سۋرەتتى تۇسىرگەن – اقادىل رىسماحان
قورداي اۋدانى اۋماعىندا دا جاڭا كاسىپورىننىڭ ىرگەتاسى قالاندى. «شوقپار-گاگارينسكوە» جشس قولعا العان تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ قۇرىلىس جۇمىسىن باستاۋ راسىمىنە قاتىسقان ءوڭىر باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆ وڭىرگە ءىرى ينۆەستورلاردى تارتۋ ارقىلى جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن ايتتى. اكىمنىڭ سوزىنشە, مۇنداي ىلكىمدى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى ءبىرىنشى كەزەكتە جەرگىلىكتى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا باسىمدىق بەرىلمەك.
«بۇل اۋقىمدى جوبا – ءوڭىر ەكونوميكاسى وركەندەۋىنىڭ ايقىن دالەلى. وبلىس اۋماعىندا بوي كوتەرىپ جاتقان ءاربىر كاسىپورىن تۇرعىندارعا جاڭا مۇمكىندىك سىيلايدى. بۇل جۇمىس – حالىق تىعىز قونىستانعان قورداي اۋدانىنداعى ءاربىر وتباسىنىڭ ءال اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ناقتى قادام. جاڭا زاۋىت قۇرىلىسىن ۋاقتىلى اياقتاۋدىڭ ماڭىزى زور. وڭىردە قولعا الىنعان ءاربىر ءىرى جوبا مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ناقتى ناتيجەسىن, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك پەن ينۆەستورلار اراسىندا ورناعان سەنىمنىڭ ناقتى كورىنىسىن بىلدىرەدى. سوندىقتان وڭىرگە اۋقىمدى ينۆەستورلاردى تارتۋ جۇمىسى ىلكى ساتكە دە توقتاماق ەمەس. بۇل باعىتتا اۋدان اكىمدەرىنە جۇكتەلگەن جاۋاپكەرشىلىك جۇگى زور. قازىرگى كەزدە ءوڭىر ەكونوميكاسى تۇراقتى وسىممەن ەرەكشەلەنىپ وتىر. وبلىس اۋماعىندا جاڭا ءوندىرىس وشاقتارى كوپتەپ اشىلىپ جاتىر. تيىسىنشە, وڭىردە ينفراقۇرىلىم جاڭارىپ, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلە باستادى. بۇل – مەملەكەت, قوعام جانە ەڭبەك ادامدارىنىڭ ورتاق جەتىستىگى. وعان ەشكىمنىڭ تالاسى جوق شىعار. سول سەبەپتى, وسى باعىتتاعى جۇمىستى ءارى قاراي لايىقتى تۇردە جالعاستىرۋدىڭ ماڭىزى زور دەپ ەسەپتەيمىن», دەيدى ءوڭىر باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆ.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى كەلتىرگەن رەسمي دەرەككە سۇيەنسەك, جاڭا ءوندىرىس وشاعىن سالۋعا وتاندىق ينۆەستور تاۋەكەل ەتكەن. كاسىپورىن قۇرىلىسى ساتىمەن اياقتالىپ, زاۋىت تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەگەن كەزدە جىلىنا 500 مىڭ توننا كەن ءوندىرۋ مۇمكىن بولماق. مۇندا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 47 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ارينە, اۋقىمدى جۇمىس كەزەڭ-كەزەڭىمەن اتقارىلادى.
بۇدان بولەك, كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاعدايىن جاساۋعا باسىمدىق بەرىلەدى. وسى جىلى ءتيىستى جۇمىستى جۇيەلى جۇرگىزۋ ءۇشىن 10 ملرد تەڭگە قاراستىرىلىپتى. بۇل قاراجاتقا قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان جاتاقحانا سالۋ جانە زاۋىت قۇرىلىسىن تالاپقا ساي جۇرگىزۋ جوسپارلانعان. قازىر گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىسى تالاپقا ساي جۇرگىزىلىپ جاتىر.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىن قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ ماقساتىندا جۇزدەن استام ادام جۇمىسقا تارتىلعان. ولار بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس جۇمىس اتقارىپ جاتىر. كومبينات تولىقتاي ىسكە قوسىلعان كەزدە 500-گە جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلۋعا ءتيىس.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك ينۆەستورلارمەن كەلىسىمگە سايكەس قاجەتتى جەر تەلىمىن ءبولىپ بەرگەن. سونىمەن قاتار ۇزىندىعى 44 شاقىرىمدى قۇرايتىن اۋماققا ۋاقىتشا ەلەكتر جەلىسى تارتىلىپتى. وسىلايشا, قوردايلىق شەنەۋنىكتەر جاڭا جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ناقتى قولداۋ ۇسىندى. «شوقپار-گاگارينسكوە» جشس ديرەكتورى سەمەن حاننىڭ ايتۋىنشا, ءوندىرىس وشاعىنىڭ قۇرىلىسىن ۋاقىت تالابىنا ساي جۇرگىزۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي قاراستىرىلعان. ال جاڭا كاسىپورىن اۋماعىندا پوليمەتالل كەنىن وڭدەۋگە قابىلەتتى بىرەگەي تەحنولوگيا قولدانىلادى. بۇل ءوز كەزەگىندە جۇمىستىڭ ساپالى جۇرگىزىلۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى.
جالپى, جامبىل وبلىسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق قورجىنىندا تۇرعان اۋقىمدى جوبالار از ەمەس. جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, 2028 جىلعا دەيىن جالپى قۇنى 3,5 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 62 جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. سول ارقىلى وڭىردە 6,3 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانعان.
وڭىردە بيىلدىڭ وزىندە بىرنەشە زاۋىت اشىلدى. ال سالاعا جاۋاپتى ماماندار الداعى ۋاقىتتا وڭدەۋ سالاسىن وركەندەتۋگە ايرىقشا نازار اۋدارادى. وسى جىلى جالپى قۇنى 161 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 26 جوبانى اياقتاۋ كوزدەلگەن. بۇل جۇمىس ويداعىداي ىسكە اسسا, 1,1 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلادى.
ايماقتا قولعا الىنعان ءىرى جوبالاردىڭ كوشىن «MASDAR» جانە «TOTAL EREN» (جەل ەلەكتر ستانسالارى), «Fujian Hengwang Investment» (مەتاللۋرگيالىق زاۋىتى), «ەۋروحيم-قاراتاۋ» (مينەرالدى تىڭايتقىشتار), «Qazaq Soda» (كالتسيلەندىرىلگەن سودا), «Fufeng Group» (جۇگەرىنى تەرەڭ وڭدەۋ), «Mariam gold» (التىن ءوندىرىسى), «Altynalmas Reagents» (ناتري ءتسيانيدى ءوندىرىسى), «شوقپار-گاگارينسكوە» (التىن ءوندىرىسى), «Shagala Mining» (مىس ءوندىرىسى) سەكىلدى اۋقىمدى جوبالار باستاپ تۇرعانىن ايتا كەتكەن ءجون.
جامبىل وبلىسى,
قورداي اۋدانى
