ء«يا, ءسات!» دەپ باستادىق تا, تاريحي ساتكە كۋا بولدىق. ءبىر قاراعاندا, قاس-قاعىم ۋاقىت. ال شىن مانىندە, تابانداتقان التى ساعات بويى ءبىر دەممەن, ءۇزىلىسسىز ءارى ىركىلىسسىز شاپتى. شاپقان سايىن تابانى قىزعان تۇلپارداي اۋىزدىعىمەن الىسقان كۇيى كومبەدەن كورىنە باستادى. اۋەلگى مەجە 100 ءان ەدى. ەڭ سويقانى سول – تابانى كۇرەكتەي التى ساعات وتىرعان بويى ورنىنان تاپجىلعان جوق. كوميسسيا: «اۋەلى ءسىزدىڭ دەنساۋلىعىڭىزعا, باس اماندىعىڭىزعا الاڭدايمىز, ەكىنشىدەن, سىزدە 15 مينۋت ءۇزىلىس الۋعا مۇمكىندىگىڭىز بار, ءتىپتى توقتاتۋ دا ءوز ەركىڭىزدە», دەگەن.
سونداعى ءانشىنىڭ جاۋابى تومەنگىدەي بولدى: «مەن وسى ءساتتى كوپتەن ارماندادىم, مىنە, قازىر جۇزگە جاقىنداپ قالدىم. ءالى دە ءدال وسىنداي ءان ورىنداۋعا كۇش-جىگەرىم قاپتال. ەلىم قاۋمالاپ, شارشاماي, تالماي, ءتىپتى تۇسكى اسقا دا تۇرماي تىڭداپ وتىرعاندا مەن قالاي توقتايمىن», دەگەن دە زال دۇرك قول سوقتى, بۇل ءانشىنىڭ جىگەرىن ودان سايىن جاني تۇسكەن.
100 ءان دەگەن 100 ءتۇرلى تاعدىر عوي. وندا ماحاببات, عاداۋات, سەلدەي سەزىم, كولدەي كوڭىل, تاۋداي تاريح, اسقاق رۋح, كەنەرىنەن اسىپ توگىلگەن ەرلىك داستان, ويپىر-اي ساناپ تاۋىسۋ مۇمكىن ەمەس. ءانشى 100 ءاندى قالاي جانىن جەپ ورىنداپ شىقسا, 100 ءاندى تابان اۋدارماي تىڭداپ شىعۋدىڭ ءوزى از ەرلىك ەمەستەي كورىندى. ءان اتاسى امىرە قاشاۋباەۆ اتىنداعى فيلارمونياعا جينالعان جۇرت, ءمىز باقپاي تىڭداپ باقتى. ءانشى قازاقتىڭ اياعى تيگەن كۇللى تاراپقا شاشىلعان ءان ونەرىنىڭ بارلىق مەكتەپتەرىن, حالىق كومپوزيتورلارىن, حالىق اندەرىن قامتىپ شىقتى. العاشقى ءان قالاي بيىك دەڭگەيدە ورىندالسا, سوڭعى انگە دەيىن ءانشى داۋسى سول بيىك مەجەدەن ءبىر ءسات الاسارماي, اسپانداپ تۇرىپ العانى تالايدى تاڭعالدىرعانى راس. ءبىر شاپسا توقتامايتىن تۇلپارداي ءانشىنىڭ الدىنان ارقان كەرگەندەي ازەر توقتادى. سونىمەن مەجەلەگەن 100 اننەن ءبىر ءان ارتىق ورىنداپ, ءانشى قايرات قابىشەۆقا رەسمي تۇردە رەكورد سەرتيفيكاتى مەن ستاتۋەتكا تابىستالدى. ەرەجەگە سايكەس ءار 25 ءان سايىن 15 مينۋتتىق ءۇزىلىس جاساۋ مۇمكىندىگى بولعانىمەن, ءانشى بۇل جەڭىلدىكتى مىسە تۇتپادى. وسى تاريحي ساتكە ارنايى قاتىسقان حالىقارالىق Global Best of Records (GBR) ۇيىمىنىڭ ازيا جانە افريكا ديۆيزيونى بويىنشا رەكوردتاردى تىركەۋ جونىندەگى باس وفيتسەرى قۋاندىق قۇدايبەرگەن بۇل جەتىستىكتىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى سيرەك قۇبىلىس ەكەنىن ايتتى.
– بۇگىن جاڭا الەمدىك رەكورد رەسمي تۇردە تىركەلدى. بۇل – تەك ءبىر ادامنىڭ عانا ەمەس, وسى باستاماعا قولداۋ كورسەتكەن تۇتاس ۇجىمنىڭ ەڭبەگى. سوندىقتان ۇيىمداستىرۋشى مەكەمەلەردىڭ دە ەسىمى 2026 جىلعى دۇنيەجۇزىلىك رەكوردتار كىتابىنا ەنگىزىلەدى, – دەدى وكىل.
جوباعا ساراپشىلىق جاساعان – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, فولكلورتانۋشى عالىم, ەپيك جىرشى بەرىك ءجۇسىپوۆ, تەمىربەك جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى نۇرجان جانپەيىسوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىنىڭ پروفەسسورى ەركىن شۇكىمان سىندى بەلگىلى ونەر قايراتكەرلەرى دە بۇل جەتىستىكتىڭ تاريحي ءسات ەكەنىن ايتىپ اعىنان جارىلدى. ەلىمىزگە بەلگىلى ەپيك-جىرشى, بەرىك ءجۇسىپوۆ اعامىزدىڭ ايتۋىنشا بۇل ءدال ءبىر عاسىردان كەيىن جاڭارىپ تۇرعان رەكورد.
– سۋىق قاندىلاۋ حالىقپىز عوي, قانداي تاڭداي قاعارلىق جويقىن جاڭالىق بولسا دا سەلقوستاۋ قابىلدايمىز. وزگە جۇرت بولسا بوركىن اسپانعا اتىپ, اتوي سالار ەدى. ايتپەسە, اباي ەلىندە, قاسيەتتى سەمەي جەرىندە قازاق ءان ونەرىنىڭ تاريحىندا تۇڭعىش رەت الەمدىك رەكورد ورناتىلدى – ءانشى قايرات قابىشەۆ ەرەسەن تاۋەكەلگە بارىپ, ساحنادا ءبىر دەممەن, 5 ساعات 29 مينۋت ىشىندە 101 ءاندى شىرقاپ شىقتى. وسىدان 101 جىل بۇرىن, تاشكەنتتە ءانشى قۇرمانبەك جانداربەكوۆ 101 ءان ايتۋدى مەجەلەپ, الپىس سەگىزىنشى انگە كەلگەندە داۋسى سىر بەرىپ, امالسىز توقتاعان بولاتىن. سول رەكورد ارادا 101 جىل وتكەندە نار تاۋەكەلدىڭ ارقاسىندا ءوز مەجەسىنە جەتتى, – دەيدى ول.
فولكلورتانۋشى عالىمنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ءانشىنىڭ مىقتىلىعىنىڭ ولشەم-بارومەترى ونىڭ جيناعان رەپەرتۋارى.
– بۇل تاراپتا ءبىز ءانشى قايرات قابىشەۆتىڭ رەپەرتۋارىنىڭ شەت-شەپىرىن كورىپ قالدىق. ويلانباستان 101 ءاندى اقتارا سالدى, سونىڭ ءبارىن ۇزدىكسىز, ءۇزىلىسسىز, ءبىر دەممەن ايتىپ شىقتى. ەكىنشىدەن, ول ءوزىنىڭ الىسقا شاباتىن الامان بايگەگە جاراتىلعان ك ۇلىك تەكتەس ءانشى ەكەنىن دالەلدەدى. ۇشىنشىدەن, بۇرىنعى وتكەن ايگىلى سال-سەرىلەر قاس قارايعان مەزگىلدەن, تاڭ سارعايعانشا – قازاق ءبىر كۇن دەپ ەسەپ قىلاتىن مەرزىمدە قانشا ءان ايتۋى مۇمكىن ەكەنىنە ناقتى تاجىريبە جاساۋ ارقىلى كوز جەتكىزدى. تورتىنشىدەن, ول ناعىز ءانشى پسيحو-فيزيولوگيالىق تۇرعىدا قانداي تەگەۋرىندى بولۋ كەرەكتىگىن كورسەتىپ, ءوزىن ءداستۇرلى ءانشى سانايتىن ونەرپازداردىڭ قۇبىلاسىنا اينالدى. جالپى, قايرات باۋىرىمىز قويعان بۇل رەكوردتى قايتالاۋ نەمەسە قايتا جاڭعىرتۋ – وڭاي شارۋا ەمەس. مۇنداي تاۋەكەلدەن بەل كەتەدى نەمەسە بەلبەۋ كەتۋى دە عاجاپ ەمەس, – دەيدى بەرىك ءجۇسىپوۆ.
قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىنىڭ پروفەسسورى, ءانشى ەركىن شۇكىماننىڭ ايتۋىنشا, ارعى سال-سەرىلەر داۋىرىندە دە, كەيىنگى كاسىبي قازاق انشىلەرى اراسىندا دا ءبىر مەزەتتە 100 ءان ورىنداپ, رەكوردتىق كورسەتكىش جاساعان ورىنداۋشى بولعان ەمەس.
ءوز كەزەگىندە رەكوردسمەن ءانشى قايرات قابىشەۆ بۇل جەتىستىكتىڭ ءتۇپ-تامىرى ۇستازدار تاعىلىمىندا جاتقانىن تەبىرەنىسپەن جەتكىزدى.
– جانىبەك كارمەنوۆتەي دارا تۇلعانىڭ شاكىرتى بولۋ, قايرات بايبوسىنوۆ پەن بەكبولات تىلەۋحان سىندى ۇستازداردىڭ ءتالىمى – بۇگىنگى جەتىستىككە جەتكىزگەن ۇلكەن مەكتەپ. بۇل باستاما مەنەن كەيىنگى جاستارعا ۇلتتىق ونەردى ناسيحاتتاۋعا سەرپىن بەرسە ەكەن دەيمىن, – دەدى ءانشى.
ءىس-شارانىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى اباي وبلىستىق مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانجىگىت ومارحان قاسيەتتى اباي جەرىندە وسىنداي رەكوردتىڭ ورناتىلۋى ءوڭىردىڭ رۋحاني الەۋەتىنىڭ ايقىن دالەلى ەكەنىن ايتا كەلە, ەل ابىرويىن اسقاقتاتقان انشىگە قازاقى داستۇرمەن ات مىنگىزەتىنىن جەتكىزدى.
سەمەي
