القيسسا, اقىن تۋرالى بىرەر ءسوز. نەسىپبەك وردا بۇزار وتىزعا تولماي تۇرىپ قازاقتىڭ ايگىلى اقىنى مۇقاعالي ماقاتاەۆتان باتا العان. ول – ولەڭدەرى انگە ۇلاسقان, تولعاۋلارى جىراۋلار سارىنىمەن ۇندەس, قارا ولەڭنىڭ ءورىسىن كەڭەيتىپ, ەپيكالىق كەڭ تىنىستى پوەمالارى ارقىلى الاش تاريحىنىڭ الىپ پانوراماسىن سومداعان, اسقاقتاتا جىرلاعان اقىن.
ء«وز جاستىعى مەن جاس تۆورچەستۆوسىنا لايىق ءۇن اڭعاردىم. ءتىلى جاتىق, ويى انىق. ولەڭدەرىنەن جاساندىلىق بايقالمايدى, جاستىققا ءتان وت بار. اعىنان جارىلىپ, تاۋسىلا تالاپتانۋ, ىزدەنىس بار. قايسىبىر جاستاردا ۇشىراسا بەرمەيتىن مۇلدە ءبىر بولەك سارىن ەسەدى», دەيتىنى بار مۇزبالاق اقىن مۇقاعاليدىڭ.
مىنە, وسىنداي شايىردى شىعارعان قاسيەتتى اباي توپىراعى تۋعان پەرزەنتىن ەسكە الىپ, ەسىمىن ۇلىقتاپ جاتىر. اۋەلى وبلىستىق اباي كىتاپحاناسىندا «ۇلت رۋحىنىڭ جىرشىسى – نەسىپبەك ايت ۇلى» دەگەن تاقىرىپتا سىر-سۇحبات ءوتتى. وعان اقىننىڭ جارى مەن ۇرپاقتارى, بەلگىلى جازۋشى-عالىم, پروفەسسور تۇرسىن جۇرتباي, كۇيشى-كومپوزيتور سەكەن تۇرىسبەكوۆ, اياگوز اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايبەك نۇعىماروۆ, اقىننىڭ اۋىلداسى نۇرلانبەك توقتاباەۆ, اباي وبلىسىنىڭ مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانجىگىت ومارحان جانە اقىننىڭ كوزىن كورگەن زامانداستارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىسىپ, تۇلعانىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى اڭگىمە ءوربىتتى.
كەزدەسۋگە اقىننىڭ بالالىق شاعى وتكەن بارشاتاستان ارنايى اۋىلداستارى كەلىپ, كورنەكتى قالامگەردىڭ ونەگەلى ءومىرى مەن جاستىق شاعى جايىندا ەستەلىكتەر ايتتى. سونداي-اق كەزدەسۋ بارىسىندا اقىننىڭ ءىزباسارلارى ارمان شەريزات پەن ازامات سەرىك ۇلى ارناۋ ولەڭدەرىن وقىدى.
ء«ىس-شارا اياسىندا اقىن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «ۇلت رۋحىنىڭ جىرشىسى – نەسىپبەك ايت ۇلى» اتتى كەڭ كولەمدى كىتاپ كورمەسى جاساقتالدى. كورمەگە كورنەكتى تۇلعانىڭ كىتاپتارى, باسىلىم بەتتەرىندە جاريالانعان ماقالالارى, سونداي-اق اقىننىڭ جەكە قورىنان الىنعان كىتاپتار قويىلدى. سونىمەن قاتار اقىننىڭ جارى مانات جۇكەنقىزى مەن ۇلى نۇرات نەسىپبەك ۇلى كىتاپحانانىڭ سيرەك قورىنا اقىننىڭ قولجازبالارىن تابىستاپ, جىرلارى كىتاپحانا قورىن تولىقتىرا ءتۇستى», دەيدى كىتاپحانا ديرەكتورى مەرەي قارت.
بۇدان كەيىن اقىن نەسىپبەك ايت ۇلىن ەسكە الۋعا ارنالعان ءىس-شارالار «ەس-ايماق» رۋحاني ورتالىعىندا «ساۋلە عۇمىر» اتتى ادەبي سازدى تانىمدىق كەشكە ۇلاستى. ءىس-شاراعا وبلىس اكىمى بەرىك ءۋالي جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, اقىننىڭ جارى مەن ۇرپاقتارى قاتىستى. شىمكەنت قالاسىنىڭ مادەنيەت كۇندەرى اياسىندا وبلىسىمىزعا كەلگەن دەلەگاتسيا وكىلدەرى دە رۋحاني كەشتىڭ قۇرمەتتى قوناعى بولدى. كەشتى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ, حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, اقىن داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى جۇرگىزدى.
ساليقالى ءىس-شارادا ءسوز سويلەگەن ايماق باسشىسى اقىننىڭ شىعارماشىلىق مۇراسىنىڭ ۇلتتىق رۋحانياتتاعى الار ورنى زور ەكەنىن ايتتى.
ء«بىز بۇگىن ايرىقشا نىسانالى كەشكە, يگى ءىس-شاراعا جينالىپ وتىرمىز. نەسىپبەك اعانىڭ قالامىنان تۋعان قايتالانباس شىعارمالار قازاقتىڭ بىرنەشە بۋىنىنىڭ كوكىرەگىنە ساۋلە قۇيىپ, ۇلتتىق رۋحىن كوتەردى. قاھارمان تاريحىمىزعا دەگەن پەرزەنتتىك ماقتانىش سەزىمىن وياتتى. رۋحانياتتىڭ قازىناسىن بايىتىپ, قازاق ءتىلىنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتتى. 40-تان اسا پوەما جازىپ, قازاق باتىرلارىنا ولەڭمەن ەسكەرتكىش قويدى. ايت ۇلىنىڭ ولمەس شىعارمالارى بۇدان كەيىن قازاق جۇرتىمەن بىرگە عاسىرلاردان-عاسىرلارعا جەتىپ, حالقىمىزدىڭ قادىرلى قازىناسى بولارىنا بەك سەنەمىن», دەدى وبلىس اكىمى.
ەسكە الۋ كەشىنە استانادان ارنايى كەلگەن پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى دارحان قىدىرالى سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن جەتكىزدى. ءىس-شارا بارىسىندا جازۋشى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى تۇرسىن جۇرتباي, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن تىنىشتىقبەك ابدىكاكىم ۇلى, بەلگىلى كۇيشى سەكەن تۇرىسبەكوۆ جۇرەكجاردى لەبىزدەرىن ءبىلدىرىپ, ەستەلىكتەرىن ايتىپ, اقىنعا ارنالعان جۇرەك تەربەتەر جىرلار وقىدى.
كەشتە «داريعا-اي» جاستار تەاترى اقىننىڭ شىعارماشىلىعى-نا ارنالعان قويىلىم ۇسىندى. ءداستۇرلى انشىلەر رامازان ستامعازيەۆ, ايگۇل ەلشىباەۆا, ەرلان رىسقالي مەن جەرگىلىكتى ونەرپازدار اقىننىڭ سوزىنە جازىلعان اندەردى ورىندادى.
«نەساعاڭنىڭ تالانتتى كومپوزيتوردى, شەبەر ورىنداۋشىنى الىستان تاپ باسىپ تانيتىن سۇڭعىلالىعى بار ەدى. بۇل كىسىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى اۋەنگە ءسوزدى عاجاپ جازاتىنىندا. ءان سوزىندە اۋەنگە ۇيلەسىمدى, بۋىندى, ىرعاقتى ءدال جازاتىن. كەي اقىندار جابىق دىبىستاردا جازسا, نەساعاڭ – ءمان-ماعىنانى اشىق دىبىستارعا قوندىرىپ, ءانشىسىنىڭ تىنىسىن اشاتىن اقىن», دەيدى ءانشى رامازان ستامعازيەۆ.
راسىندا, نەسىپبەك ايت ۇلى ءماتىنىن جازعان ءان بىردەن جۇرەككە جەتىپ, قۇلپىرىپ سالا بەرەتىنى ءالى دە تالايدى تامساندىرىپ, تاڭعالدىرىپ كەلەدى. ول – ەپيكالىق كەڭ تىنىستى پوەمالارىمەن ەل تاريحىن جىرلاعان اقىن. ونىڭ جىرلارى – ۇلتتىق رۋحتىڭ ايناسى, جۇرەككە ساۋلە. وسى قاسيەتتى مۇرا كەلەشەك ۇرپاق ءۇشىن دە, قازاق ادەبيەتى ءۇشىن دە ولمەس قازىنا بولىپ قالا بەرمەك.
اباي وبلىسى
