تسيفرلاندىرۋ ءومىردى جەڭىلدەتكەنىمەن, سونىمەن قاتار كيبەرقاۋىپتەرگە وسالدىقتى ارتتىرا تۇسەدى.
قازىرگى زاماندا جەكە اقپارات – جاڭا «ۆاليۋتا». ەلەكتروندىق پوشتا, تەلەفون ءنومىرى, بانك كارتاسىنىڭ دەرەكتەرى, ساتىپ الۋ تاريحى جانە ءتىپتى ينتەرنەتتەگى ادەتتەر كومپانيالار مەن كەيدە الاياقتاردىڭ نىسانىنا اينالادى. مۇنداي مالىمەتتەردىڭ باقىلاۋدان شىعۋى قارجىلىق شىعىنعا, جەكە تۇلعانىڭ ۇرلانۋىنا نەمەسە ءتىپتى بوپسالاۋعا اكەلۋى مۇمكىن.
ءجيى كەزدەسەتىن قاتەلىكتەردىڭ ءبىرى – ءارتۇرلى سايتتاردا بىردەي نەمەسە قاراپايىم پارولدەردى قولدانۋ. سەنىمدى پارول كەمىندە 12 تاڭبادان تۇرىپ, باس جانە كىشى ارىپتەردى, ساندار مەن ارنايى بەلگىلەردى قامتۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار ەكى فاكتورلى اۋتەنتيفيكاتسيانى (2FA) قوسقان ءجون – بۇل پارول بۇزىلعان جاعدايدا دا قوسىمشا قورعانىس قاباتىن قامتاماسىز ەتەدى.
فيشينگ – دەرەكتەردى ۇرلاۋدىڭ ەڭ كەڭ تاراعان تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى. قاسكۇنەمدەر رەسمي سەرۆيستەردى ەلىكتىرىپ, جالعان سايتتار مەن حاتتار جاسايدى. سوندىقتان جەكە دەرەكتەرىڭىزدى ەنگىزبەس بۇرىن سايتتىڭ مەكەنجايى ناقتى رەسمي ادرەسكە سايكەس كەلەتىنىنە جانە بايلانىس قورعالعانىنا كوز جەتكىزىڭىز.
ارتىق اقپاراتپەن ءبولىسۋدىڭ قاجەتى جوق. تىركەۋ كەزىندە تەك قاجەتتى مالىمەتتەردى عانا ەنگىزىڭىز. الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى قۇپيالىلىق باپتاۋلارىن دا قاراپ شىعۋ ماڭىزدى – ءسىزدىڭ جازبالارىڭىزدى, تەلەفون ءنومىرىڭىزدى نەمەسە مەكەنجايىڭىزدى كىم كورە الاتىنىن شەكتەڭىز.
باعدارلامالىق جاساقتامانى جۇيەلى تۇردە جاڭارتىپ وتىرۋ – قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى تەتىگى. جاڭارتۋلار تەك جاڭا فۋنكتسيالار عانا ەمەس, سونىمەن قاتار حاكەرلەر پايدالانۋى مۇمكىن وسال تۇستاردى جويادى. وپەراتسيالىق جۇيەنى, براۋزەرلەردى جانە انتيۆيرۋس باعدارلامالارىن ۋاقىتىلى جاڭارتىپ وتىرۋ قاجەت.
كافە نەمەسە اۋەجاي سياقتى قوعامدىق جەرلەردەگى اشىق Wi-Fi جەلىلەرىنە قوسىلۋ دا قاۋىپتى. مۇنداي بايلانىستار ءجيى قورعالماعاندىقتان, دەرەكتەردى ءۇشىنشى تۇلعالار وڭاي ۇستاپ قالۋى مۇمكىن. سوندىقتان VPN قىزمەتىن پايدالانۋ نەمەسە مۇنداي جەلىلەر ارقىلى جەكە مالىمەتتەردى ەنگىزۋدەن اۋلاق بولعان دۇرىس.
دەرەكتەردىڭ رەزەرۆتىك كوشىرمەسىن ساقتاۋ – اقپاراتتى ۆيرۋستىق شابۋىلدار نەمەسە قۇرىلعى ىستەن شىققان جاعدايدا جوعالتپاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ول ءۇشىن سىرتقى تاسىمالداۋشىلاردى نەمەسە سەنىمدى بۇلتتىق سەرۆيستەردى قولدانۋعا بولادى.
تولىق تسيفرلاندىرۋ داۋىرىندە قاۋىپسىزدىك دەڭگەيى تەك تەحنولوگياعا ەمەس, پايدالانۋشىنىڭ ءوز مىنەز-قۇلقىنا دا بايلانىستى. تسيفرلىق مادەنيەت نەعۇرلىم جوعارى بولسا, كيبەرقىلمىستىڭ قاۋپى سوعۇرلىم تومەن بولادى.
جەكە دەرەكتەردى قورعاۋ – ءبىر رەتتىك ارەكەت ەمەس, تۇراقتى پروتسەسس. قاراپايىم قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاۋ, مۇقياتتىلىق جانە سانالى تسيفرلىق ادەتتەر ءسىزدىڭ دەرەكتەرىڭىزدى جانە ونلاين كەڭىستىكتەگى سەنىمدىلىگىڭىزدى قامتاماسىز ەتەدى.
