مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قازىر IT-ەكوجۇيەنى دامىتۋ ءۇشىن جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى. سەنات توراعاسى «Digital Qazaqstan» ءبىرتۇتاس ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋ قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ وڭتايلى تەتىكتەرىن قالىپتاستىرۋدى جانە بارلىق مۇددەلى تاراپتىڭ كۇش-جىگەرىن جۇمىلدىرۋدى تالاپ ەتەتىنىن ايتتى.
– پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءۇش جىل ىشىندە ەلىمىزدى جاپپاي تسيفرلىق ەلگە اينالدىرۋدى مىندەت ەتىپ جۇكتەدى. تسيفرلىق وزگەرىس ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋگە ءوزىنىڭ تىكەلەي جانە سومدى ۇلەسىن ءىس جۇزىندە قوسۋى كەرەك. سوندىقتان تسيفرلىق شەشىمدەردى ولار ناتيجە بەرەتىن, تيىمدىلىكتى, اشىقتىقتى جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىراتىن جەرلەردە پايدالانۋ ايرىقشا ماڭىزعا يە, – دەدى م.اشىمباەۆ.
سەنات سپيكەرى بۇل سالادا ءتيىمدى قۇقىقتىق بازا قاجەت ەكەنىن العا تارتتى. وسىعان وراي دەپۋتاتتار قازىر «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭدى قاراپ, تسيفرلىق كودەكستىڭ جوباسىن تالقىلاپ جاتىر. بۇل قۇجات – تسيفرلىق قۇقىقتىق قاتىناستاردىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن بەلگىلەيتىن العاشقى كەشەندى زاڭنامالىق اكت بولماق. م.اشىمباەۆ دەپۋتاتتىق كورپۋس ەلىمىزدە ودم جانە تسيفرلىق كۇن ءتارتىبىن ىلگەرىلەتۋ جولىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
وتىرىستا تسيفرلاندىرۋ بويىنشا جوبالاردى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋ بارىسى دا تالقىلانىپ, ناقتى ۇسىنىس ايتىلدى. بۇل رەتتە جاڭا تەحنولوگيالاردى باسقارۋدىڭ جانە دامىتۋدىڭ زاڭنامالىق بازاسىن قالىپتاستىرۋعا ارنالعان «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭعا جانە تسيفرلىق كودەكس جوباسىنا باسا ءمان بەرىلىپ وتىر.
سونداي-اق جيىندا ماماندار ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ءىسى مەن ساپالى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جەتىلدىرۋ, گەندەرلىك تەڭدىكتى, تەڭگەرىمدى ەكونوميكالىق ءوسۋدى جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋدەگى تسيفرلىق تەحنولوگيالار ايقىن ارتىقشىلىققا يە ەكەنىن ايتتى.
وتىرىستا ءار سالاداعى وزەكتى پروبلەمالار دا ءسوز بولدى. بۇل رەتتە ساراپشىلار تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ شارالارى ايتارلىقتاي كولەمدە ەنەرگيانى قاجەت ەتەتىنىنە الاڭداپ وتىر. وسىعان وراي م.اشىمباەۆ ەنەرگەتيكا, جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ, ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىكتەرىنىڭ, سونداي-اق اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى اگەنتتىگىنىڭ ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق قۋاتىن دامىتۋداعى ۇيلەسىمدى جۇمىسى ايرىقشا ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارى اياسىندا Digital Qazaqstan باعدارلاماسىندا وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارىن قاراستىرۋ قاجەت. جالپى, بۇگىندە وندىرىستىك جانە باسقارۋ ۇدەرىستەرىنىڭ تيىمدىلىگىن, اشىقتىعىن, ەكولوگيالىق تازالىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋعا ەرەكشە ورىن بەرىلىپ وتىر. جاڭا تسيفرلىق پاراديگمادا تەحنولوگيا الەۋمەتتىك ادىلەت پەن رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋ ءۇشىن ءتيىستى جاعداي جاساۋى كەرەك. ەڭ باستىسى, جاڭا تەحنولوگيالار ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا ءتيىس, – دەپ سەنات توراعاسى وتىرىستا ايتىلعان ۇسىنىستار مەن باستامالار الداعى بىرلەسكەن جۇمىس بارىسىندا ەسكەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
ەلدى جاپپاي تسيفرلاندىرىپ, جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ ءۇشىن دە دايىندىق قاجەت. اسىرەسە جەتەكشى تەحنولوگيانىڭ ءتىلىن بىلەتىن ماماندار قاجەت.
سەناتتىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ەۆگەني بولگەرت ءاربىر ازاماتتىڭ مۇددەسى ءۇشىن قارجىلىق جانە قۇقىقتىق ساۋاتپەن قاتار باستاۋىش سىنىپتاردان باستاپ مەكتەپ باعدارلاماسىنا تسيفرلىق ساۋاتتىلىقتى ەنگىزۋ, وسكەلەڭ ۇرپاقتى زاڭنامالىق جانە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرمەن ايقىندالعان تسيفرلىق ورتادا ءومىر سۇرۋگە دايىنداۋ جانە تسيفرلىق گيگيەنانى قالىپتاستىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
– سونداي-اق قارت ادامدار مەن مۇگەدەكتەر ءۇشىن تسيفرلىق ينكليۋزيا باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرعان ءجون. تسيفرلاندىرۋ بويىنشا ءتيىستى ءبىلىمى مەن قۇزىرەتتىلىگى بار مۇعالىمدەردى دايىنداۋ قازىردىڭ وزىندە وزەكتى بولىپ وتىر. جوعارى وقۋ ورىندارىمەن, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ سەكتورلارىمەن جۇمىس ىستەۋ قاجەت, – دەدى سەناتور.
ال «Alem.Ai Foundation» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ قامقورشىلىق كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بايان قوڭىرباەۆ ءبىلىم بەرۋدە ادام كاپيتالىن دامىتۋ دەڭگەيىندە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ وتە ماڭىزدى پروبلەما تۋدىراتىنىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, بۇرىن جاستار كىتاپحانالاردا كوپ ۋاقىت وتكىزىپ, ىزدەنىپ, قاجەتتى دەرەكتەردى وزدەرى جيناسا, قازىر ChatGPT نەمەسە باسقا دا پلاتفورمالار ارقىلى كەرەك اقپاراتتارىنا قول جەتكىزە الادى. ب.قوڭىرباەۆتىڭ پىكىرىنشە, بۇل ءوز كەزەگىندە وقۋشىنىڭ دامۋ ۇدەرىسىن تۇبەگەيلى وزگەرتەدى. سونىڭ ىشىندە اناليتيكالىق داعدىلاردىڭ دامۋىن ايتارلىقتاي شەكتەيدى.
– بۇل ماسەلەگە مينيسترلىك نازار اۋدارىپ, بىرقاتار جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. «Alem.Ai Foundation» قورى دا تەك وقىتۋمەن ەمەس, سونىمەن قاتار قوعامداستىقتىڭ جانە قوعامنىڭ ءوزى ءبىر-بىرىمەن ۇزدىكسىز دامىپ, سالالىق سەكتورلاردى دامىتۋدىڭ جاڭا باعىتتارىن قۇرۋى ءۇشىن تەڭ مۇمكىندىكتەردى قۇرۋعا باسا نازار اۋدارىپ وتىر, – دەدى ب.قوڭىرباەۆ.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ەلىمىزدەگى ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنىڭ 93 پايىزى ەلەكتروندىق پلاتفورمالار ارقىلى باقىلانادى.
