فورۋم • 16 قازان, 2025

ازاماتتىق قوعامنىڭ مۇمكىندىگى زور

70 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلوردادا «ادىلەتتى قازاقستان: ازاماتتىق قوعام مەن مەملەكەت ىنتىماقتاستىعى» اتتى ازاماتتىق فورۋم ءوتىپ جاتىر. جەتىنشى مارتە ۇيىمداستىرىلعان اۋقىمدى ءىس-شاراعا ۇكىمەت, ازاماتتىق قوعام, بيزنەس, حالىق­ارالىق ۇيىمدار جانە باق وكىلدەرى اتسالىستى.

ازاماتتىق قوعامنىڭ مۇمكىندىگى زور

سۋرەتتى تۇسىرگەن – يگور بۋرگاندينوۆ

فورۋم اياسىندا قوعامدىق كەڭەستەردىڭ IV رەسپۋبليكالىق ءماجىلىسى ءوتتى. وعان مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, وڭىرلىك جانە رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەستەردىڭ مۇشەلەرى, ساراپشىلار, حالىقارالىق سەرىكتەستەر مەن ازاماتتىق سەكتور وكىلدەرى قاتىستى.

جيىندا مينيستر قوعامدىق ينستيتۋت­تار تۇراقتى دامىپ, ولاردىڭ ءرولى ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

– قوعامدىق كەڭەستەردىڭ ءتيىمدى جۇمىسى كوبىنە سىزدەردىڭ بەلسەندى ۇستانىمدارىڭىز بەن باستاما­شىل­دىقتارىڭىزعا بايلانىستى. بۇل الاڭدا سىزدەر ۇلتتىق قۇرىلتاي مۇشەلەرى سياقتى جەرگىلىكتى دەڭگەيدە كوتەرىلگەن وزەكتى ماسەلەلەر مەن ۇسىنىستاردى تالقىلاۋعا باستاماشى بولا الاسىزدار. بۇل – ازاماتتاردىڭ پىكىرىن رەسپۋب­ليكالىق دەڭگەيگە جەتكىزۋدىڭ ءتيىمدى جولى, – دەدى ا.بالاەۆا.

مينيستر حالىقپەن كەرى بايلانىستى نىعايتۋ جانە قوعامدىق كەڭەستەر ينستيتۋتىن زاماناۋي ۇردىستەرگە ساي جەتىلدىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى. وسى ماقساتتا ول كەڭەستەردىڭ جۇمىسىندا تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرىن كەڭىنەن قولدانۋدى ۇسىندى. سونىمەن قاتار ا.بالاەۆا قوعامدىق كەڭەس­تەردىڭ پارلامەنتتىك رەفور­مالارعا بەلسەندى قاتىسۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.

– پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, بۇل ماسەلە قوعامنىڭ كەڭىنەن قاتىسۋىن, حالىق پىكىرىن جان-جاقتى تالداۋ مەن زەردەلەۋدى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان قوعامدىق كەڭەستەردىڭ كونستيتۋتسيا باپتارىنا تولىقتىرۋلار مەن وزگەرىستەر ەنگىزۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردى ازىرلەۋ ۇدەرىسىنە تىكەلەي ارالاسۋى ماڭىزدى دەپ سانايمىن, – دەدى مينيستر.

ا.بالاەۆا قوعامدىق كەڭەستەر­دىڭ جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ماقساتىندا كەڭەستەردىڭ حالىق الدىندا اشىق ەسەپ بەرۋ تاجىريبەسىن ەنگىزۋدى ۇسىندى. ونىڭ ايتۋىنشا, «قوعامدىق كەڭەستەر تۋرالى» زاڭدا بەكىتىلگەن اشىقتىق پەن ايقىندىق قاعيداتتارى تەك قاعاز جۇزىندە ەمەس, ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسۋعا ءتيىس.

سونداي-اق مينيستر قوعام­دىق باقى­لاۋدىڭ تەك جەكەلەگەن ماسە­لە­لەرمەن شەكتەلمەۋىنە دە نا­زار اۋدارۋ قاجەتىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, بۇل باعىت پرەزيدەنت­تىڭ باستامالارى مەن ۇلتتىق جوبا­لارىنىڭ («زاڭ جانە ءتارتىپ», «تازا قازاقستان», «ادال ازامات», ت.ب.) ىسكە اسىرىلۋىن جۇيەلى تۇردە مو­ني­ت­ورينگتەۋ مەن ىلگەرىلەتۋگە با­عىت­تالۋعا ءتيىس. بۇل جۇمىسقا قوعام وكىلدەرىن كەڭىنەن تارتۋ قاجەت.

قازىر ەلىمىزدە 263 قوعامدىق كەڭەس قۇرامىندا 4 مىڭنان اسا بەلسەندى ازامات ەڭبەك ەتىپ جاتىر. كەيىنگى ءۇش جىلدا ولار ازامات­تاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستان­دىقتارىنا قاتىستى 9 مىڭنان اسا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر جوباسىن قاراستىرعان. سونداي-اق 2 100 مەملەكەتتىك ورگان باس­شىسىنىڭ ەسەپتەرى تىڭ­دالىپ, 820 قوعامدىق تىڭ­داۋ ۇيىم­داستىرىلعان. بۇعان قوسا الەۋ­مەتتىك قورعاۋ, جەر قاتىناستارى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر بو­يىنشا 2 مىڭنان اسا ازاماتتىڭ وتىنىشتەرى قارالعان.

ءماجىلىس قورىتىندىسى بو­يىن­شا قوعامدىق كەڭەستەر قىز­مەتى­نىڭ قۇقىقتىق جانە ۇيىمداس­تىرۋشىلىق نەگىزدەرىن جەتىل­دىرۋگە باعىتتالعان ۇسىنىستار ازىرلەنەدى. بۇل شەشىمدەر الداعى ۋاقىتتا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسىندا ەسكەرىلىپ, ودان ءارى رەفورمالارعا دا نەگىز بولماق.

ال «ازاماتتىق فورۋم: ۇسى­نىس­­­تاردان ناتيجەگە» پانەل­دىك سەس­سياسىندا ساراپشىلار ەلى­مىز­دەگى 2020–2030 جىلدارعا ار­نالعان ازاماتتىق قوعامدى دامى­تۋ تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ­دىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنىڭ قو­رى­­تىن­دىلارىن شىعارىپ, X جانە XI ازاماتتىق فورۋمداردا ۇسى­­نىلعان ۇسىنىستاردىڭ قانشالىق­تى جۇزەگە اسقانىن تالقىلادى.

بيىل 2020 جىلى 27 تامىزداعى پرەزي­دەنت جارلىعىمەن بەكىتىل­گەن تۇجىرىمدامانى ىسكە اسىرۋ­دىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اياقتالا­­­دى. جۇمىس ازاماتتىق قوعامدى دامى­تۋ­دىڭ جەكەلەگەن قىرلارىن قامتيتىن بەس نەگىزگى باعىت بويىنشا جۇرگىزىلگەن.

ازاماتتىق ىستەر كوميتەتىنىڭ توراعاسى گۇلبارا سۇلتانوۆا­نىڭ ايتۋىنشا, 2020–2025 جىلدار­دىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا تۇجى­­رىمدامانى ىسكە اسىرۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى تابىستى ىسكە اسقان.

– قازاقستان 2020–2025 جىلدارى ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىن دامىتۋدا ايتارلىقتاي ىلگەرى قادام جاسادى. بىرىنشىدەن, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن ازامات­تىق باستامالاردىڭ قىز­مەتىنە ارنالعان زاڭناما­لىق بازا نىعايتىلدى. ەكىنشى­دەن, ازاماتتىق بەلسەندىلىك­تى, ۆولون­تەر­لىكتى جانە قايىرىمدى­لىقتى قولداۋ شارالارى ىسكە اسىرىلدى. ۇشىنشىدەن, ونلاين-پەتيتسيالار مەن جاڭارتىل­عان قوعامدىق كەڭەستەردەن باس­تاپ ۇلتتىق قۇرىلتايعا جانە كەرى بايلانىستىڭ باسقا دا نىساندارىنا دەيىن ازاماتتار مەن ۇەۇ-نىڭ شەشىم قابىلداۋعا قاتىسۋى­نىڭ جاڭا تەتىكتەرى ەنگىزىلدى. سون­داي-اق مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس پەن گرانتتار ارقىلى اۋقىم­دى قارجىلاندىرۋ, كادرلار­دى دايار­لاۋ, ۇەۇ-لاردىڭ كاسىبيلىگى مەن تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋ سەكتوردى ەداۋىر نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى, – دەدى كوميتەت توراعاسى.

ونىڭ ايتۋىنشا, تۇجىرىم­دامانىڭ ەكىنشى كەزەڭى قول جەتكىزىلگەن ساندىق ناتيجەلەردى مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى ساپالى ءوزارا ءىس-قيمىلعا اينال­دىرۋعا, ازاماتتىق سەكتوردى مەملەكەتتىڭ تولىققاندى ءارى تەڭ قۇقىقتى سەرىكتەسى رەتىندە ودان ءارى نىعايتۋعا باعىتتالعان. 

سوڭعى جاڭالىقتار