قازىر ەلىمىزدە اسكەري تەحنيكالىق ماماندىقتارعا سۇرانىس كۇننەن-كۇنگە ارتىپ كەلەدى. بيىل قاڭتار-تامىز ايىندا تەحنيكالىق بىلىممەن قارۋلانعان ساربازدارعا ارنالعان وقۋ ورىندارىنا 4 مىڭعا جۋىق ءوتىنىش تۇسكەن, ونىڭ ىشىندە 1 700-دەن استامى قابىلدانىپ, كاسىبي دايىندىقتى باستادى. بۇل مەملەكەتتىك باعدارلاما عانا ەمەس, ەل قاۋىپسىزدىگىنە تىكەلەي ۇلەس قوسۋ ماقساتىنداعى ماڭىزدى قادام. ماسەلەن, تەحنيكالىق ماماندىقتارعا قاتىستى ەڭبەك نارىعى دا وزەكتى. ەلىمىزدە تەحنيكالىق ديپلومى بار ماماندارعا سۇرانىس كۇن سايىن ارتىپ كەلەدى, ولار كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى ماماندار قاتارىنا كىرەدى. جەكە باستامالار مەن مەملەكەتتىك قولداۋ ارقاسىندا, اسكەري تەحنيكالىق ماماندىقتارداعى كادر تاپشىلىعى بىرتىندەپ قىسقارعانى بايقالادى. بۇل دەرەكتەر ساربازدار مەن سەرجانتتاردىڭ قاراپايىم ەڭبەك ارقىلى ەل قاۋىپسىزدىگىن نىعايتىپ وتىرعانىن ناقتى كورسەتەدى. ءار دەتالدى جوندەۋ, ءار اگرەگاتتى تەكسەرۋ كوزگە كورىنبەيتىن, بىراق اسا ماڭىزدى جۇمىس. مۇنداي ەڭبەك ەلدىڭ قورعانىس قابىلەتىنىڭ تىرەگى بولىپ وتىر.
قازىرگى زامانعا ساي اسكەري كۇشتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىراتىن ماڭىزدى سالالاردىڭ ءبىرى – اسكەري تەحنيكالىق ماماندىقتار. بۇل سالانى يگەرۋ كاسىبي دامۋعا عانا ەمەس, ەلدىڭ قورعانىس قابىلەتىن ارتتىرۋعا دا سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز. ساربازدار ساپىندا جۇرگەن ازاماتتار اسكەري تەحنيكالىق ءبىلىمدى يگەرۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە الادى. سونداي بىلىكتى مامانداردىڭ ءبىرى «شىعىس» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنا قاراستى 32388 اسكەري ءبولىمىنىڭ كۇردەلى اپپاراتتاردى جوندەيتىن مامانى – سەرجانت بەكجان بەكبوسىنوۆ.
سەمەي قالاسىنداعى كولىك كوللەدجىندە تەحنيك-مەحانيك ماماندىعىن العان ب.بەكبوسىنوۆ 2012 جىلدان بەرى اتالعان اسكەري بولىمدە قىزمەت ەتىپ كەلەدى. بەكجان كەيىنگى بىرنەشە جىلدان بەرى تەحنيكالاردىڭ ماڭىزدى اگرەگاتى سانالاتىن جوعارى قىسىمداعى جانارماي سورعىسىن, اپپاراتۋرالاردى جوندەۋمەن اينالىساتىن بىردەن-ءبىر مامان. جوندەۋ جۇمىستارىن جەتىك مەڭگەرۋ ماقساتىندا سەمەيدەگى تانك جوندەۋ زاۋىتىندا ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ, تاجىريبەسىن شىڭدادى.
– ءار اپپاراتۋرانىڭ زاۋىتتان شىققان كەزدەگى وزىندىك پارامەترلەرى بولادى. سول پارامەترلەرگە ساي تەكسەرىپ, ارنايى قۇرىلعىدا رەتكە كەلتىرەمىز. جوعارى قىسىمداعى جانارماي سورعىلارىن بوس كۇيىندە, ورتاشا سالماقپەن سىناۋ ارقىلى ولاردىڭ جۇمىس قابىلەتىن انىقتايمىز. قاراپايىم, كوزگە كورىنبەيتىندەي بولعانىمەن, ءار دەتالدىڭ وزىندىك ماشاقاتى بار. كەيدە بىرنەشە ساعات بويى ءبىر بولشەكتى دۇرىس كۇيگە كەلتىرۋ كەرەك بولادى. بۇل تەك تەحنيكالىق جۇمىس ەمەس, ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قوسقان ۇلەس. اسكەري تەحنيكانى سەنىمدى كۇيدە ۇستاي ءبىلۋ – ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز. العان ءبىلىمىمىز بەن داعدىمىز ارقىلى تەحنيكا دۇرىس جۇمىس ىستەپ قانا قويماي, ساربازداردىڭ ءومىرىن دە قورعايتىنىنا سەنەمىن, – دەيدى ول.
قازىرگى يننوۆاتسيالىق-يندۋستريالىق دامۋ باعىتىن ۇستانعان ەلىمىزگە كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىمى بار ماماندار اسا قاجەت. بۇل – ۋاقىت تالابى.
– باستى ماقساتىمىز – اسكەري تەحنيكالىق مامانداردىڭ كاسىبي دەڭگەيىن ۇدايى ارتتىرىپ وتىرۋ. بۇل رەتتە بولىمدە بارلىق جاعداي جاسالعان. زاماناۋي وقۋ قۇرالدارىمەن جەتكىلىكتى قامتاماسىز ەتىلگەن, ءتۇرلى جاتتىعۋلار, پراكتيكالىق ساباقتار, ارنايى سەمينارلار تۇراقتى وتكىزىلەدى. بيىلعى وقۋ جىلىندا ساربازدار ءار اگرەگاتتى جوندەۋدىڭ كۇردەلى كەزەڭدەرىن ۇيرەنىپ, داعدىلارىن شىڭدادى. كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى مامان – كەز كەلگەن جاعدايدا سۇرانىسقا يە. بىزگە تەك تەحنيكانى جوندەۋ ەمەس, ساربازداردىڭ ءومىرىن قورعاۋ, ءبولىمنىڭ دايىندىق دەڭگەيىن ارتتىرۋ ماڭىزدى. سوندىقتان ءاربىر اسكەري تەحنيكالىق مامان ءوز ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن ۇنەمى جەتىلدىرۋگە ءتيىس, – دەيدى 32388 اسكەري ءبولىمىنىڭ اۆتوموبيل تەحنيكالارىن جوندەۋ روتاسىنىڭ روتا كومانديرى, اعا لەيتەنانت احان جۇنىساليەۆ.
جاۋىنگەرلىك دايارلىق دەڭگەيىن ارتتىرۋ ماقساتىندا وتكىزىلەتىن ءىس-شارانىڭ ءبىرى – اسكەريلەردى ماماندىق بويىنشا وقىتۋ. بۇل ۇدايى باستى نازاردا تۇراتىن ماسەلە. وقۋ بارىسىندا اسكەري قىزمەتشىلەر ماماندىققا ساي العان بىلىمدەرىن تالماي شىڭداپ, پىسىقتاي تۇسەدى.
بەكجان تەحنيكاعا عانا ەمەس, جۇمىسىنا دەگەن ادالدىعىمەن دە ۇلگى. كۇن سايىن قاجىرلى ەڭبەكپەن اينالىسىپ, كۇردەلى اگرەگاتتاردى جوندەسە دە, ەشقاشان ءوزىن ەرەكشە مامانمىن دەپ سانامايدى. قاراپايىم ەڭبەك ادامى دەگەن وسى شىعار, راسىندا. ونىڭ ايتۋىنشا, ەڭ باستىسى – ءار دەتالدىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋى, تەحنيكانىڭ سەنىمدى بولۋى. سول قاراپايىم, جاۋاپتى ەڭبەگى ارقىلى ەلدىڭ قورعانىسىن نىعايتادى. شىنايى ەرلىك – كوزگە كورىنبەيتىن, بىراق ماڭىزدى جۇمىستى ادال ورىنداۋ.
جالپى, اسكەري تەحنيكالىق ماماندىقتار تەحنيكالىق ءبىلىم مەن داعدىلاردى تالاپ ەتەتىن كۇردەلى كاسىپ. بۇل ماماندىقتار اسكەري كۇشتەردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, زاماناۋي اسكەري تەحنيكانى پايدالانۋ, ونى جوندەۋ, سونداي-اق اسكەري وپەراتسيالاردى جوسپارلاۋ نەمەسە ونى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا اسا قاجەت, كۇردەلى سالا.
اباي وبلىسى
