وبلىستا ەكونوميكانىڭ, قوعام ءومىرىنىڭ بارلىق سالاسىندا سونى سەرپىن بار. جىل باسىنان بەرى 24,1 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلدى. اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىن وتباسىلاردىڭ سانى 23,0%-عا تومەندەدى.
ق.اقساقالوۆ ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنىڭ ءاربىر سالاسىنا جەكە توقتالدى. بۇگىندە وڭىردەگى كاسىپورىندار وندىرىسكە يننوۆاتسيالاردى, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى بەلسەندى تۇردە ەنگىزىپ, ونەركاسىپتىك روبوتتاردى پايدالانۋعا باعىت ۇستانىپ وتىر. بيىل روبوتتاردىڭ سانى 3 ەسە ارتتى.
«KamLitKZ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى قۇنى 78,2 ملرد تەڭگە بولاتىن شويىن قۇيۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى جوباسىن ىسكە اسىردى, 500 جاڭا جۇمىس ورنىن اشتى. تاعى ءبىر ءىرى كاسىپورىن – جۇك كولىكتەرىنە ارنالعان جەتەكشى بەلدىكتەر شىعاراتىن زاۋىت اشىلۋعا دايىن. ينۆەستيتسيا كولەمى – 160,5 ملرد تەڭگە, 650 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى. سونداي-اق جەڭىل اۆتوموبيلدەرگە اۆتوكومپونەنتتەر شىعاراتىن زاۋىت سالىنىپ جاتىر. مۇندا 800 جۇمىس ورنى اشىلادى. ينۆەستيتسيا كولەمى – 17,8 ملرد تەڭگە.
– وبلىس – ەلىمىزدىڭ ماشينا جاساۋ ورتالىعى. ماشينا جاساۋدا كوشباسشىلىق پوزيتسيانى ۇستاپ تۇرۋعا بيىل عانا اشىلعان «KIA» زاۋىتى («KIA Qazaqstan» جشس) مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. بۇل تاۋەلسىزدىك جىلدارىنان بەرگى ەڭ ءىرى, ستراتەگيالىق جوبالاردىڭ ءبىرى. ول رەكوردتىق قىسقا مەرزىمدە, 1,5 جىلدا سالىندى. كاسىپورىندا 1 500 ادام جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق ءساۋىر ايىندا «سارىارقااۆتوپروم» جشس 2,3 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتا وتىرىپ, «Jetour ح70+» اۆتوكولىك ءوندىرىسىن ىسكە قوستى, 200 جۇمىس ورنىن اشتى, – دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس اكىمى.
ايماقتىڭ ەكونوميكالىق دامۋ درايۆەرلەرىنىڭ ءبىرى – قارا مەتاللۋرگيا سالاسى. رۋدنىي قالاسىندا مەتاللۋرگيا ونەركاسىبىندەگى ەڭ كوپ كاپيتالدى قاجەت ەتەتىن جوبا – ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر شىعاراتىن زاۋىتتى ىسكە اسىرۋ باستالدى. جوباعا تارتىلاتىن ينۆەستيتسيا تەك ءبىرىنشى كەزەڭنىڭ وزىندە 655,0 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى, 1 000-نان استام جۇمىس ورنى اشىلادى. جاقىن ارادا ليساكوۆ قالاسىندا تەمىر رۋداسىنىڭ قالدىقتارىن قايتا وڭدەۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ باستالادى.
كولىكتىك لوگيستيكانى دامىتۋ ماقساتىندا وبلىس ورتالىعىندا «توبىل» حالىقارالىق كولىكتىك-لوگيستيكالىق كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. پورتتىڭ جوسپارلانعان قۋاتى – جىلىنا 400 مىڭ كونتەينەر. ينۆەستيتسيا كولەمى – 63,8 ملرد تەڭگە, 500 جۇمىس ورنى اشىلادى. ناتيجەسىندە, جۇك تاسىمالى كولەمى 20%-عا ارتادى.
بيىل نەگىزگى كاپيتالعا 781,0 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى, بۇل 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 1,6 ەسەگە ارتىق (492,1 ملرد تەڭگە). تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ كولەمى كەيىنگى ءۇش جىلدا شامامەن 1,5 ملرد دوللاردى قۇرادى.
– وبلىستى تۇراقتى, سەنىمدى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ التى جوباسىن ىسكە اسىرامىز. قازىردە وبلىس ەلەكتر ەنەرگياسىن (0,45 گۆت) وندىرگەننەن ءتورت ەسە كوپ تۇتىنادى (0,12). وڭىردە 2 جەل ەلەكتر ستانساسى بار. جاقىن كۇندەرى تاعى 2 بالامالى ەنەرگيا كوزى: ارقالىق قالاسىنداعى جەل ەلەكتر ستانساسى (قۇنى – 30 ملرد تەڭگە, قۋاتى – 50 مۆت), بەيىمبەت مايلين اۋدانىنداعى كۇن ەلەكتر ستانساسى (7,0 ملرد تەڭگە, 23 مۆت) ىسكە قوسىلادى. بەيىمبەت مايلين اۋدانىندا گاز پورشەندى ەلەكتر ستانساسىنىڭ (14,3 ملرد تەڭگە, 40 مۆت), قوستاناي اۋدانىندا 2 جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ (38,7 ملرد تەڭگە, 100 مۆت) قۇرىلىسى جالعاسىپ جاتىر. سونداي-اق قازان ايىندا رۋدنىي قالاسىندا جالپى قۋاتى 1 گۆت بولاتىن جەل ەلەكتر ستانساسىن (468,0 ملرد تەڭگە, 165 جەل گەنەراتورى) سالۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. وسى نىسانداردى پايدالانۋعا بەرۋ وبلىستا ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدى 10 ەسەگە ارتتىرادى, – دەپ مالىمدەدى ق.اقساقالوۆ.
اگروونەركاسىپتىك كەشەن – ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سالالارىنىڭ ءبىرى. بيىل سالانى قولداۋعا 207,0 ملرد تەڭگە بولىنگەن, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 1,2 ەسە كوپ (170,0 ملرد تەڭگە). سونىڭ ارقاسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىم كولەمى 924,0 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, جىل قورىتىندىسىندا 1,0 ترلن تەڭگەدەن اسادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. 7,0 ملن توننا استىق جينالعان.
مال شارۋاشىلىعى سالاسىندا 7 ونەركاسىپتىك زاماناۋي, تسيفرلىق تاۋارلى-ءسۇت فەرماسى پايدالانۋعا بەرىلدى, الداعى جىلى تاعى 5 فەرما ىسكە قوسىلادى. بۇل جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءىرى شارۋاشىلىقتاردا ءسۇت ءوندىرۋدى ەكى ەسەگە (75,0-دەن 152,0 مىڭ تونناعا) دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇگىندە «بايان سۇلۋ» اق «كونديتەرلىك استانا» فابريكاسىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزىپ جاتىر, ينۆەستيتسيا كولەمى –
14,3 ملرد تەڭگە. جوبا ءونىم اسسورتيمەنتىن 16,6 مىڭ تونناعا ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مەملەكەت باسشىسى حالىققا جولداۋىندا اگرارلىق سەكتوردىڭ تەرەڭ وڭدەۋ الەۋەتىن دامىتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. وبلىستا استىقتى تەرەڭ وڭدەۋ جونىندەگى ءبىر جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. «Qostanai Grain Industry» كاسىپورنىنىڭ جوبالىق قۇنى – 71,0 ملرد تەڭگە, مۇمكىندىگى – 415,0 مىڭ توننا, 650 جۇمىس ورنى اشىلادى.
كەيىنگى ءۇش جىلدا وڭىردە 1,5 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي نەمەسە 15 مىڭ پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى. تۇرعىن ءۇي ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا بيىل بيۋدجەتتەن 40,4 ملرد تەڭگە ءبولىندى, بۇل 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا ءۇش ەسە كوپ (2022 ج. – 13,9 ملرد تەڭگە, 2023 ج. – 23,2 ملرد تەڭگە, 2024 ج. – 24,4 ملرد تەڭگە).
جۇمىس ىستەيتىن جاستاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان «قوستاناي جاستارى» باعدارلاماسىنا ءۇش جىل ىشىندە 4,9 ملرد تەڭگە ءبولىندى, سونىڭ ارقاسىندا جۇمىس ىستەيتىن 344 جاس باسپانالى بولدى.
وبلىس ورتالىعىنداعى «استانا» شاعىن اۋدانىندا 176 گا اۋماقتا 154 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي سالىنادى, بۇل شامامەن 60 مىڭ ادامعا تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىندە 10 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 13 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالدى.
بيىلعى اۆتوجول سالاسىنىڭ بيۋدجەتى 103,0 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, 2022 جىلعى دەڭگەيدەن 2,6 ەسە كوپ. 1 300 كم اۆتوجول, سونداي-اق 103 ەلدى مەكەندە 400-دەن استام كوشە جولدارى جوندەلدى.
– 2023 جىلدىڭ باسىندا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتىلۋى 80,4% بولعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس بيىلعى جىلدىڭ قورىتىندىسىندا بۇل كورسەتكىش 100%-عا جەتكىزىلدى. «ۇيگە دەيىن سۋ» جوباسى ارقىلى تىرشىلىك نارىنە قوسىلعان ۇيلەردىڭ سانى 48,3-تەن 63,0 مىڭ اۋلاعا دەيىن ءوستى. اۋىلدارداعى بارلىق اۋلا سانى – 80,6 مىڭ, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
«تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى اياسىنداعى جۇمىستار دا بەلسەندى, تۇراقتى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. جىل باسىنان بەرى 80 سكۆەر مەن ساياباق اباتتاندىرىلدى, 164 بالالار مەن سپورت الاڭى سالىندى, 108 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ قاسبەتى جوندەلدى, 143,9 مىڭ جاسىل جەلەك وتىرعىزىلدى, 8,5 مىڭ كوشە شامى ورناتىلدى.
كەيىنگى ءۇش جىلدا وبلىستا 5 860 ورىنعا ارنالعان 9 مەكتەپ سالىندى, ونىڭ 7-ءى بيىل پايدالانۋعا بەرىلدى. 1,9 مىڭ ورىنعا ارنالعان تاعى 2 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جالعاسىپ جاتىر. سونىمەن قاتار 2,2 مىڭ ورىنعا ارنالعان 14 بالاباقشا بوي كوتەردى. ناتيجەسىندە, 2–6 جاس ارالىعىنداعى بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن قامتۋ 96,4%-عا, 3–6 جاس ارالىعىنداعى بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن قامتۋ 100%-عا دەيىن ارتتى. قوستاناي قالاسىندا «IQostanay» SMART-ورتالىعى, توبىل قالاسىندا «بالالار الەمى» شىعارماشىلىق ورتالىعى, جانگەلدين اۋدانىنىڭ تورعاي اۋىلىندا «جاس وركەن» شىعارماشىلىق ءۇيى جۇمىس ىستەيدى.
ءۇش جىل ىشىندە 35 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى سالىندى. سونىمەن قاتار 3 وڭالتۋ ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. وڭىرگە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن تارتۋ جۇمىسى جالعاسىپ كەلەدى. 2023 جىلدان بەرى وبلىستا دارىگەرلەردىڭ تاپشىلىعى ەكى ەسەگە تومەندەدى.
كەيىنگى ءۇش جىلدا 37 سپورت نىسانى سالىندى. حالىقتىڭ سپورت عيماراتتارىمەن قامتىلۋى 53,3%-دان 59,7%-عا دەيىن, ال سپورتپەن اينالىساتىن حالىقتىڭ سانى 41,9%-دان 46,7%-عا دەيىن ارتتى.
مىنە, وسىنداي قول جەتكەن تابىستاردى سانامالاي كەلىپ, وبلىس اكىمى تورعاي ءوڭىرىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ەرەكشە توقتالدى.
– مەملەكەت باسشىسى حالىققا جولداۋىندا تورعاي ءوڭىرىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى ۇكىمەتتىڭ نازارىندا بولۋعا ءتيىس ەكەنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى ارقالىق قالاسىن, امانگەلدى, جانگەلدين اۋداندارىن الداعى ءۇش جىلدا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇرعىدا دامىتۋ جونىندەگى جوسپار بەكىتىلدى. ول جالپى سوماسى 165,5 ملرد تەڭگە بولاتىن 51 ءىس-شارادان تۇرادى. ارقالىق قالاسىندا ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبا – اۋەجاي قۇرىلىسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. جۇمىستى 2026 جىلعى شىلدەدە اياقتاۋ جوسپارلانعان. ماۋسىم ايىندا «ورتالىق – باتىس» باعىتىنداعى اسا ماڭىزى كولىك ءدالىزىنىڭ قۇرىلىسىنا رەسمي ستارت بەرىلدى. جاڭا باعىت استاناعا باراتىن جولدى 549 كم قىسقارتادى. سونداي-اق ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىنە تىكەلەي شىعۋدى قامتاماسىز ەتەتىن «جەزقازعان – ارقالىق – پەتروپاۆل» اۆتوجولىن جوندەۋ جونىندەگى جۇمىس تا كەلەر جىلى بىتەدى, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىنىڭ سوڭىندا ق.اقساقالوۆ جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
