جاساندى ينتەللەكت • 27 جەلتوقسان, 2025

جي ستارتابىن قالاي قۇرۋعا بولادى؟

20 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىندە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى جاھاندىق ەكونوميكانىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدى. ساراپشىلار­دىڭ باعالاۋىنشا, 2030 جىلعا قاراي جاساندى ينتەللەكت نارىعىنىڭ كولەمى 1 تريلليون اقش دوللارىنا جەتپەك. بۇل – تەحنولوگيالىق كومپانيالار ءۇشىن عانا ەمەس, كاسىپكەرلەرگە دە ءوز جوباسىن نارىققا ۇسىنۋعا بەرىلگەن مۇمكىندىك. الايدا وسى مۇمكىندىكتى بيزنەسكە اينالدىرۋ يدەيا ايتۋدان الدەقايدا كۇردەلى ءىس. ەلىمىزدە جي-ستارتاپتاردى قۇرۋدىڭ قانداي جولى بار, قالاي دامىتۋ قاجەت دەگەن ساۋالداردىڭ جاۋا­بىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.

جي ستارتابىن قالاي قۇرۋعا بولادى؟

جاساندى ينتەللەكت قارقىندى دامى­عالى IT سالاسى كەز كەلگەن ادامعا قول­جەتىمدى, اكادەميالىق ءبىلىمدى ۋنيۆەرسيتەتكە بارماي-اق مەڭگەرۋگە بولاتىن سالاعا اينالدى. از ۋاقىت ىشىندە وسى باعىتقا قىزىعۋشىلىق ارتا ءتۇستى. الايدا كوبى نەدەن باستايمىن, يدەيانى قالاي جۇزەگە اسىرامىن, ستارتاپ قۇرۋعا نە قاجەت دەگەن سۇراقتىڭ اينالاسىندا قالىپ قويادى. وسى تۇستا ەلىمىزدە قالىپتاسىپ كەلە جاتقان ستارتاپ ەكوجۇيەسى, سونىڭ ىشىندە «Astana Hub»-تىڭ «AI Preneurs» اكسەلەراتسيالىق باعدارلامالارى تاپتىرماس كومەك.

«Astana Hub» باس ديرەكتورى ماعجان ماديەۆتىڭ ايتۋىنشا, جي-ستارتاپ يدەيا­دان ەمەس, فاۋندەردەن باستالادى.

– كلاسسيكالىق اكسەلەراتورلار ستارتاپتى MVP, العاشقى تۇ­تىنۋشى نەمەسە نارىقتىق ءوسىم ساتىسىندا قابىلدايدى. ال جاساندى ين­­تەللەكت باعى­تىن­داعى جاڭا فور­ماتتاعى باع­دارلامالاردا قا­تى­سۋشىلار جو­با­سىز, ءتىپتى دا­يىن يدەياسىز دا كەلەدى. سەبەبى جاساندى ين­تەللەكت داۋىرىندە يدەيا تەز ەسكى­رەدى, ال وزەكتى ماسەلەگە شە­شىم ۇسىنۋ ومىرشەڭ قاعيدا. جو­با­نىڭ «Ideation» كەزەڭىندە قاتىسۋشىلار ناقتى پروبلەمانى انىقتاپ, ونى بىرنەشە قىرى­نان تالداپ, تەز ارادا سىناقتان وتكىزۋدى ۇيرەنەدى. بۇل كەزەڭدە «ۇنايدى» دەگەن سۋبەكتيۆتى باعادان گورى «جۇمىس ىس­تەي مە؟» دەگەن پراگما­تي­كالىق سۇراق ال­دىڭعى ورىنعا شىعادى. جي-ستار­تاپ قۇ­رۋ­داعى ەڭ ۇلكەن قاتە­لىك­تىڭ ءبىرى – نارىقتى ءۇستىرت باعالاۋ. مى­سالى, بەل­گىلى ءبىر سالا­دا جۇز­دەگەن مىڭ الەۋەتتى پاي­دالانۋشى بار ەكەنىن ايتۋ نارىق­تىڭ بار ەكەنىن دالەل­دە­مەيدى. نارىق دەگەنىمىز – سۇرانىس پەن تولەم قابىلەتى. سوندىقتان تاجىريبەلى مەنتورلار ستارتاپ يەلەرىنە ۇنەمى ءبىر سۇراق قويادى: بۇل ءونىمدى بۇگىن كىم, قانداي ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ساتىپ الۋعا دايىن؟ سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە الماعان جوبا, قان­شا­لىقتى كەرە­مەت بولسا دا, ۇزاققا بارمايدى, – دەيدى ول.

سونىمەن قاتار ستارتاپ قۇ­رۋ­­داعى كەلەسى ماڭىزدى فاك­تور – كوماندا. جاساندى ينتەل­لەك­تىگە نەگىزدەلگەن ستارتاپتى ءبىر عانا ماماندىق يەسى قۇرا ال­ماي­دى. مۇندا تەحنولوگيانى تەرەڭ تۇسىنەتىن ينجەنەر, نارىق­تى جاقسى بىلەتىن مامان ءارى شەشىم قابىلداي الاتىن فاۋن­­دەر قاجەت. سوندىقتان اكسەلە­­را­­تسيالىق باع­دارلامادا قاتىسۋشىلار يدەيا ىزدەۋدەن بۇرىن, وزىنە سەرىكتەس, پىكىرلەس, جاۋاپ­كەر­شىلىگى جوعارى كوماندا مۇشە­لەرىن تابۋعا با­سىمدىق بەرەدى ەكەن.

فينتەح جانە بلوكچەين سالا­سىندا تاجىريبەسى بار كاسىپ­كەر ازات بەكماعامبەتوۆتىڭ اي­تۋىن­­شا, جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىز­دەل­گەن ءونىم جاساۋ جەتكى­لىك­سىز. ما­ڭىزدىسى نارىققا قاجەت, تا­­بىس اكە­لەتىن سەرۆيس قۇرۋ. كوپ­تە­­گەن جوبا ءدال وسى جەردە قاتە­­لە­سەدى.

– جاساندى ينتەل­لەكتىنىڭ ءوزى ءونىم ەمەس, ول – قۇرال. ءونىم دەگەنىمىز – ادامنىڭ ناقتى ماسە­لەسىن شەشەتىن ناتيجە. كوپ­تەگەن ستارتاپ «بىزدە جي ­بار» دەگەن تۇ­جىرىممەن شەك­تەلىپ قالادى. ال تابىستى جوبالار كەرىسىنشە, الدىمەن شەشىلمەي جۇرگەن ماسەلەنى انىقتاپ, كەيىن عانا نەگە ءدال وسى جەردە جاساندى ينتەللەكت ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەيدى. بۇل ءتاسىل تەحنولوگيانى ماقسات ەمەس, قۇرال رەتىندە قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جي-ستارتاپ ەكوجۇيەسىندەگى تاعى ءبىر ەرەك­شەلىك – جىلدام تەستىلەۋ ما­دە­نيە­تى. يدەيانى ۇزاق ۋاقىت بويى جەتىلدىرەمىن دەپ ۇستاپ وتى­رۋ بۇل سالادا ءتيىمسىز. نا­رىق­­قا تەز شىعۋ, كەرى بايلانىس الۋ جانە قاجەت بولسا, باعىت­تى وز­گەرتۋ – دامۋدىڭ باس­تى شار­­تى. بۇندا ەڭ قاۋىپتى نار­سە سات­­سىز­دىك ەمەس, ءوز-ءوزىڭدى الداۋ. جا­ساندى ينتەللەكتىگە نەگىز­دەلگەن كاسىپكەرلىك جولىن تاڭدا­عان ادام جەڭىل تابىسقا ەمەس, ۇزاق ءارى كۇردەلى جولعا دايىن بو­لۋعا ءتيىس. بۇل جولدا تۇراقسىز­دىق, بەلگىسىزدىك از بولمايدى. دە­گەن­مەن دۇرىس ورتا, كاسىبي مەن­تور­لار مەن جۇيەلى جۇمىس بار جەر­دە ناتيجە دە بولادى, – دەيدى ول.

جاساندى ينتەللەكت باعى­تىنداعى ستارتاپتار ءۇشىن ينفرا­قۇرىلىم مەن ساپالى دەرەككە قول جەتكىزۋ شەشۋشى فاكتورلاردىڭ ءبىرى سانالادى. سەبەبى جي-گە نەگىز­دەلگەن ءونىم الگوريتمگە عانا ەمەس, ەسەپتەۋ قۋاتىنا, دەرەك­تەردى وڭدەۋ مۇمكىندىگىنە جانە تۇراقتى تەحنولوگيالىق ورتاعا تاۋەلدى. ماعجان ماديەۆ­تىڭ سو­زىنشە, اكسەلەراتسيالىق باعدار­لا­مالاردىڭ ءرولى تەك ءبىلىم بەرۋمەن شەكتەلمەيدى, ولار ستارتاپ يەلەرىنىڭ تەحنولوگيا­لىق ويلاۋ جۇيەسىن وزگەرتەدى. «مۇن­داي اكسەلەراتسيالىق باعدار­لا­مالار قاتىسۋشىلارعا تەك تەوريا ۇيرەتىپ قويمايدى. ولار تەحنولوگيالىق رەسۋرستاردى قالاي پايدالانۋ كەرەك ەكەنىن, ينفراقۇرىلىمعا ستراتەگيا­لىق تۇرعىدان قاراۋدى ۇيرەتەدى. بۇل – ءبىر عانا جوبانى ىسكە قوسۋ ەمەس, ۇزاقمەرزىمدى, تۇراقتى ەكوجۇيە قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان قادام», دەيدى.

«AI Preneurs» باعدارلاماسىنا جينالعان قاتىسۋشىلاردى بىرىك­تىرەتىن ورتاق سەبەپ تە وسى ەكو­جۇيەنىڭ ءبىر بولىگى بولۋعا ۇمتى­لىس. ءبىرى مۇندا جاڭا يدەيا ىزدەپ كەلەدى, ەكىنشىسى سەنىمدى كوماندا قۇرۋدى ماقسات ەتەدى, ال ءۇشىنشىسى كاسىبي ورتا مەن پىكىرلەس ادامداردى تابۋدى كوزدەيدى.

– مەن بۇل باعدارلاماعا جۇ­زەگە اسىرعىم كەلەتىن يدەيام­مەن كەلدىم. ول – فاۋندەرلەر مەن كوم­پانيالارعا جىلدام ماسش­تابتالۋعا, B2B تۇتىنۋ­شىلار مەن سەرىكتەستەر تابۋعا كومەكتەسەتىن جاساندى ينتەللەكت پلاتفورماسى. ستارتاپ اشۋعا دەگەن نيەتىم بۇرىننان بار ەدى, الايدا قاجەتتى رەسۋرس پەن نەدەن باستاۋ كەرەكتىگىن بىلمەدىم. وسى باعدارلاما تۋرالى ەستىگەن ساتتە-اق: «مىنە, ءدال وسى – ىزدەگەنىم», دەگەن وي كەلدى. باعدارلاماعا كەلۋدەگى باستى ماقساتىم – پىكىرلەس ادامداردى تابۋ, سەنىمدى كوماندا قۇرۋ جانە بىرلەسىپ ناقتى ستارتاپ جاساۋ. «AI Preneurs» الاڭىنا مەن ەڭ الدىمەن كوماندا جيناۋ ءۇشىن كەلدىم. ويتكەنى يدەيانى ىسكە اسى­رۋ ءۇشىن جالعىز ادامنىڭ كۇشى جەتكىلىكسىز. «باعدارلاماعا دايىن يدەيامەن دە, يدەياسىز دا كەلۋگە بولادى. مۇندا ەڭ باس­تىسى – نيەت پەن جۇيەلى ەڭبەك. جۇمىس بارىسىندا سەن جالعىز ەمەس ەكە­نىڭدى, قاسىڭدا ءدال سەن سەكىلدى ىزدەنىپ جۇرگەن ادامدار بار ەكەنىن سەزىنەسىڭ. بۇل سەنىم ستارتاپ جو­لىنداعى ەڭ ماڭىزدى تىرەك­تەر­دىڭ بىرىنە اينالادى, – دەيدى ول.

وسىلايشا, «AI Preneurs» جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن ستارتاپتاردى ورتاق ماقساتقا جۇمىس ىستەيتىن كاسىبي قاۋىم­داستىققا اينالدىرۋعا ىقپال ەتىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار