فورۋمعا قاتىسۋشىلارعا ارناپ سويلەگەن سوزىندە پرەمەر-مينيستر پرەزيدەنتتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا بەلگىلەپ بەرگەن «ادال ادام – ادال ەڭبەك – ادال تابىس» قاعيداتى بۇگىندە قازاقستان قوعامىنىڭ دامۋىنداعى باستى باعىتىنا اينالعانىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستاندا ەڭبەك كۇنى ون جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى اتالىپ كەلەدى. بيىلعى جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى اياسىندا بۇل مەرەكەنىڭ ماڭىزى ارتىپ, قوعام دامۋىنىڭ نەگىزى سانالاتىن ادال ەڭبەككە قۇرمەتتىڭ بەلگىسىنە اينالدى. قازىر ەلىمىزدە شامامەن 2,5 ملن مامان ەڭبەك ەتەدى. ولاردىڭ قاتارىندا شاحتەرلەر, مەتاللۋرگتەر, پەداگوگتار, ەنەرگەتيكتەر, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى, قۇرىلىسشىلار, اگرونومدار, تەحنولوگتەر جانە باسقا دا سالا وكىلدەرى بار.
ۇكىمەت جۇمىسشى ماماندىقتارى يەلەرىنە ءاردايىم جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. وندىرىستەگى ەڭبەك جاعدايى جاقسارتىلىپ, ونداعى ۇدەرىستەر اۆتوماتتاندىرىلۋدا. تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى رەفورمالانىپ, كاسىبي ستاندارتتار جاڭارتىلۋدا. عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى بايلانىس نىعايىپ كەلەدى.
جۇمىسشى ماماندىقتارىنا ارناپ جايلى جاعداي جاساۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى قادامنىڭ ءبىرى – پرەزيدەنت باستاماسىمەن وتباسى بانكىندە ارنايى «ناۋرىز جۇمىسكەر» باعدارلاماسىنىڭ ىسكە قوسىلعانى بولدى. بۇگىندە بۇل باعدارلاما ارقىلى 2 مىڭنان استام وتباسى باسپانالى بولدى.
سونىمەن قاتار ەلىمىزدە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ – ەرەكشە نازاردا.
«مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ بولاشاعىن يننوۆاتسيالىق دامۋ جولىندا كورەدى. ول حالىققا جولداۋىندا اۋقىمدى تسيفرلاندىرۋدى جانە جاساندى ينتەللەكتىنى بەلسەندى ەنگىزۋدى باسىمدىق رەتىندە ايقىندادى. الدىڭعى قاتارعا جاڭا تەحنولوگيالار شىعادى. بۇل – ەكونوميكالىق وسىمگە جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ساپاسىن ودان ءارى جاقسارتۋعا كەڭ مۇمكىندىك. يننوۆاتسيالىق شەشىمدەر ونەركاسىپكە, كولىك سالاسىنا, مەديتسيناعا, ءبىلىم بەرۋگە جانە باسقا دا كوپتەگەن سالالارعا ەنگىزىلۋدە. بارلىق جاسالىپ جاتقان شارالار قۋاتتى تسيفرلىق قازاقستاندى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان», — دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
ۇكىمەت جۇرگىزىپ وتىرعان تسيفرلىق پروگرەسكە قول جەتكىزۋ جۇمىستارى اياسىندا كادرلاردى دايارلاۋ جانە كاسىبي-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ باستى نازاردا بولىپ وتىر. بيىل 9-سىنىپ تۇلەكتەرىنىڭ 100%-ى گەولوگيا, ماشينا جاساۋ, ەنەرگەتيكا, كولىك, IT جانە باسقا دا سۇرانىسقا يە ماماندىقتار بويىنشا كوللەدجدەردە تەگىن ءبىلىم الۋمەن قامتىلدى. سوڭعى ەكى جىلدا ستۋدەنتتەردىڭ شاكىرتاقىسى ەكى ەسەگە ءوستى. كوللەدجدەردە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا جاڭارتىلدى, ستۋدەنتتەردىڭ جاتاقحانامەن قامتىلۋى شامامەن 90%-عا جەتتى.
ۇكىمەت ازاماتتارعا جاڭا داعدىلاردى يگەرۋگە جانە باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋعا بارلىق جاعدايدى جاساۋعا مۇددەلى. ەلدىڭ بارلىق وڭىرىندە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى مەن ءوندىرىس ورىندارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق نىعايىپ كەلەدى. كوللەدجدەردى قامقورلىققا العان كاسىپورىنداردىڭ سانى 8 ەسە ارتتى, بيزنەسپەن جاسالاتىن دۋالدى كەلىسىمشارتتار سانى 2 ەسە كوبەيدى.
ءىس-شارا بارىسىندا حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ باس ديرەكتورى جيلبەر فوسسۋن حۋنگبو فورۋم قاتىسۋشىلارىنا بەينەۇندەۋ جولدادى. ول الەۋمەتتىك ديالوگتى قامتاماسىز ەتۋدە جانە ەڭبەك نارىعىنىڭ ينكليۋزيۆتى ءارى تۇراقتى دامۋىنا جاردەمدەسۋدە شەشۋشى ءرول اتقاراتىن جۇمىس بەرۋشىلەر مەن قىزمەتكەرلەردىڭ وكىلدى ۇيىمدارىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا الەۋمەتتىك سەرىكتەستەر وسى ديالوگتى دامىتىپ, ءارى قارايعى قادامداردى انىقتاپ, بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋدى جالعاستىرۋدا.
سونداي-اق «PARYZ» ۇلتتىق جۇمىس بەرۋشىلەر كونفەدەراتسياسى پرەزيديۋمىنىڭ توراعاسى جۇمابەك جانىقۇلوۆ ءسوز سويلەدى.
فورۋم اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان كورمەدە پرەمەر-مينيستر قازاقستاندىق ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ ءوندىرىس پروتسەسىنە وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ بويىنشا جۇرگىزىپ جاتقان جۇمىستارىمەن تانىستى. «QARMET», «قازاقمىس», «قازتسينك» جانە ERG كومپانيالارى جوعارى تەحنولوگيالىق سالالارعا ارنالعان مەتاللۋرگيالىق ءونىم شىعارۋ, وندىرىستەردە مونيتورينگ جۇيەسىن ەنگىزۋ, بايىتۋ فابريكالارىنىڭ تسيفرلىق ۇلگىلەرىن جاساۋ جانە تاعى دا باسقا جوبالارىن تانىستىردى. بيزنەستىڭ باستامالارى ءوندىرىس ۇدەرىستەرىن «اقىلدى» باسقارۋعا جانە بارىنشا تيىمدىلىككە قول جەتكىزۋگە, سونداي-اق كوللەدجدەردى قولداۋ ارقىلى كاسىبي كادرلاردى دايارلاۋعا, وندا زاماناۋي وقۋ كابينەتتەرى مەن شەبەرحانالاردى اشۋعا باعىتتالعان.
فورۋم قورىتىندىسى بويىنشا جۇمىسشى ماماندىقتارى وكىلدەرىنە مەملەكەتتىك ناگرادالار تابىستالدى.
ماراپاتتالدى:
«قۇرمەت» وردەنىمەن
باحتاربەك ءجۇنىسوۆ – «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق «ماگيسترالدىق جەلى ديرەكتسياسى» فيليالى جول جانە قۇرىلىستار دەپارتامەنتىنىڭ زەينەتكەرى;
اقمارال اۋعانوۆا – «KAP Technology» جشس بۋحگالتەرلىك ەسەپ جانە ەسەپتىلىك دەپارتامەنتىنىڭ مەنەدجەرى.
ءىىى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنىمەن
شايحىمان شونانوۆ – «KAZ Minerals Bozshakol» جشس بۋلدوزەر ءماشينيسى;
بانۋ وڭالباەۆا – «قازپوشتا» اق جەتىسۋ وبلىسى بويىنشا فيليالى كەربۇلاق اۋداندىق پوشتا بايلانىس تورابىنىڭ ورتالىق وپەراتسيالىق ۋچاسكەسىنىڭ باسشىسى;
نينا ميروشنيچەنكو – «حايدەلبەرگ ماتەريالز قازاقستان» جشس لوگيستيكا جونىندەگى مەنەدجەرى;
ءنۇرادىل مەششانوۆ – «توپار باس ەنەرگيا تاراتۋ ستانتسياسى» جشس قازاندىق ءماشينيسى;
گەننادي وبرازتسوۆ – «قوستاناي مينەرالدارى» اق ەكسكاۆاتور ءماشينيسى;
گۇلزيا اۆديكەرىم – «Qarmet Service»جشس تىگىنشىسى;
توقتار جاناەۆ – «Altyntau Kokshetau» اق كولىك باسقارماسىنىڭ كولىكتى شىعارۋ جونىندەگى مەحانيگى;
جارىلقاسىن قۇرايىشوۆ – «تاراز مەتاللۋرگيا زاۋىتى» جشس «مەتالل وڭدەۋ» تسەحىنىڭ, مەحانيكالىق وڭدەۋ ۋچاسكەسىندە 6 رازريادتى توكارى.