سۋرەتتى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ
الەۋەتى زور جاڭا تەرمينال
پرەزيدەنتكە اۋەجاي قىزمەتى, ىشكى جانە حالىقارالىق اۋە رەيستەرىنە قىزمەت كورسەتۋ ۇدەرىسى جونىندە باياندالدى.
مەملەكەت باسشىسىنا جولاۋشىلاردى تىركەۋ جانە تەكسەرۋ ايماقتارى, شەكارالىق-كەدەندىك باقىلاۋ پۋنكتتەرى, كۇتۋ زالى, سونداي-اق اۆتوماتتاندىرىلعان جۇك بەرۋ جۇيەسى كورسەتىلدى.
جاڭا تەرمينال بىلتىر قاراشا ايىندا اشىلعان. جوباعا 16,6 ملرد تەڭگە كولەمىندە جەكە ينۆەستيتسيا سالىندى. جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمىن جۇرگىزۋگە 4,3 ملرد تەڭگە ءبولىندى.
اۋەجايدىڭ وتكىزۋ قابىلەتى جىلىنا 300 مىڭنان 500 مىڭ جولاۋشىعا دەيىن ۇلعايدى. نىسان حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا كوميتەتى (ICAO) مەن حالىقارالىق اۋە كولىگى قاۋىمداستىعىنىڭ (IATA) جوعارى ستاندارتتارىنا سايكەس كەلەدى.
«قورقىت اتا» اۋەجايىنان Air Astana, FlyArystan جانە Qazaq Air اۋە كومپانيالارى اپتاسىنا 29 رەيس ورىندايدى. قازىرگى كەزدە تەرمينال جانىنان «قازاەروناۆيگاتسيا» رمك جاڭا ديسپەتچەرلىك مۇنارا مەن اكىمشىلىك-تەحنيكالىق عيماراتتىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزىپ جاتىر.
جوبانىڭ ىسكە اسۋى سىر ءوڭىرىنىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتىپ قانا قويماي, تۋريستىك الەۋەتى مەن ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن دا ارتتىرۋعا وڭ سەپتىگىن تيگىزەدى.
ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ءورىسى
مەملەكەت باسشىسىنا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسى, «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق باعدارلاماسى اياسىندا اتقارىلعان جۇمىستار, سونداي-اق وبلىس ورتالىعى مەن ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ جونىندە مالىمەت بەرىلدى.
وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ كەيىنگى 4 جىلدا ءوڭىر ەكونوميكاسىنا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 233 پايىزعا ارتقانىن باياندادى. بيىل 720 ملرد تەڭگەدەن اسا قارجى تارتۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە جەكە ينۆەستيتسيانىڭ ۇلەسى 70 پايىزدى قۇرايدى.
ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ ماقساتىندا الداعى ءۇش جىلدا ايماقتا قۇنى 2 ترلن تەڭگەگە جۋىقتايتىن 90 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل 11 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بيىل جالپى قۇنى 302 ملرد 500 ملن تەڭگە بولاتىن 27 نىساندى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. بۇگىندە ونىڭ توعىزى پايدالانۋعا بەرىلدى.
مەملەكەت باسشىسى وبلىستىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن ايتىپ, اتقارىلعان جۇمىستارعا وڭ باعاسىن بەردى.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنتكە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالارى تانىستىرىلدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆقا Orient Ceramic KZO كومپانياسىنىڭ قىش تاقتا وندىرەتىن زاۋىتى, Fabe Agro جىلىجاي كەشەنى, With You قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى وڭدەيتىن كاسىپورنى, Seven Rivers Technologies كومپانياسىنىڭ شىنى ىدىستار ءوندىرىسى جانە باسقا دا جوبالار جونىندە باياندالدى.
پرەزيدەنتكە شىنى كلاستەرىن دامىتۋ جانە بۋ-گاز قوندىرعىسى, تاۋ-كەن بايىتۋ فابريكاسى, كالتسيلەندىرىلگەن سودا ءوندىرۋ زاۋىتى, تاۋارلى ءسۇت فەرماسى جوبالارىن ىسكە اسىرۋ جوسپارى جايىندا ايتىلدى.
مەملەكەت باسشىسى العا قويعان جوسپارلاردى ۋاقتىلى جانە ساپالى ىسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆقا ينۆەستيتسيالىق كليماتتى جاقسارتۋ جانە بيزنەس جۇرگىزۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى جالعاستىرۋدى تاپسىردى.
مۇمكىندىگى مول ونەر ورتالىعى
مەملەكەت باسشىسى كورەرمەن زالىن ارالاپ كورىپ, وبلىستىق سيمفونيالىق وركەستردىڭ دايىندىق بارىسىن تاماشالادى.
مىڭ ورىنعا ارنالعان كوپ فۋنكتسيونالدى ونەر ورتالىعى بىلتىر اشىلعان. كەڭ ءارى زاماناۋي ۇلگىدەگى عيمارات قۇرىلىسىنا 3,7 ملرد تەڭگە جۇمسالعان. مۇندا كونتسەرتتەر, شىعارماشىلىق كەشتەرى مەن ءتۇرلى قوعامدىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلادى. ورتالىقتا بىرنەشە شىعارماشىلىق ۇجىم ورنالاسقان.
قاسىم-جومارت توقاەۆقا 2022 جىلدان بەرى وبلىستا 18 مادەنيەت نىسانى اشىلعانى تۋرالى مالىمەت بەرىلدى. سونىڭ ىشىندە 7 زاماناۋي «رۋحانيات» ورتالىعى, مۋزىكالىق كوللەدجدىڭ جاڭا عيماراتى, وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى مەن شالعاي ەلدى مەكەندەردە مادەنيەت ۇيلەرى سالىندى.
اكىمدىك مادەنيەت سالاسى قىزمەتكەرلەرىن باسپانامەن قامتۋ, مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە وزىق تاجىريبەنى ەنگىزۋ باعىتتارى بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر.
ەمەن-جارقىن كەزدەسۋ
قاسىم-جومارت توقاەۆ قىزىلوردا وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا ءوڭىر جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسىپ, اڭگىمەلەستى.
پرەزيدەنت ايماقتىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىنا توقتالىپ, الداعى ۋاقىتتا دا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلاتىنىن ايتتى. سونداي-اق بىرقاتار ماسەلە بويىنشا پىكىرىمەن ءبولىستى.
– دۇنيەجۇزىندەگى احۋال بارشاڭىزعا جاقسى ءمالىم. الەمدەگى جاعداي ب ۇلىڭعىر, قۇبىلمالى. سوندىقتان, ەڭ الدىمەن, جاستارعا كوڭىل اۋدارۋ قاجەت. جاستارىمىز – دارىندى, قابىلەتتى. ولارعا دۇرىس باعدار كورسەتىپ, جاقسى تاربيە, ءتالىم بەرۋ ماڭىزدى. قازىرگى زاماندا ەسىرتكى, ناشاقورلىق سەكىلدى سىن-قاتەرلەر از ەمەس. جاستاردىڭ بولاشاعى – بىلىمدە. ويى ۇشقىر, كوكىرەگى وياۋ, كوزى اشىق جاستار – ءبىزدىڭ كەلەشەگىمىز. ءبارىمىز ءبىر ۇلت بولىپ, ەل ءۇشىن, حالىق ءۇشىن جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدى وركەندەتۋ جولىندا قولعا الىنعان باستامالار جونىندە اڭگىمەلەدى.
– «تازا قازاقستان» اكتسياسى كەڭ اۋقىمدا جۇرگىزىلىپ جاتىر. «تازا» دەگەن – جاقسى ءسوز. ەڭ الدىمەن, ارىمىز, نيەتىمىز تازا بولۋى كەرەك. جالپى, قازاقستان تازا بولۋى قاجەت. بۇل – بولمىسىمىزعا اسەر ەتەتىن ۇلكەن ءىس. ەكىنشى – تسيفرلىق مەملەكەت قۇرۋ. زاماناۋي, وزىق ەلگە اينالۋىمىز كەرەك. ايتپەسە دامىعان ەلدەر كوشىنەن قالىپ قويامىز. سوندىقتان تسيفرلاندىرۋدى, جاساندى ينتەللەكتىنى مىندەتتى تۇردە دامىتۋ قاجەت. قازاقستاندا ورتالىق ازياداعى العاشقى سۋپەركومپيۋتەر ىسكە قوسىلدى. بۇعان قوسا اتوم ستانسالارىن سالۋىمىز كەرەك. قازىر ءبىرىنشى ستانسانىڭ قۇرىلىسى باستالدى. تاياۋ ارادا ەكىنشى اەس جوباسىن قولعا الامىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ءوڭىر ءۇشىن سۋ تاپشىلىعى وتە وزەكتى ماسەلە ەكەنىن جەتكىزدى.
– سۋ تاپشىلىعىنا باسا نازار اۋدارامىز. كەلەشەكتە دە سۋ مول بولادى دەي المايمىز. وعان دايىن بولۋىمىز كەرەك. سۋ ۇنەمدەۋدىڭ جوعارى تەحنولوگياسىن قولدانعانىمىز ءجون. مەملەكەت سۋبسيديا بەرىپ جاتىر. بيىل اۋىل شارۋاشىلىعىنا 1 ترلن تەڭگە بەردى. بۇل – ۇلكەن مۇمكىندىك, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ مادەنيەت, ونەر سالاسىنا ءمان بەرەتىنىنە توقتالدى. استانا مەن الماتى قالالارىندا تاۋلىك بويى قىزمەت كورسەتەتىن ەكى بىردەي پرەزيدەنتتىك كىتاپحانا سالىنىپ جاتقانىن جەتكىزدى. بولاشاقتا وسى سەكىلدى ءۇشىنشى كىتاپحانا قىزىلوردا قالاسىندا اشىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى.
ەل يگىلىگىن ەسەلەگەن نىساندار
بۇدان سوڭ قاسىم-جومارت توقاەۆ بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان «سىر جۇلدىزدارى» شىعارماشىلىق-يننوۆاتسيالىق اكادەمياسىنىڭ قىزمەتىمەن تانىستى. بۇل نىسان بيىل مامىر ايىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن. مەملەكەت باسشىسىنا اكادەميا قىزمەتى ءوڭىر جاستارىنىڭ زياتكەرلىك جانە شىعارماشىلىق الەۋەتىن دامىتۋعا باعىتتالعانى جونىندە باياندالدى.
كەشەندە باسسەين, سپورت تۇرلەرىنە ارنالعان جاتتىعۋ زالدارى, شىعارماشىلىق ستۋديالار مەن زەرتحانالار بار. اكىمدىكتىڭ مالىمەتىنە سايكەس قىزىلوردا وبلىسىندا قوسىمشا ءبىلىم جۇيەسىن دامىتۋ اياسىندا 2022 جىلدان باستاپ جاڭاقورعان, جالاعاش جانە شيەلى اۋداندارىندا وقۋشىلار ءۇيى مەن شىعارماشىلىق مەكتەپتەرى بوي كوتەرگەن.
بىلتىر وبلىس ورتالىعىندا زاماناۋي وقۋشىلار سارايى اشىلدى. بۇعان قوسا قىزىلوردادا كاسىپتىك ءبىلىم مەن جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا قۇزىرەتتىلىك ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. بۇگىندە پرەزيدەنت ساياباعىندا ۋاقىت تالابىنا ساي بالالار ساۋىقتىرۋ لاگەرى مەن قىسقى باق سالىنىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى «قىزىلوردا-نان» تسەحىنا باردى. «قىزىلوردا-نان» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ نان-توقاش, كونديتەرلىك جانە ماكارون ونىمدەرىن وندىرەتىن كەشەنى بيىل قازان ايىندا ىسكە قوسىلدى.
جوبانىڭ جالپى قۇنى – 5,6 ملرد تەڭگە. ءوندىرىس تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان. ونىمدەردىڭ 30 پايىزعا جۋىعى كاسىپورىننىڭ جەكە ساۋدا جەلىلەرى ارقىلى ساتىلادى, ال 70 پايىزى قالا اۋماعىنداعى جانە ماڭىنداعى دۇكەندەرگە جەتكىزىلەدى.
پرەزيدەنت بارعان كەلەسى نىسان – جاڭا جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى. بۇل ستانسا مەملەكەت باسشىسىنىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەردە حالىق پەن ەكونوميكا سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا سالىندى.
ورتالىق 240 مەگاۆاتت ەلەكتر قۋاتىن جانە 277 گيگاكالوريا جىلۋ ەنەرگياسىن وندىرەدى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 215 ملرد تەڭگە. جىلۋ ەلەكتر ستانساسى تۇركيالىق «Aksa Energy» كومپانياسىنىڭ ينۆەستيتسياسى ەسەبىنەن بوي كوتەردى.
قازىرگى كەزدە نەگىزگى اگرەگاتتار, اتاپ ايتقاندا, ارقايسىسىنىڭ قۋاتى 176 مەگاۆاتت بولاتىن ەكى گاز تۋربيناسى, قۋاتى 95 مەگاۆاتت بۋ تۋربيناسى, ونىمدىلىگى ساعاتىنا 120 تونناعا جەتەتىن ەكى بۋ قازاندىعى, قۋاتتىلىعى ساعاتىنا 150 گيگاكالوريانى قۇرايتىن ءتورت سۋ قىزدىرۋ قازاندىعى ورناتىلىپ, تولىق مونتاجدالعان.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت قىزىلوردا قالاسىنداعى 11 مىڭ كورەرمەنگە ارنالعان جاڭا فۋتبول ستاديونىن ارالاپ كوردى.
نىساننىڭ قۇرىلىسى بيىل قازان ايىندا اياقتالعان. جاڭا سپورت كەشەنى UEFA تالابى بويىنشا IV ساناتقا ساي كەلەدى. ارەنادا حالىقارالىق سايىستارمەن بىرگە مادەني ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە بولادى. كەشەندە بوكس, كۇرەس, سپورتتىق گيمناستيكا, اۋىر اتلەتيكا جانە باسقا دا سپورت تۇرلەرىنە ارنالعان زالدار بار.
مەملەكەت باسشىسى «قايسار» فۋتبول كلۋبىنىڭ ويىنشىلارىمەن اڭگىمەلەستى.
– «قايسار» – ەلىمىزدە جەكەمەنشىككە وتكەن العاشقى كلۋبتاردىڭ ءبىرى. الداعى ۋاقىتتا فۋتبول اكادەمياسى سالىنادى. كلۋبتىڭ كەلەشەگى جارقىن بولادى دەپ ويلايمىن. بارشاڭىزعا تابىس تىلەيمىن, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
كەزدەسۋ سوڭىندا پرەزيدەنت فۋتبول دوبىنا قولتاڭبا قويدى.
بۇعان قوسا پرەزيدەنت ءوڭىردىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىمەن تانىسىپ, ارحەولوگيا, ەتنوگرافيا, قازاقستاننىڭ بۇرىنعى جانە قازىرگى تىنىس-تىرشىلىگىنەن حابار بەرەتىن زالداردى ارالاپ كوردى. بيىل جازدا بوي كوتەرگەن مۋزەيدە 12 تاقىرىپتىق زال جابدىقتالعان. قازىر مەكەمە قورىندا 70 مىڭعا جۋىق جادىگەر بار.
سودان سوڭ قاسىم-جومارت توقاەۆ قىزىلوردا قالاسىنداعى ۇستەل تەننيسى ورتالىعىنا باردى. كەشەندى سالۋعا وبلىس بيۋدجەتىن وڭتايلاندىرۋ بارىسىندا ۇنەمدەلگەن قاراجات ەسەبىنەن 2,5 ملرد تەڭگە قارالىپ, قۇرىلىس بىلتىر قازان ايىندا اياقتالدى. سونداي-اق «Samruk Kazyna Trust» الەۋمەتتىك جوبالاردى دامىتۋ قورى 900 ملن تەڭگە قارجى ءبولدى.
زاماناۋي ۇلگىدە سالىنعان ورتالىقتا 16 ۇستەل تەننيسى ورنالاسقان ويىن الاڭى, 350 كورەرمەنگە ارنالعان ورىندار, جاتتىعۋ زالى مەن اكىمشىلىك بولمەلەر بار. مۇندا 52 قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى. بۇگىندە وندا 280 بالا ۇستەل تەننيسىمەن تۇراقتى تۇردە شۇعىلدانادى.
