ماركەتپلەيستەر مەن ينفلياتسيا: ميفتەر مەن شىندىق
Ranking.kz مالىمەتىنشە, 2025 جىلى الەم بويىنشا, سونىڭ ىشىندە قازاقستاندا دا, ينفلياتسيالىق ۇردىستەردىڭ كۇشەيۋى بايقالدى. بۇل جاھاندىق جەتكىزۋ تىزبەكتەرىنە, شيكىزات نارىقتارىنا جانە ۆاليۋتا باعامدارىنا اسەر ەتكەن گەوساياسي جانە ەكونوميكالىق فاكتورلاردىڭ جيىنتىعىمەن بايلانىستى. قازان ايىنداعى مالىمەتكە سايكەس, ەلىمىزدەگى ينفلياتسيا دەڭگەيى 12,6%-دى قۇراپ, وتكەن ايمەن سالىستىرعاندا 0,3 پايىزدىق تارماققا تومەندەگەن.
وسى جاعدايدا قوعامدا ينفلياتسيانىڭ جەدەلدەۋى ءۇشىن كىم جاۋاپتى جانە قانداي فاكتورلار نەگىزگى درايۆەرگە اينالدى دەگەن سۇراقتار ءجيى كوتەرىلەدى. كوزقاراستار سان الۋان — عىلىمي نەگىزدەلگەن پىكىرلەردەن باستاپ, الىپ-قاشپا تۇجىرىمدارعا دەيىن. سولاردىڭ ءبىرى — باعانىڭ ءوسۋىن ماركەتپلەيستەر تۋعىزدى دەگەن بولجام. الايدا بۇل پىكىردى راستايتىن ناقتى دەرەكتەر جوق, مۇنداي مالىمدەمەلەر ستاتيستيكامەن دە, اناليتيكالىق تالداۋمەن دە بەكىتىلمەگەن.
وفلاين-ساۋدا قازاقستاندا ءالى دە باسىم
ەلەكتروندى ساۋدانىڭ دامىپ كەلە جاتقانىنا قاراماستان, ونىڭ ۇلەسى قازاقستاندا ءالى دە از. رەسمي دەرەك بويىنشا, 2024 جىلى ونلاين-ساتىلىمدار بولشەك ساۋدانىڭ جالپى اينالىمىنىڭ شامامەن 14%-ىن عانا قۇرادى. ال ماركەتپلەيستەردىڭ ەلەكتروندى ساۋداداعى ۇلەسى 85% شاماسىندا بولدى. دەمەك, بولشەك ساۋداداعى ماركەتپلەيستەردىڭ ناقتى ۇلەسى بۇل كورسەتكىشتەن الدەقايدا تومەن.
بۇل ونلاين-سەگمەنتتەگى باعا ءوسىمى ءتىپتى ورىن العان كۇننىڭ وزىندە, ونىڭ جالپى ينفلياتسياعا اسەرى وتە تومەن بولاتىنىن بىلدىرەدى. تۇتىنۋشىلاردىڭ نەگىزگى شىعىستارى ءالى دە ءداستۇرلى دۇكەندەر مەن بازارلارعا تيەسىلى, ال ءدال وسى سەكتورلار ستاتيستيكا مەن تۇتىنۋ سەبەتىنىڭ باعالىق كورسەتكىشتەرىن قالىپتاستىرادى. وتكەن جىلى بولشەك ساۋدانىڭ جالپى كولەمى 22,4 ترلن تەڭگەنى, كوتەرمە ساۋدا — 47,3 ترلن تەڭگەنى, ال ەلەكتروندى ساۋدا — نەبارى 3,2 ترلن تەڭگەنى قۇراعان.
ماركەتپلەيستەر ينفلياتسيانى ەمەس, باعانى تۇراقتاندىرۋدى قولدايدى
كەيبىرەۋلەر ماركەتپلەيستەردى ينفلياتسيانىڭ سەبەبى دەپ ەسەپتەيدى, الايدا تالداۋ كەرىسىنشە ناتيجە كورسەتەدى: تسيفرلىق پلاتفورمالار ينفلياتسيانى ۇدەتپەيدى, قايتا ونى تەجەۋگە ىقپال ەتەدى. بۇل — باسەكەنىڭ ارتۋى مەن باعا ايقىندىعىنىڭ ناتيجەسى.
باعا ايقىندىعى مەن باسەكەنىڭ كۇشەيۋى
ماركەتپلەيستەردىڭ نەگىزگى ارتىقشىلىعى — باعا قالىپتاستىرۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ. وفلاين-دۇكەندەرمەن سالىستىرعاندا, ونلاين-پلاتفورمالار تۇتىنۋشىعا ءتۇرلى ساتۋشىلاردىڭ ءبىر تاۋارعا ۇسىنعان باعالارىن لەزدە سالىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ناتيجەسىندە نارىقتا ادال باسەكە ورناپ, باعانى قولدان كوتەرۋ مۇمكىندىگى ازايادى. بۇل ءوز كەزەگىندە ينفلياتسيا ەمەس, دەزينفلياتسيالىق اسەر تۋدىرادى.
شىعىنداردى ازايتۋ جانە قۇرىلىمدىق ۇنەم
ونلاين-ساۋدانىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى — ول شىعىنداردى وڭتايلاندىرادى. ەلەكتروندى مودەلدە ساۋدا ورىندارىن جالعا الۋ, ارتىق پەرسونال ۇستاۋ نەمەسە «سوڭعى ميليا» لوگيستيكاسى سەكىلدى كوپتەگەن شىعىندار جويىلادى. مۇنداي قۇرىلىمدىق ۇنەم سوڭعى باعانىڭ تومەندەۋىنە نەمەسە تۇراقتانۋىنا اكەلەدى.
اكتسيالار مەن جەڭىلدىكتەر — ينفلياتسياعا قارسى قۇرال
ماركەتپلەيستەر جاپپاي جەڭىلدىكتەردى, پروموكودتاردى, «1+1» اكتسيالارىن, جەكە ۇسىنىستاردى ۇسىنىپ, باعا مادەنيەتىن قالىپتاستىرادى. مۇنىڭ بارلىعى ورتاشا ساتىپ الۋ باعاسىن تومەندەتىپ, ينفلياتسيالىق قىسىمدى السىرەتەدى.
ساۋدانىڭ تسيفرلانۋى — تۇراقتىلىق فاكتورى
ماركەتپلەيستەردىڭ دامۋى جاي عانا تەحنولوگيالىق ءۇردىس ەمەس, تۇتىنۋ نارىعىنىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىراتىن جۇيەلىك قۇبىلىس. تسيفرلىق ارنالار شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە ءىرى ينۆەستيتسياسىز كەڭ اۋديتورياعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, بۇل ۇسىنىستى ارتتىرىپ, باعا ءوسىمىن تەجەيدى. سونىمەن بىرگە تسيفرلانۋ مەملەكەتكە باعا قالىپتاستىرۋدى, سالىق تۇسىمدەرىن جانە نارىقتىق ۇردىستەردى جاقسى باقىلاۋعا جول اشادى.
قورىتىندى
قازاقستانداعى ماركەتپلەيستەر ينفلياتسيا درايۆەرى ەمەس. كەرىسىنشە, ولار باعانىڭ ايقىندىعىن ارتتىرىپ, باسەكەنى كۇشەيتۋ ارقىلى نارىقتاعى باعالاردى تۇراقتاندىرۋعا ىقپال ەتەدى. وفلاين-ريتەيل ءالى دە باسىم بولعاندىقتان, ەلەكتروندى ساۋدانىڭ ينفلياتسياعا اسەرى شەكتەۋلى. الايدا تسيفرلانۋ تەرەڭدەگەن سايىن بۇل سەكتور باعا ءوسىمىنىڭ ەمەس, ونىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ قۇرالىنا اينالۋى ىقتيمال.
