«اباي ەلىنە ينۆەستورلار اعىلدى: 1 مەگافورۋم, 15 مەموراندۋم» دەگەن ماقالامىزدا (2025 جىل 25 ماۋسىم) ەلىمىزدەگى «Yokohama», «Triangle» كومپانيالارىنىڭ رەسمي ديستريبيۋتورى, بەلگىلى كاسىپكەر سىرىمبەك تاۋ مىرزانىڭ «ابايدىڭ 180 جىلدىعىنا وراي بەيجىڭدە اباي ءۇيىن اشامىز. بۇعان قوسا, اباي ەلىندە ءوزىمىزدىڭ «پانا» قوناق ءۇي جەلىسىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. 500 ورىندىق ءماجىلىس زالى بولادى. بەس زاماناۋي, ستاندارتقا سايكەس مەيرامحانالار اشىلادى. ەكىنشى جوبامىز – «Semey Mall» اتالىپ كەتكەن قۇرىلىس. كوپ جىلدان بەرى كەزەك كۇتىپ تۇرعانى بەلگىلى. ەكى-ءۇش كۇننەن كەيىن قۇرىلىس جوباسىن باستايمىز», دەگەن ويماقتاي پىكىرى بار-تىن. مىنە, جازدا ايتىلعان جۇمىستاردىڭ العاشقى لەگى جىل سوڭىندا ناتيجە بەرە باستاعانىنا كۋا-ءدۇرمىز.
ءسويتىپ سەمەي شاھارىندا بەس جۇلدىزدى قوناق ءۇي جانە مەيرامحانا كەشەنى اشىلدى. «سەمەي – قازاقتىڭ سانكت-پەتەربۋرگى» دەپ بەكەر ايتىلماسا كەرەك. راسىندا, اباي زامانىنداعى, كەيىنگى الاش ارىستارىنىڭ ءىزى قالعان قارت قالانىڭ كونە عيماراتتارى كوپ-اق. تەك قانا 25 جىل قاراۋسىز, كۇتىمسىز قالعاندىقتان, ءبىراز تولەجىپ تۇرعانى جاسىرىن ەمەس. ونىڭ ءبارىن ءسۇرىپ, جاڭا عيمارات سالۋعا بولار-اۋ, بىراق وسىنشا ارحيتەكتۋرالىق ەستەلىكتەردى بۇزۋ – تاريحتى كۇرەۋمەن بىردەي سەكىلدى. وسى رەتتە, بۇگىن اشىلىپ وتىرعان «Pana Unique Semey» بەس جۇلدىزدى قوناق ءۇي كەشەنىنىڭ عيماراتى 1890 جىلى اعايىندى مۋسيندەر سالعان قالاداعى العاشقى مەحانيكالاندىرىلعان ديىرمەن بولعان ەكەن. ودان باسقا دا ءتۇرلى قىزمەتتەر اتقارعان تاريحي نىسان ۋاقىتتىڭ تالاي سىناقتارىنا توزە بىلگەن, بۇگىن دە سىنى كەتسە دە, سىرى كەتپەگەن كونە عيمارات 5 ايدا قايتا جاڭعىرتىلعان. اۋەلگى ساۋلەتتىك كەلبەتى ساقتالا وتىرىپ, زاماناۋي قوناق ءۇي كەشەنىنە اينالدىرىلدى. بۇل جوبا قالا تاريحىن ساقتاپ, جاڭا مازمۇنمەن دامىتۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى دەۋگە ابدەن بولادى. ەرتىس وزەنىنىڭ جاعاسىندا ورنالاسقان 5 قاباتتى عيماراتتىڭ سىرتى قىزىل كىرپىشپەن كومكەرىلگەن.
وبلىس اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, قوناق ءۇي كەشەنى – جالپى قۇنى شامامەن 6,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن وڭىردەگى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ءبىرى. جاڭعىرتۋ جۇمىستارى قىسقا مەرزىم ىشىندە اياقتالىپ, قۇرىلىس بارىسىندا 250 ادام ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتىلدى. كەشەن ىسكە قوسىلعاننان كەيىن 105 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلادى. قوناق ءۇيدىڭ جالپى اۋدانى 8 300 شارشى مەتر, سىيىمدىلىعى 180 ورىن (91 ءنومىر). كەشەن قۇرامىندا «ساندىق» جانە «تارى» مەيرامحانالارى مەن كوفەحاناسى, سونداي-اق «مادلەن» جانە «يتاليانو» رەستوراندارى, SPA ورتالىعى مەن كونفەرەنتس-زال قاراستىرىلعان.
ەرەكشە كەشەنىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا وبلىس اكىمى بەرىك ءۋالي, ءمۋسيننىڭ ۇرپاقتارى جانە تۋريزم سالاسىنىڭ ماماندارى, كاسىپكەرلەر مەن ونەر قايراتكەرلەرى, جەرگىلىكتى زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى. ايماق باسشىسى جوبا ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا, تۋريزم مەن قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ وسۋىنە, كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا جانە جەرگىلىكتى تۇرعىندار ءۇشىن جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا سەرپىن بەرەتىنىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار بۇل باستاما تۋعان جەرگە ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى ءوڭىر الەۋەتىن ارتتىرۋدىڭ ايقىن ۇلگىسى ەكەنىن ايتتى.
«بۇگىن ۇلكەن تاريحي وقيعانىڭ كۋاگەرى بولىپ وتىرمىز. «Pana Unique Semey» – سەمەيدەگى ۇلكەن قوناق ءۇي كەشەنى. مۇنداي قوناق ءۇي قالامىزدا بۇرىن-سوڭدى بولعان ەمەس. 1890 جىلى بوي كوتەرگەن تاريحي عيماراتتىڭ ارحيتەكتۋرالىق ساۋلەتىن بۇزباي قالپىنا كەلتىرۋ – ينۆەستورلاردىڭ ۇلكەن جەڭىسى! وسىدان 6 اي بۇرىن «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تىك» اتتى ينۆەستيتسيالىق فورۋم وتكىزگەنبىز. سول كەزدە 15 مەموراندۋمعا قول قويىلدى. سونىڭ ءبىرى وسى جوبا بولاتىن. ءوڭىرىمىز ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى جوبانىڭ اشىلۋىندا قاۋىشىپ وتىرعانىمىزعا قۋانىشتىمىز. سەمەي – قازاق جازبا ادەبيەتىنىڭ نەگىزىن قالاعان ابايدىڭ ەلى. ءبىزدىڭ جازۋشىلارىمىز شابىت شاقىرىپ, شىعارمالارىن جازىپ, اياقتاۋ ءۇشىن قوناق ۇيدەن ءبىر ءنومىردى ارناساڭىزدار دەپ سىرىمبەت تاۋ مىرزاعا ءوتىنىش ايتقانبىز. سول ءوتىنىشىمىز قاناعاتتاندىرىلدى. ياعني, ەلىمىزدەگى كەز-كەلگەن اقىن-جازۋشى سەمەيگە كەلىپ, 10 كۇن قوناق ۇيدە بولىپ, شىعارمالارىن جازۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىر. وسى جوباعا اتسالىسقان ينۆەستورلار قايرات يتەمگەنوۆكە, سىرىمبەك تاۋعا العىس بىلدىرەمىز», – دەدى وبلىس اكىمى.
جالپى, وبلىستا جىل باسىنان بەرى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبالار سانى 29-دان 97-گە دەيىن ارتتى, تارتىلعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 2,2 ترلن. تەڭگەدەن 3,5 ترلن. تەڭگەگە دەيىن وسكەن. ولاردىڭ ىشىندە 50 جوبا ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەستيتسيالىق پلاتفورماعا ەنگىزىلگەن. ماسەلەن, وبلىس اكىمى ۇكىمەت وتىرىسىندا ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق-دامۋى قورىتىندىلارى تۋرالى بايانداماسىندا, وڭىرگە ينۆەستيتسيا تارتۋدا ناقتى ءىس-شارالار اتقارىلىپ جاتقانىن ايتقان.
اكىمنىڭ ايتۋىنشا, ەسەپتى كەزەڭدە وبلىس ەكونوميكاسىنا 495,2 ملرد.تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, ناقتى كولەم يندەكسى 104,6% قۇرادى (ونىڭ ىشىندە جەكە ينۆەستيتسيا – 355 ملرد تەڭگە, ناقتى كولەم يندەكسى – 98,1%). جىل سوڭىنا دەيىن 14,2 ملرد. تەڭگەگە 280 جۇمىس ورنىن قۇرۋدى كوزدەيتىن تاعى 4 جوبا ىسكە اسىرىلادى. سەمەي قالاسىندا جاڭا شاعىن اۋدانىنىڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. جاڭا ينفراقۇرىلىم تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بيىل 270,5 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, اباي ەلىندە تەك سەمەي قالاسى عانا ەمەس, اۋدان, قالا ورتالىقتارىندا دا قوناق ءۇي جانە مەيمانحانا, ياعني قوعامدىق داياشىلىق جاساۋ بيزنەسىن دامىتۋ ماقساتىندا ينۆەستيتسيا تارتىلا بەرمەك.
اباي وبلىسى
