اسەل كەنجاليەۆا – «جىلۋ ەلەكتر ستانسالارىنىڭ جىلۋ ەنەرگەتيكالىق قوندىرعىلارى» ماماندىعىن ءبىتىرىپ, قازىر سانتەحنيكا سالاسىنا مامان دايارلاپ جۇرگەن وقىتۋشى. ءبىزدىڭ قوعام ايەل زاتىنا, بالكىم تابيعاتىنا جات دەپ قابىلدايتىن كاسىپكە كەلۋىن كەيىپكەرىمىز جىپ-جىلى ەستەلىكپەن ەسكە الدى.
«2010 جىل. 9-سىنىپتى بىتىرگەن شاق. ن.بەكبوسىنوۆ اتىنداعى ماڭعىستاۋ ەنەرگەتيكالىق كوللەدجىنە قۇجات تاپسىرۋعا كەلدىم. شىنى كەرەك, مۇنداي ماماندىقتىڭ بارىن مۇلدەم بىلگەن جوقپىن. قابىلداۋ كوميسسياسىنداعى كىسى كوللەدجدە وقىتاتىن ماماندىقتاردى تىزبەلەپ, وسىنداي ماڭىزدى, مامان تاپشى باعىتى بارىن ايتتى. سوعان تاپسىردىم. سويتسەم, ءوز سالاسىنا تارتقان ەكەن عوي, كەيىن ول وقىتۋشى ماعان ارنايى پاندەردىڭ بىرىنەن ساباق بەردى, قازىر ارىپتەسپىز. 2-كۋرستا كاسىپكە تەرەڭدەي ءتۇسىپ, ماماندىعىما قىزىعۋشىلىعىم ارتتى. جاقسى وقىپ, كوللەدجدى ۇزدىك ءبىتىرىپ, ورال قالاسىنداعى ۋنيۆەرسيتەتكە «قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە ءومىر تىرشىلىگىنىڭ قاۋىپسىزدىگى» ماماندىعى بويىنشا وقۋعا قابىلداندىم. كەز كەلگەن كاسىپ يەسىنە تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىك جونىندە ءدارىس وقي الامىن. جوعارى وقۋ ورنىنىڭ 3-كۋرسىندا جۇرگەندە كوللەدجىمنەن جۇمىسقا شاقىرتۋ الىپ, وقىتۋشىلىق قىزمەتكە كىرىستىم. سول 2016 جىلدان بەرى وسى سالادا مامان دايارلاۋعا ۇلەس قوسىپ, قال-قادىرىمشە سالانى دامىتۋعا كۇش سالىپ كەلەمىن», دەيدى اسەل.
ءبىر كەزدەرى «قىز بالا – اكەنىڭ جانى» دەپ جازعانىمىز بار ەدى. ءا.كەنجاليەۆانىڭ اڭگىمەسىنەن كەيىن وسى ويىمىز جادىمىزدا جاڭعىردى. ويتكەنى دانەكەرلەۋشى ماماندىعىن مەڭگەرىپ, كەيىن جۇك كولىكتەرىن جوندەۋدى كاسىپ قىلعان اكەسى بالا كۇنىنەن اسەلدى جانىنان تاستاماي كومەكشى ەتىپ الىپ ءجۇرىپتى. ۇيدە ۇل بالا بولماعاندىقتان, كىشى قىزعالداعىن يكەمدەپ, بار بىلگەنىن بويىنا سىڭىرە بەرگەن. اقىرى سول كەنجە قىزى قاننان دارىعان قابىلەتىن دامىتىپ, كاسىبىنە ۇشتاستىردى. قازىر ول ءوز كولىگىن, ۇيدەگى سانتەحنيكانىڭ بۇزىلعان, ب ۇلىنگەندەرىن ءوزى جوندەيدى.
«وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الىپ جۇرگەندە – ناعىز ومىرلىك ءارى وندىرىستىك تاجىريبە اكەممەن جۇمىس ىستەۋ ەدى. 14 جاسىمدا كولىك جۇرگىزۋدى تىزگىندەپ قانا قويماي, تەمىر تۇلپاردى باپتاي ءبىلۋدى ۇيرەتتى. وسى كۇنى ول مەنەن قانداي دا ءبىر كىلتتى نەمەسە تەحنيكالىق قۇرالدى سۇراسا, جازباي تانيمىن, اڭگىمەمىز دە ورتاق. كوللەدج مەنى جۇمىسقا شاقىرعاندا دا ۇسىنىستى قابىلداۋعا يتەرمەلەگەن – اكەم. ول كەزدە وقۋ ورنىنىڭ ۇسىنعان جالاقىسى ماردىمسىز. سوندا اكەم: «تاجىريبە جيناۋىڭ كەرەك, بۇل ەڭ ماڭىزدىسى» دەپ كەلگەن مۇمكىندىكتى قالت جىبەرمەۋگە ىقپال ەتتى. قازىر ستۋدەنتتەرىم 4-كۋرستا وقي ءجۇرىپ ءوندىرىس ورىندارىندا ەڭبەك ەتىپ, 100 مىڭ تەڭگەگە دەيىن تابا الادى. بىراق ولار بۇگىنىن عانا ويلايدى, ونىڭ ورنىنا 200 مىڭ تەڭگە تولەيتىن دايارشى, بارمەن, دۇكەن ساتۋشىسى بولۋعا جۇگىرەدى. ءومىر باقي دايارشى بولىپ جۇرە المايتىنىن, تاجىريبە جيناپ بىلىكتى مامانعا اينالسا, قازىر سانتەحنيكتەر ءبىر تۇرعىن ۇيدەن ايىنا ميلليون تەڭگەدەن جوعارى الاتىنىن ايتامىن. ءبىرى تىڭدايدى, ءبىرى ءبارىبىر دەگەنىن ىستەيدى. سوندايدا وتباسىنداعى تاربيە, اكەمدىكىندەي اقىل ايتاتىن جاناشىر جەتپەيتىندەي كورىنەدى», دەيدى ءا.كەنجاليەۆا.
وسى ۋاقىتتىڭ ىشىندە ول تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى اراسىندا وتەتىن رەسپۋبليكالىق, بىرنەشە رەت حالىقارالىق «Worldskills» چەمپيوناتىنا سانتەحنيكا جىلىتۋ جۇيەلەرى بويىنشا ستۋدەنتتەردى باپتاپ, ولار ەلىمىزدىڭ تۋىن الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىم بايگەسىندە بيىكتەتتى. اسەلدىڭ تۇلپاردى تايىنان تانيتىن قابىلەتىن باعالاي بىلگەندىكتەن, «Worldskills» دوداسىنا دارىندىلاردى دايارلاۋشى تاراپتىڭ باس ساراپشى ورىنباسارى قىزمەتىنە الىنىپتى, بىراق وقىتۋشى كوپ ۇزاماي ءوزىنىڭ ءسۇيىپ اينالىساتىن ۇرپاق تاربيەلەۋ, وقىتۋ جولىنا قايتا تۇبەگەيلى بەت بۇرعان. وسىعان قوسا وندىرىسكە دە شاقىرتۋ العان, الايدا بالامەن جۇمىس ىستەۋ جانىنا جاقىن بولعاندىقتان, باس تارتقان.
«بيىل جۇمىسشى ماماندىقتارىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. بۇل ەڭبەك ادامدارىنىڭ مارتەبەسىن وسىرۋگە ەداۋىر سەپتىگىن تيگىزدى. قازىر تەحنيكالىق سالالار ءبىر ورىندا تۇرعان جوق, ۇزدىكسىز دامىپ جاتىر. مىسالى, ءبىز «Worldskills» چەمپيوناتىنا قاتىساتىن ءبىر ستۋدەنتتى سوڭعى ۇلگىدەگى قۇرالدارمەن جۇمىس ىستەتىپ دايىندايمىز, ويتكەنى قاتىسۋشى الەمدىك ستاندارتتارعا ساي تەحنيكالاردى مەڭگەرۋگە ءتيىس. قازىر تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىسىنا نازار سالساڭىز, بۇرىنعى تەمىر قۇبىرلاردى ءىشى مەتالل, سىرتى پلاستيك قۇبىرلار الماستىرىپ جاتىر. مۇنى ءبىر-بىرىنە جالعاۋ ءۇشىن ىشىندەگى مەتالىن بولەك, پلاستيگىن بولەك ادىسپەن قوسۋعا, باسىن بىرىكتىرۋگە تۋرا كەلەدى. مەتالپلاستيكتەردى جالعاۋ قيىنداۋ بولعاندىقتان, قولاقىسى دا قىمباتتاۋ جۇرەدى. ال شەتەلدەردە مىس قۇبىرىن پايدالانادى. بۇل بىزگە ءالى جەتە قويعان جوق, سەبەبى مۇنداي قۇبىرلاردى قولدانۋ قالتاعا اۋىر تيەدى. ەندى چەمپيوناتقا باراتىن ستۋدەنت سول مىس قۇبىرىمەن جۇمىس ىستەيتىن قوندىرعىنىڭ قۇلاعىندا ويناۋى كەرەك. وسىنداي زاماناۋي ءادىس-تاسىلدەردى يگەرگەن مامان الەمنىڭ قاي قيىرىندا جۇرسە دە سۇرانىستا بولادى. ويتكەنى قۇرىلىس قاي جەردە دە توقتاعان ەمەس», دەپ تۇسىندىرەدى وقىتۋشى.