ورتالىق مەملەكەتتىك عىلىمي-تەحنيكالىق قۇجاتتاما ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى بايان جۇماتاەۆا رەسپۋبليكانىڭ حالىق شارۋاشىلىعى, عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىن كورسەتەتىن عىلىمي-تەحنيكالىق قۇجاتتامالاردى ساقتاۋ, ەسەپكە الۋ جانە پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان ارحيۆ تاريحىنا توقتالىپ, قورلاردى تولىقتىرۋ جۇمىستارى تۋرالى ايتىپ ءوتتى.
«تاۋەلسىزدىك – باستى قۇندىلىعىمىز. كۇنى بۇگىنگە دەيىن جەتكەن جەتىستىكتەرىمىزگە وسى تاۋەلسىزدىگىمىز ىقپال ەتتى. وتىز جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە ەلدىڭ ءال-اۋقاتىمەن قاتار ءتول مادەنيەتىمىز بەن ءتىلىمىز وركەندەدى. جاس مەملەكەت تاريحىنداعى جاڭا ءداۋىر ءدال وسى تاۋەلسىزدىكتەن باستاۋ الدى. بۇگىندە رەسپۋبليكاداعى ارحيۆتەر ءۇشىن تاۋەلسىزدىك تاريحى, جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىستى مالىمەتتەردىڭ ماڭىزى جوعارى. بۇل باعىتتاعى ارحيۆتىك قورلاردى زەرتتەۋ ءىسىن جالعاستىرۋ جەلتوقسان وقيعاسىنا جاڭا كوزقاراسپەن قاراۋعا ىقپال ەتەدى», دەدى بايان امانتايقىزى.
ورتالىق مەملەكەتتىك ءارحيۆى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ءمارزيا جىلىسباەۆا اتاپ وتكەندەي, ارحيۆ قورلارى ەلىمىزدىڭ ساياسي قۇرىلىسى, زاڭ, قۇقىق سالاسى, تاۋەلسىزدىك جولىندا اتقارىلعان ىستەرگە قاتىستى قۇندى دەرەكتەرمەن تولىعىپ كەلەدى. اسىرەسە, زەرتتەۋشىلەر ءۇشىن جەلتوقسان وقيعاسى, ەل ەگەمەندىگىنىڭ قالىپتاسۋ جىلدارىنداعى تاريحي دەرەكتەردىڭ ورنى بولەك. ارحيۆ دەرەكتەرى تاريحي سالماعى باسىم قۇجات رەتىندە مەملەكەتتىلىك قۇرىلىمىنىڭ دامۋ بارىسىن ايعاقتاپ قانا قويماي, جاس عالىمدار, زەرتتەۋشىلەر ءۇشىن تىڭ ىزدەنىستەرگە جول اشادى.
جيىن بارىسىندا الماتى قالاسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ قۇجاتتاردى عىلىمي پايدالانۋ جانە جاريالاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى, جەلتوقسانشى ءلايلا راحيپوۆا ازاتتىققا قول سوزعان جاستاردىڭ جالىندى قادامى, ءور رۋحى تۋرالى اڭگىمەلەدى. ايتۋىنشا, «جەلتوقسان» ءالى كۇنگە جارتىلاي جابىق تاقىرىپ. ال ارحيۆ قورلارىنداعى جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىستى مالىمەتتەر جەكە-جەكە زەرتتەۋلەردى قاجەت ەتەدى.
ورتالىق مەملەكەتتىك ارحيۆ قىزمەتكەرى, جەلتوقسانشى گۇلنار ساتامباەۆا ءوز ەستەلىگىمەن بولىسسە, الماتى وبلىسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ ءبولىم باسشىسى گۇلميرا اسىلحانوۆا «تاۋەلسىزدىك تاريحىنا تاعزىم» بايانداماسىنا وبلىستىق ارحيۆ قورىندا جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىستى ساقتالعان كوپتەگەن دەرەكتەردى نازارعا الدى. وبلىستىق ارحيۆ قىزمەتكەرى «اسقار ىدىرىس «جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ قۇربانى – ەربول سپاتاەۆ» تاقىرىبىندا بايانداما جاساپ, تۋىسى قۇرالاي بيعاشەۆا ستۋدەنت ەربولدىڭ جاستىق شاعى, ارمان-ماقساتى جايىندا اڭگىمەلەدى.
ورتالىق مەملەكەتتىك كينو-فوتو قۇجاتتار مەن دىبىس جازبالارى ءارحيۆىنىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ءبولىمىنىڭ بىلىكتىلىگى جوعارى دەڭگەيدەگى ءارحيۆيسى ايبار مولداحالي جەلتوقسان كوتەرىلىسى مەن تاۋەلسىزدىككە قاتىستى قۇجاتتاردىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
«قۇجاتتار – ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جولىنداعى كۇردەلى دە جاۋاپتى كەزەڭدەرىنىڭ ايعاعى. «حرونيكا نەوبياۆلەننوي دەمونستراتسي», «ساموە دوروگوە» دەرەكتى فيلمدەرى مەن سيرەك حرونيكا كادرلارى سول ۋاقىتتىڭ ناقتى كورىنىسىن, قوعامنىڭ كوڭىل-كۇيىن, جاستاردىڭ باتىل قادامىن جانە وقيعانىڭ ساياسي ءمانىن اشىپ كورسەتەدى. ال «تاۋەلسىزدىك كۇنى» ءفيلمى – جاس مەملەكەتتىڭ العاشقى قادامدارىن بەينەلەپ, جاڭا تاريحي كەزەڭنىڭ باستالعانىن دالەلدەيدى. بۇل قۇجاتتار – تەك وتكەننىڭ كۋاسى ەمەس. ولار بولاشاق ۇرپاقتى تاربيەلەيتىن, ۇلتتىق سانانى قالىپتاستىراتىن, تاريحي جادتى نىعايتاتىن باعا جەتپەس مۇرا. ۋاقىت وتكەن سايىن قۇنى ارتىپ, تاۋەلسىزدىك شەجىرەسىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالىپ كەلەدى. سوندىقتان ارحيۆ قورلارىنداعى اۋديو ۆيزۋالدى قۇجاتتاردى ساقتاۋ, زەرتتەۋ, تسيفرلاندىرۋ جانە قوعامعا كەڭىنەن تانىتۋ –تاۋەلسىزدىك تاريحىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ, ونى كەلەشەككە جەتكىزۋدىڭ ماڭىزدى مىندەتى» دەدى ايبار ايدىن ۇلى.
دوڭگەلەك ۇستەلدە سونداي-اق ارحيۆ سالاسى ماماندارى ەركەايىم الياسقاروۆا, ارۋجان بەكبالاەۆا, گۇلميرا شالباەۆا بايانداما جاساپ, قاتىسۋشىلار ورتالىق مەملەكەتتىك عىلىمي-تەحنيكالىق قۇجاتتاما ءارحيۆى جانە الماتى قالاسىنىڭ ورتالىق مەملەكەتتىك ءارحيۆى قورلار قۇندى قۇجاتتارى نەگىزىندە دايىندالعان «16 جەلتوقسان تاريح بەتتەرىندە» بەينەروليگى مەن قۇجاتتىق كورمەنى تاماشالادى.
الماتى
