وسى رەتتە اباي وبلىسى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ (سەبد) تەحنيكالىق رەگلامەنتتەردى باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى سەرىكبولسىن نازاربەكوۆ وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا بولعان بريفينگتە وڭىردە ساتىلاتىن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋ تۋرالى جان-جاقتى اڭگىمەلەدى.
«سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ ورگاندارى ەاەو تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرى مەن گيگيەنالىق نورماتيۆتەرگە سايكەستىگىن انىقتاۋ ءۇشىن ونىمگە تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزەدى. نەگىزگى ماقسات – تالاپتاردىڭ ورىندالۋىن تەكسەرۋ. وسى جىلدىڭ 10 ايىندا سالا ماماندارى 784 تاۋاردى تەكسەردى, ونىڭ 441-ءى – ازىق-ت ۇلىك: ءسۇت, نان-توقاش, قۇس ەتى, جۇمىرتقا, كونديتەر ونىمدەرى. 42 تاۋار تەحنيكالىق رەگلامەنتكە سايكەس كەلمەدى», دەدى س.نازاربەكوۆ.
وبلىستىق سەبد-نىڭ تاماق وبەكتىلەرىن باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ايگەرىم مۇساتاەۆانىڭ ايتۋىنشا, تاعام ونىمدەرىن دايىنداۋ بارىسىندا اسا مۇقيات بولاتىن ءبىراز جايت بار.
«بۇگىندە ءجيى كەزدەسەتىن ۋلانۋ ءتۇرى – زياندى ميكرواعزالار. مۇنداي اۋرۋ تۋدىراتىن باكتەريالار ونىمگە باستاپقىدا جۇعۋى نەمەسە دۇرىس ساقتالماۋى مەن دايىندالۋى سالدارىنان پايدا بولادى. ورگانيزمگە تۇسكەن جاعدايدا ۋلانۋعا اكەلەدى. ينفەكتسيا تاسىمالداۋشىلار تاراقان, تىشقان, ەگەۋقۇيرىق, شىبىن بولۋى مۇمكىن. تاعامنان ۋلانۋدىڭ الدىن الۋ قاراپايىم گيگيەنا ساقتاۋ, دايىنداۋ ەرەجەلەرىن ورىنداۋعا بايلانىستى. ەگەر تاعامنان جاعىمسىز ءيىس شىقسا نەمەسە قىشقىل ءدام سەزىلسە, ونداي ءونىمدى تۇتىنباعان ءجون. قاپتامانىڭ ىسىنۋىنە دە نازار اۋدارىڭىز, بۇل دا ءونىمدى جەۋگە بولمايتىنىن بىلدىرەدى», دەدى ا.مۇساتاەۆا.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, ىشەك ينفەكتسيالارىنىڭ كوپتەگەن ءتۇرىن تولىق جويۋعا كەمىندە 10 مينۋت تەرميالىق وڭدەۋ قاجەت. تەمپەراتۋرا 70 گرادۋستان تومەن بولماۋعا ءتيىس. ءدال وسى تەمپەراتۋرادا قاۋىپتى باكتەريالار جويىلادى.
«تاعامدى بولمە تەمپەراتۋراسىندا ەكى ساعاتتان ارتىق ساقتاۋعا بولمايدى, ايتپەسە ىشەك ينفەكتسياسىنا شالدىعۋ قاۋپى ارتادى. ءونىم تولىق وڭدەلۋگە ءتيىس, سوندىقتان قايناتىلعان ەت قۋىرىلعان ەتكە قاراعاندا قاۋىپسىز. سونداي-اق ونىمدەر كىر قول ارقىلى دا لاستانۋى مۇمكىن ەكەنىن ەستەن شىعارماۋ كەرەك. بارلىق شيكى تاعام الدىن الا وڭدەۋدەن وتۋگە ءتيىس, كوكونىستەر مەن جەمىستەردى اعىن سۋمەن جاقسىلاپ جۋ قاجەت. تاۋىق جۇمىرتقاسى سالمونەللەز تاسىمالداۋشىسى بولۋى مۇمكىن», دەيدى ا.مۇساتاەۆا.
سونىمەن قاتار تاۋار تاسىمالداۋ ەرەجەسىن قاتاڭ ساقتاۋ كەرەك. شيكى, دايىن ونىمدەردى ءبىر-بىرىنەن بولەك ساقتاۋ, سونىمەن قاتار دايىن تاماقتى توڭازىتقىشقا قويۋ الدىندا مىندەتتى تۇردە سۋىتۋ قاجەت. «ىشەك ينفەكتسيالارىن كوبەيتۋ قاۋپى, اسىرەسە, كوشە ساۋداسىندا جوعارى. ءونىمدى رۇقسات ەتىلگەن جەردەن عانا ساتىپ الۋ كەرەك, سەبەبى ۆەتەرينارلىق جاعدايى بەلگىسىز تاعام ونىمدەرى ينفەكتسياعا سەبەپ بولۋى مۇمكىن», دەيدى مامان.
وبلىستىق سەبد باسشىسىنىڭ ورىنباسارى راۋشان فاتحۋللينا قازان ايىندا سەمەيدە بالانىڭ كامپيتتەن ۋلانۋ وقيعاسى تىركەلگەنىن ايتتى. وقۋشى دۇكەننەن كامپيت ساتىپ الىپ, ونى جەگەننەن كەيىن ءوزىن ناشار سەزىنگەن.
«ميكروبيولوگيالىق زەرتتەۋ ناتيجەسىندە كامپيتتە ىشەك تاياقشاسى توبىنىڭ باكتەريالارى انىقتالدى. سونىمەن قاتار ونىمدە قازاق تىلىندەگى تاڭبالاۋ بولماعان, قۇرامى مەن جارامدىلىق مەرزىمى كورسەتىلمەگەن. دۇكەندە تاۋارعا ىلەسپە قۇجاتتار, ساپاعا سايكەستىك دەكلاراتسياسى, باسقا دا قۇجاتتار بولماعان. كاسىپكەر كامپيتتەردى قولما-قول اقشاعا كوتەرمە بازاردان العانىن ايتقان. اتالعان فاكتىگە قاتىستى جەكە كاسىپكەرگە اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلدى, قالعان ءونىم تاركىلەنىپ, جويىلدى», دەدى ر.فاتحۋللينا.
قورەكتىك زاتتاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, قۇرامىندا باكتەريالار مەن حيميالىق قوسپالاردىڭ مول بولۋى ادام دەنساۋلىعىنا زيان دەيدى ماماندار. سوندىقتان ءاربىر ءونىمنىڭ شىعۋ تەگىن, ساقتاۋ شارتتارىن, ءوندىرىس ساپاسىن قاتاڭ قاداعالاۋ ماڭىزدى.
اباي وبلىسى
