ۇستاز • 04 قازان, 2025

ەرەن ەڭبەك يەسى

190 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋ وزەنى ءموپ-ءمولدىر, تۇپ-تۇنىق. تاستان-تاسقا سەكىرىپ, ارناسىنان تاسىپ, بۋىرقانىپ جاتادى. شارشاپ شالدىعۋدى بىلمەيدى. تاۋ وزەنىندەي, مۇعالىم ەڭبەگى دە تىنىمسىز. ءبىلىم تولقىنىندا دامىلسىز, ەرىنبەي ەڭبەك ەتەدى.

ەرەن ەڭبەك يەسى

ماقالامىزدىڭ كەيىپ­­كەرى ال­ما­تى قالا­سىن­داعى №90 مامان­داندىرىلعان مەكتەپتىڭ ديرەك­تورى, «ى.التىنسارين» اتىن­داعى جانە «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرى, 1-ساناتتى باسشى, شەبەر وقىتۋشى بۇلبۇل راسبەكقىزى بالاعا ءبىلىمنىڭ ءنارىن قۇيىپ, نۇرىن شاشاتىن, كۇش-جىگەر بەرىپ, ءوزىن دە, وزگەنى دە قاناتتاندىرا الاتىن ۇستاز ەڭبەگىن «تاۋ وزەنى» ادىستەمەلىك قۇرالىندا وسىلايشا دارىپ­تەي­دى. بىلىكتى ماماننىڭ وسكەلەڭ ۇرپاققا سانالى تاربيە, ساپالى ءبىلىم بەرۋدەگى 30 جىلدان استام تاجىريبەسى وسى ەڭبەكتە ايقىن كورىنىس بەرگەن.

1992 جىلى جامبىل پەداگو­گي­كالىق ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ, ەڭبەك جولىن نەمىس جانە اعىلشىن تىلدەرى وقىتۋشىسىنان باستاعان بۇلبۇل راسبەكقىزى ماماندارعا اسا قاجەتتىلىك تۋىنداعان جىلدارى اباي اتىنداعى الماتى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن «قا­زاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ وقى­تۋشىسى» ماماندىعى بويىن­شا ءتامامدايدى. قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى, ءبىلىم بولى­مىندە ىستەگەن جىلداردا, سون­داي-اق №98 مەكتەپتەگى وقىتۋ­شى­لىق قىزمەتىندە جيناعان تاجى­ري­بەسىمەن شىڭدالدى. كە­يىن­­نەن №120 مەكتەپتە ديرەك­تور­دىڭ وقۋ جانە تاربيە جونىندەگى ورىنباسارى بولىپ ىستەي ءجۇرىپ, قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن وقىتۋدا تىڭ ىزدەنىستەرىمەن كوزگە ءتۇستى. وسى جىلداردا كاسىبي وسۋگە باس­تى ءمان بەرگەن بىلىكتى مامان ء«بىلىم بەرۋدەگى مەنەدجمەنت», «مەكتەپتى ءتيىمدى باسقارۋ», «بو­لا­شاقتىڭ بولاشاعى مەكتەبى», «جەكە قارجى جانە بيۋدجەت­تەۋ, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ۇدەرى­سىن قالىپتاستىرۋ», «شەكسىز ماز­مۇن: جاڭا مەكتەپتى جوبالاۋ» باعى­تىندا ءبىلىمىن جەتىلدىرەدى.

بۇلبۇل راسبەكقىزىنىڭ مەكتەپ جۇمىسىن دامىتۋداعى ەڭبە­گى قالاداعى №15 گيمنازيانىڭ باسشىلىعى تۇسىندا جوعارى ناتيجەسىن بەردى. گيمنازيانىڭ باسقارۋ تاجىريبەسى عانا ەمەس, ساپالى ءبىلىم بەرۋدەگى ۇل­گىسى قالا مەكتەپتەرىنە كەڭ تا­رال­­دى. ەلى­مىز­دىڭ كوپتەگەن تۇلەگى شەتەل ۋني­ۆەر­سيتەتتەرىنىڭ گرانتىنا يە بولدى. گيمنازيانى باسقارعان 14 جىلدان استام ۋاقىتتا مەكتەپتەگى مەنەدجمەنتتى دامىتىپ, ءبىلىم وشاعىن ۇزدىكتەر قاتارىنا قوستى. بىلگەنىن وزگەلەرگە ۇيرەتۋدەن جالىقپاعان بىلىكتى باسشى بۇگىنگى كۇنى دە جاس ماماندارعا تالىمگەر بولىپ, كەڭەسىن بەرۋدەن جالىققان ەمەس. №15 گيمنازيا ۇجىمى بىلتىر الماتى قالاسى اكىمىنىڭ 68 ملن تەڭگە گرانتىن جەڭىپ الدى. بۇل قاراجات مەكتەپتىڭ ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋگە جۇمسالىپ, ءبىلىم ورداسىن جاڭا ءبىر بەلەستەرگە جەتەلەدى.

«ديرەكتور – پەداگوگيكالىق, عىلىمي-ادىستەمەلىك, ۇيىمداس­تىرۋ باسقارۋ مىندەتتەرىن شەشۋگە قاجەتتى جالپى تەوريا­لىق پاندەر نەگىزىن تەرەڭ مەڭگەر­گەن بىلىكتى مامان بولۋعا ءتيىس. ءوز كاسى­بىندە جاۋاپكەرشىلىك, تابان­دىلىق, قايىرىمدىلىق نەگىز­دەرىن باسشىلىققا الادى. كەز كەلگەن مەكتەپ ديرەكتورى بىلىكتى باسشى بولۋعا ۇمتىلۋى زاڭدىلىق. ويتكەنى مەكتەپ جەتىستىگى باسشىنىڭ ىسكەرلىگىنە بايلانىستى. ديرەكتور بىلىكتى ۇيىمداستىرۋشى عانا ەمەس, بۇگىنگى كۇن تالاپتارىنا بەيىم كاسىپ يەسى, مەنەدجەر ۇدەسىنەن شىعۋعا ءتيىس. مۇعالىمنىڭ مىندەتى وقۋشىعا ساپالى ءبىلىم بەرۋ عانا ەمەس, ونىڭ تۇلعا بولىپ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتۋ. وسى ورايدا ءاربىر مەكتەپتىڭ, بىلىكتى ۇستاز, زاماناۋي ديرەكتورلاردىڭ تاجىريبەسى جاس ماماندارعا ونەگە, ۇلگى بولسا دەيمىن. وسى ادىستەمەلىك قۇرالدى جازۋداعى ماقساتىم دا جاس ديرەكتور ارىپتەستەرىمە قولداۋ كورسەتۋ ەدى», دەيدى ول.

بيىلعى وقۋ جىلىندا №90 مەك­تەپتىڭ باسشىلىعىنا تاعايىندالعان بۇلبۇل راسبەك­قىزى ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىندا باسەكەلەستىك ورتا قالىپتاستىرۋعا باسىمدىق بەرىپ وتىرعانىن ايتادى. قازىر اتالعان ءبىلىم وشاعىن بىلىكتى كادرلارمەن قامتاماسىز ەتىپ, قولايلى جاعداي جاساۋ باستى نازاردا تۇر. و.جاۋتىكوۆ اتىنداعى رمم, نزم مەكتەپتەرىنىڭ وقۋ باعدارىن زەرتتەپ, وزىق تاجىريبەسىنە نازار اۋدارىپ وتىرعان مەكتەپتە مۇعالىمنىڭ جۇكتەمەسىن ازايتۋ كوزدەلىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا بالا تاربيەسىنە وتە كوپ كوڭىل ءبولۋ قاجەت بولىپ وتىرعان جاعدايدا «ادال ازامات – ءبىرتۇتاس تاربيە» باعدارلاماسى بويىنشا مەكتەپتە كوپتەگەن مازمۇندى ءىس-شارا ىسكە اسىپ جاتىر. بالاعا ساپالى ءبىلىم بەرۋمەن قاتار, قاۋىپسىزدىگى باستى نازاردا تۇر. وسى ورايدا تاربيە بارىسىمەن قاتار ءپان مۇعالىمدەرىنە تۇسەتىن سالماقتى ازايتۋ ماقساتىندا دا ءتيىمدى ادىستەر قولعا الىنا باستادى» دەپ اتاپ ءوتتى ديرەكتور. اڭگىمە بارىسىندا سالاداعى تۇيتكىلدى جايت­تارمەن بولىسكەن بۇلبۇل راس­بەكقىزى تاربيە مەن ءبىلىم بەرۋدە وتكەن عاسىردىڭ 90-جىل­دارى جىبەرگەن ولقىلىقتىڭ سالدا­­رى­­نا قىنجىلىسىن ءبىل­دىردى. كوپ­­تە­گەن بىلىكتى كادر­ جۇمىستان كەتىپ, سالاعا مۇعالىمدىككە قاتىسى جوق ماماندار كەلدى. كەيىنگى جىلدارى وسى ولقىلىقتاردى جويۋ ماقساتىندا مەملەكەت تاراپىنان اۋقىمدى باعدارلامالار ىسكە اسا باستادى. «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. مۇعا­لىمدەردىڭ ايلىعى كوتەرىلدى, قو­عامدىق جۇمىستاردان بوساتىلدى. سو­نىمەن قاتار پەداگوگيكا­لىق ماماندىقتارعا شەكتى بالل كوتەرىلدى. وسىنداي يگىلىكتى ىستەر بارىسىنا توقتالىپ وتكەن بۇلبۇل راسبەكقىزى «جاقسى وقىپ, جۇرەك قالاۋىمەن مۇعالىمدىكتى تاڭداعان تۇلەكتەردىڭ مەكتەپكە كەلۋىمەن ءبىلىم ساپاسى ارتادى. قازىرگى كەزدە مەكتەبىمىزدە اسىرەسە, ورىس سىنىپتارىندا حيميا, بيولوگيا, ورىس ءتىلى, ينفورماتيكا­دان, باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمدەرى جەتىسپەيدى. ەندىگى كەزەكتە مەكتەپتە قوردالانعان ماسەلەلەر بىرتە-بىرتە شەشىلەتىن بولادى», دەيدى ب.راسبەكقىزى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار