سالتاناتتى راسىمگە ەستونيا پرەزيدەنتى الار كاريس, ەستونيانىڭ ءبىرىنشى حانىمى سيرە كاريس, قر مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, ديپلوماتيالىق كورپۋس وكىلدەرى, وتاندىق جانە ەستوندىق ادەبيەت پەن ونەر قايراتكەرلەرى جانە باسقا دا رەسمي تۇلعالار قاتىستى.
«قازاقستان دا, ەستونيا دا ءوز ادەبيەتىنىڭ نەگىزىن باي اۋىز ادەبيەتىنەن الاتىنى — كوڭىل اۋدارتاتىن ورتاق قاسيەت. ايتىس سەكىلدى ءداستۇرلى حالىق ونەرى ادەبيەت پەن جازبا ءتىلدىڭ دامۋىنا بەرىك نەگىز بولدى. ءبىر كەزدە باسپا ءىسىنىڭ پايدا بولۋى الەمدى تۇبەگەيلى وزگەرتكەن ەدى, بۇگىندە جاساندى ينتەللەكت تە سونداي اۋقىمدى وزگەرىستەر اكەلۋدە. الايدا دامۋ جولىندا وتكەننىڭ قۇندىلىقتارىن ساقتاۋ دا ماڭىزدى. ايتىس تا, كىتاپ تا — سونىڭ جارقىن مىسالى. ەستون ادەبيەتىنىڭ بۇرىشى دوستىق پەن جاڭا اشىلۋلار مەكەنىنە اينالسىن دەپ تىلەيمىن», – دەدى ەستونيا باسشىسى قۇتتىقتاۋ سوزىندە.
ءىس-شارا بارىسىندا ايدا بالاەۆا الار كاريس پەن ونىڭ جۇبايى سيرە كاريستى قارسى الىپ, قاتىسۋشىلاردى ماڭىزدى مادەني وقيعامەن قۇتتىقتادى.
«بۇگىن ءبىز قازاقستان مەن ەستونيا اراسىنداعى تەرەڭ سيمۆولدىق مانگە يە ماڭىزدى وقيعانىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز. بارشاڭىزدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسىندا ەستون ادەبيەتى بۇرىشىنىڭ اشىلۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! بۇل – ءسوزدىڭ, رۋحانياتتىڭ كۇشى ارقىلى ەلدەر مەن حالىقتاردى جاقىنداستىراتىن ۇزاق مەرزىمدى ءارى ماڭىزدى باستامانىڭ ءبىر بولىگى. وزدەرىڭىز تابالدىرىعىن اتتاپ وتىرعان قر ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسىندا ەستونيا ادەبيەتى مەن ەستون قالامگەرلەرى تۋرالى 100-دەن استام قۇندى باسىلىم ساقتالعان. ولاردىڭ قاتارىندا ەستون ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرى – يۋحان سمۋل, پاۋل كۋسبەرگ, ياان كروسس سىندى قالامگەرلەردىڭ شىعارمالارى دا بار.ء بىز بۇگىن ەستونيانىڭ باي ادەبي داستۇرىمەن جاقىنىراق تانىسۋ مۇمكىندىگى تۋىپ وتىرعانىنا قۋانىشتىمىز», – دەدى ايدا بالاەۆا.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەستون ادەبيەتى بۇرىشىنىڭ اشىلۋى قازاقستان مەن ەستونيا اراسىنداعى مادەني بايلانىستى نىعايتۋ جولىنداعى جاڭا قادام بولىپ, ەكى ەل حالقى اراسىنداعى دوستىق ديالوگتى دامىتۋعا ىقپال ەتەدى.
بۇرىشتا ەستونيانىڭ كلاسسيكتەرى مەن زاماناۋي اۆتورلارىنىڭ شىعارمالارى, بالالارعا ارنالعان يلليۋستراتسيالانعان باسىلىمدار, قازاق شىعارمالارىنىڭ ەستون تىلىنە اۋدارمالارى, سونداي-اق ەستون جازۋشىلارىنىڭ قازاق تىلىنە تارجىمالانعان ەڭبەكتەرى قويىلعان.
كورمەدە شامامەن 320 باسىلىم ۇسىنىلدى, ونىڭ 200-دەن استامىن ەستون تاراپى سىيعا بەرگەن. قالعان كىتاپ قورى – قر ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسىنىڭ ەستون, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندەگى ەستون ادەبيەتى مەن ونىڭ اۆتورلارىنا ارنالعان باسىلىمدارى. ولاردىڭ ىشىندە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ الەمگە ايگىلى «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسىنىڭ ەستون تىلىندەگى اۋدارماسى, سونداي-اق انتون حانسەن تاممساارە, يانن كاپلينسكي, اندرۋس كيۆيرياحك جانە باسقا دا بەلگىلى ەستون جازۋشىلارىنىڭ شىعارمالارى بار.
اتالمىش جوبا ەستونيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە استى جانە ەستون تىلىندە باسىلىپ شىققان العاشقى كىتاپتىڭ 500 جىلدىعىنا ارنالدى. باستامانىڭ ماقساتى – ەستون مادەنيەتىن, ءتىلىن جانە ادەبي مۇراسىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ.
ادەبيەت بۇرىشىنىڭ اشىلۋىمەن قاتار كوميكستەر كورمەسى دە ءوتتى. ەكسپوزيتسيا 12 نەگىزگى سيۋجەتتەن تۇرادى, ولاردىڭ ارقايسىسى ەستونيانىڭ ادەبي داستۇرىندەگى ماڭىزدى كەزەڭدى كورسەتەدى. كورمە 2025 جىلدىڭ 30 قاراشاسىنا دەيىن وتەدى.
ءىس-شارا اياسىندا ايدا بالاەۆا مەن ەستونيانىڭ ءبىرىنشى حانىمى سيرە كاريس ونەر مۋزەيىن ارالاپ, ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتار كوللەكتسياسىمەن, قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمدەرى, باس كيىمدەرىنىڭ ۇلگىلەرىمەن تانىستى.
سيرە كاريسكە «Joshy Qazaq National Group» مۋزىكالىق توبىنىڭ كونتسەرت-لەكتسياسى ەرەكشە اسەر قالدىردى. توپ مۇشەلەرى ۇلتتىق اسپاپتاردى وزدەرى جاساپ, ءداستۇرلى مۋزىكالىق شىعارمالار جازىپ, ورىندايدى.
ودان كەيىن سيرە كاريس پەن ايدا بالاەۆا ك. بايسەيىتوۆا اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە بەلگىلى ديريجەر رامۋس پۋرا جەتەكشىلىك ەتەتىن تاللين ەسكى قالا كوللەدجىنىڭ (Tallinna vanalinn) ىشەكتى اسپاپتار وركەسترىنىڭ كونتسەرتىنە قاتىستى.
