بىرىنشىدەن, عالىمدار قالالىق ەكوجۇيە مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ جايلىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا شاھار ەكونوميكاسىنىڭ اجىراماس بولىگى سانالاتىن قوعامدىق تاماقتانۋ كاسىپورىندارىنىڭ اۋا لاستانۋىنا اسەرىن قاراستىردى. «HoReCa» سەكتورى ء(دامحانا, مەيرامحانا, قوناقۇي) – تەك قىزمەت كورسەتۋ سالاسى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قالا دامۋىنىڭ ءبىر بولىگى. الايدا مۇنداي مەكەمەلەر سانىنىڭ ارتۋى مەن قۇرىلىستىڭ قارقىندى دامۋى, اسىرەسە شاھاردىڭ ورتالىق اۋداندارىندا اۋا ساپاسىنا كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر.
سەسسيادا عالىمدار قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىنان اۋاعا تارايتىن زياندى قالدىقتى ازايتۋعا بىرقاتار باستاما ۇسىندى. ناقتى ايتقاندا: سۇزگىلەۋ جانە جەلدەتۋ تەحنولوگيالارىن كوزدەيتىن جاڭا بۋىن «تازا HoReCa» قالالىق ستاندارتىن ەنگىزۋ, عىلىم, اكىمدىك جانە بيزنەس دەرەكتەرىن بىرىكتىرەتىن قالالىق اۋا زەرتحاناسىن قۇرۋ, شىعارىندىلار مەن اۋا ساپاسىن ناقتى ۋاقىتتا باقىلايتىن «IoT» سەنسورلار جەلىسىن ەنگىزۋ, ازاماتتارعا اشىق قولجەتىمدى لاستانۋ دەڭگەيىن كورسەتەتىن تسيفرلىق كارتا ازىرلەۋ, ESG سايكەستىك قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن ءدامحانالار مەن مەيرامحانالاردى «جاسىل سەرتيفيكاتتاۋ» باعدارلاماسى.
سەسسياعا قاتىسۋشىلار «اۋا – قىزمەت رەتىندە» (Air-as-a-Service) تۇجىرىمداماسىنا نازار اۋداردى. ونىڭ بارىسىندا كومپانيالار جابدىقتاردى ورناتۋعا ەمەس, تازارتۋعا دا اقى تولەيدى. ناتيجەسىندە, الماتى ورتالىق ازياداعى اۋا ساپاسىن «اقىلدى» شەشىمدەر ارقىلى قاداعالايتىن قالاعا اينالۋى مۇمكىن.
فورسايت-سەسسيادا عالىمدار سەيسموتۇراقتىلىقتىڭ تسيفرلىق نەگىزىنە نازار اۋداردى. ول ينجەنەرلىك, كاداسترلىق جانە گەولوگيالىق دەرەكتەردى بىرىڭعاي پلاتفورمادا بىرىكتىرۋدى كوزدەيدى. ۇعا پانارالىق عىلىمدار ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى قۋانتار ءاليحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, BIM, IoT جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىنىڭ كومەگىمەن قاۋىپسىز قالا ماقساتتارىن ىسكە اسىرۋعا بولادى. وسى تەحنولوگيالار بىرىگەتىن بولسا, ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن ستارتاپتارعا جاڭا باعىتتار اشىلادى.
الماتى جوعارى سەيسميكالىق قاۋىپتى ايماقتا ورنالاسقان. تۇرعىن ءۇي قورىنىڭ 50 پايىزدان استامى قازىرگى قالىپتاسقان نورماعا دەيىن سالىنعان. ەسكى عيماراتتار كوپ. قۇرىلىس قارقىندى دامىپ كەلەدى. حالىق سانىنىڭ ارتۋى قالا قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋدى تالاپ ەتەدى. الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, ءدال تسيفرلىق تەحنولوگيالار رەاكتيۆتى ارەكەت ەتۋدەن تاۋەكەلدەردى بولجاپ باسقارۋعا كوشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. BIM, IoT جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىنىڭ كومەگىمەن قوس تسيفرلى تاۋەكەلدەر مودەلدەۋگە, عيماراتتاردىڭ دەفورماتسياسىن بولجاۋعا, نىعايتۋ شارالارىن ۇسىنۋعا قابىلەتتى.
«Urban Digital Twin» جوباسىن جۇزەگە اسىرعان سينگاپۋر, حەلسينكي, دۋباي قالالارىنىڭ دامۋ بارىسى الەمگە ايان. سول سياقتى زاماناۋي باسقارۋ جۇيەلەرى سەيسميكالىق ايماقتاعى الماتىعا ەنەتىن بولسا, وندا قالا «اقىلدى» جۇيەلەرمەن باسقارىلاتىن ورتالىق ازياداعى العاشقى شاھار بولۋى مۇمكىن. عالىمدار پىكىرىنشە, شاھاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن ورتالىق بولىگىندە قوس تسيفرلى قاناتقاقتى جوباسىن ىسكە اسىرىپ, نەگىزگى نىساندارعا دەفورماتسيا مەن ءدىرىل سەنسورلارىن ورناتۋ قاجەت. مۇنىمەن قوسا تسيفرلىق ينجەنەريا بويىنشا مامانداردى دايارلاۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋ, سونداي-اق ساۋلەتشىلەر مەن قۇتقارۋ قىزمەتتەرىنە قولجەتىمدى «سەيسموتۇراقتىلىقتىڭ تسيفرلىق كارتاسىن» جاساۋ دا وزەكتى.
ساراپشىلار مۇنداي تەحنولوگيالار قاۋىپسىزدىكپەن قاتار, عيماراتتاردى جوندەۋ مەن قايتا جاڭارتۋ شىعىندارىن ازايتىپ, دەرەكتەرگە نەگىزدەلگەن جاڭا قالا باسقارۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىراتىنىن ايتادى. بۇل باعىتتار 2035 جىلعا دەيىن تسيفرلى شەشىمدەر مەن تەحنولوگيالاردى پايدالانۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن كورسەتىپ وتىر. الماتى – تازا ءارى ءومىر سۇرۋگە قاۋىپسىز قالا رەتىندە دامۋعا ءتيىس. وعان عىلىم, بيزنەس, اكىمدىك پەن ازاماتتاردىڭ بەلسەندىلىگى قاجەت.
فورسايتقا مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەر دە قاتىستى. ولار ەكولوگيالىق مونيتورينگكە ارنالعان ءموبيلدى قوسىمشالاردان باستاپ, شىعارىندىلاردى اۆتوماتتى تۇردە باقىلايتىن «جاسىل كۆارتالدار» تۇجىرىمداماسىنا دەيىنگى ءوز يدەيالارىن ايتتى. جاس بۋىن تۇراقتى دامۋ قاعيداتتارىمەن ويلاپ, بولاشاقتىڭ قالاسىن جاقسارتۋدىڭ جولدارىن ۇسىندى.
الماتى
