراباي, باياناۋىل, كاتونقاراعاي, الاكول, بالقاش سىندى ساۋىقتىرۋ ورىندارىنا بارىپ دەمالۋعا تىرىسادى», دەپ قوستى دانيەل سەرجان ۇلى.
بيىل 8 باسىم كۋرورتتىق ايماقتا تولىق ينۆەنتاريزاتسيا جاسالىپ, 2025–2028 جىلدارعا ارنالعان دامۋدىڭ جول كارتاسى جوبالاندى. بۇل شارالار ءتۋريزمنىڭ ماۋسىمدىق سيپاتىن تومەندەتۋگە, كۋرورتتىق ينفراقۇرىلىمدى حالىقارالىق ستاندارتقا جاقىنداتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
الماتى قالاسى بيىل 1,1 ملن تۋريست تارتتى, ولاردىڭ اراسىندا شەتەلدىك كەلۋشىلەردىڭ قاراسى دا كوپ. بۇل ءوسىم جاڭا اۋە باعىتتارىنىڭ اشىلۋىنا, شەتەلدىك تۋريستىك نارىققا باعىتتالعان ماركەتينگكە, قالاداعى قوناقۇي ينفراقۇرىلىمىنا تىكەلەي بايلانىستى. ەلىمىزدىڭ تۋريزم برەندىن حالىقارالىق ارەنادا تانىتۋ ماقساتىندا الماتىلىق ستەند Global Tourism Forum 2025 سياقتى ءىرى ساراپتامالىق پلاتفورمالاردا كورسەتىلدى. ەلدىڭ مادەني, تابيعي بايلىقتارى شەتەلدىك تۋريستەرگە تارتىمدى باعىتتار رەتىندە ۇسىنىلدى.
ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ 2019–2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جالپى ىشكى ونىمدەگى ءتۋريزمنىڭ ۇلەسىن 8%-عا دەيىن جەتكىزۋ, قىزمەتپەن قامتىلعان ادامدار سانىن ارتتىرۋعا قاتىستى بەلگىلەنگەن شارالار دا تىڭعىلىقتى اتقارىلدى. بۇعان قوسا ەل ىشىندەگى تۋريزم دە بەلسەندى دامىدى. ناقتىلى دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, بيىل 6,7 ملن وتاندىق تۋريست ورنالاستىرۋ ورىندارىن پايدالانعان.
تۋريستەر سانىنىڭ ءوسۋى ەلدىڭ سىرتقى بايلانىستار مەن اۋە باعىتتارىن كەڭەيتۋىنىڭ, ۆيزالىق جەڭىلدىكتەر مەن حالىقارالىق ماركەتينگتىك جوسپارلى جۇمىستاردىڭ جەمىسى. سونداي-اق قوناقۇي, تۋريزم ينفراقۇرىلىمىنىڭ سانى مەن سىيىمدىلىعى ايتارلىقتاي ءوستى, بۇل تۋريستىك اعىمدى كۇتۋ مەن قابىلداۋدى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تۇرعىن ۇيلەر مەن مەيمانحانالاردىڭ تابىستارى ارتىپ, قوناقۇي قىزمەتىنىڭ كىرىسى 268 ملرد تەڭگە شاماسىندا بولدى. ايماقتاردا جاڭا اۋە باعىتتارى اشىلىپ, لوگيستيكالىق شەشىمدەر مەن كۋرورتتىق ايماقتاردى جاڭعىرتۋ شارالارى قولعا الىنىپ جاتىر. ينفراقۇرىلىمنىڭ جۇيەلى دامۋى ەلىمىزگە حالىقارالىق تۋريستەردى تارتۋعا, سونداي-اق تۇرۋ ساپاسىنا قاتىستى باسەكەگە قابىلەتتى بولۋعا جاعداي جاسايدى.
مەملەكەت بيىل كۋرورتتىق ايماقتاردى جۇيەلى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. كوكشەتاۋ-بۋراباي, ماڭعىستاۋ ايماقتارى سياقتى باستى تۋريستىك باعىتتارىنا ارنالعان دامۋ جوسپارلارى ازىرلەندى. جوسپارلانعان جۇمىستاردىڭ بىرقاتارى بۇگىندە ناقتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
ءبىر سوزبەن, بيىلعى جىل ەلىمىز ءتۋريزمىنىڭ ستراتەگيالىق سەرپىن العان كەزەڭى بولدى. سالاعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى ايتارلىقتاي ارتتى. شەتەلدىك, وتاندىق تۋريستەر سانى ەداۋىر ۇلعايدى. ينفراقۇرىلىم مەن كۋرورتتىق ايماقتار بارىنشا جاقسارتىلدى. حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ەل برەندينگى كۇشەيدى. بۇل كورسەتكىشتەر تۋريزم سالاسىنىڭ ەلىمىز ەكونوميكاسى ءۇشىن جاڭا درايۆەرگە اينالىپ كەلە جاتقانىن, ونىڭ كەلەشەكتە ماڭىزدى ەكسپورتتىق, ينۆەستيتسيالىق سالا بولاتىنىنىڭ ايقىن دالەلى.