سۋرەتتى تۇسىرگەن – جۇمابەكوۆ
بۇل لاسلو كيوۆەردىڭ قازاقستانعا جاساعان ءۇشىنشى ساپارى. بۇل جايت ماجارستان تاراپىنان قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە دەگەن ەرەكشە ىقىلاستى كورسەتەدى. بۇعان دەيىن ءماجىلىس توراعاسى ەرلان قوشانوۆ بۋداپەشتتە بولىپ, ەكى ەل پارلامەنتتەرى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويعان ەدى. قازىرگى ساپار سول كەلىسىمدەردىڭ جالعاسى بولىپ وتىر.
ەرلان قوشانوۆ ءوز سوزىندە قازاقستان مەن ماجارستان پارلامەنتتەرى ىنتىماقتاستىقتى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە نيەتتى ەكەنىن ايتتى.
«كەيىنگى جىلدار قازاق-ماجار قارىم-قاتىناسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋدەگى ماڭىزدى كەزەڭگە اينالدى. بۇل قوس ەل كوشباسشىلارىنىڭ مىزعىماس دوستىعىنىڭ, ەرەن ەڭبەگىنىڭ ارقاسى دەپ بىلەمىز. 2023 جىلى ماجارستاننىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ۆيكتور وربان قازاقستاندا رەسمي ساپارمەن بولدى. پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بىلتىرعى ماجارستانعا مەملەكەتتىك ساپارى ناتيجەلى ءوتتى. ستراتەگيالىق كەلىسىمدەرگە قول قويىلىپ, ماڭىزدى ۋاعدالاستىقتار جاسالدى. ەندى وسى كەلىسىمدەردى زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ – ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز», دەدى ءماجىلىس توراعاسى.
كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋدا دوستىق توپتارىنىڭ رولىنە جانە زاڭ شىعارۋ تاجىريبەسىن ءبولىسۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. ەرلان قوشانوۆ پارلامەنتشىلەر اراسىنداعى ديالوگتىڭ جوعارى قارقىنىنا نازار اۋدارىپ, لاسلو كيوۆەردىڭ ساپارى ەكى جاقتى قارىم-قاتىناستاردى ودان ءارى نىعايتۋعا سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
سونداي-اق, تاراپتار حالىقارالىق ۇيىمدارداعى ءوزارا قولداۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان مەن ماجارستان دەپۋتاتتارى پارلامەنتارالىق وداق, ەقىۇ, ەۋروپا كەڭەسى پارلامەنتتىك اسسامبلەيالارى اياسىندا تۇراقتى تۇردە ارىپتەستىك ورناتىپ كەلەدى. تۇركى مەملەكەتتەرى پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى شەڭبەرىندەگى ىقپالداستىق تا ناتيجەلى ەكەنى ايتىلدى.
ەرلان قوشانوۆ ماجار ارىپتەستەرىنە قازاقستاندا قولعا الىنىپ جاتقان رەفورمالار تۋرالى كەڭىنەن اڭگىمەلەپ بەردى. ول مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا ايتىلعان باستامالارعا توقتالىپ, پارلامەنتتىك رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قابىلدانىپ جاتقان زاڭنامالىق شارالاردى ءتۇسىندىردى. اسىرەسە تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ باعىتىنداعى جاڭا زاڭ جوبالارىنا نازار اۋداردى.
ايتا كەتەيىك, بۇگىن ءماجىلىس جاساندى ينتەللەكت تۋرالى زاڭدى ەكىنشى وقىلىمدا قابىلدايدى. زاڭدا ونى بارلىق دەڭگەيدە قولدانۋدىڭ قۇقىقتىق پرينتسيپتەرى مەن تاسىلدەرى ايقىندالعان. ماجارستان وسى سالادا ناتيجەلى جۇمىس ىستەپ جاتىر. قازاقستان بۇل باعىتتا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا جانە وسىنداي جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا تاجىريبە الماسۋعا مۇددەلى.
ءوز كەزەگىندە, لاسلو كيوۆەر قازاق پەن ماجار حالىقتارىنىڭ تاريحي تامىرلاستىعىنا توقتالىپ, پارلامەنتارالىق قارىم-قاتىناستىڭ ەلدەر اراسىنداعى سەرىكتەستىكتى نىعايتۋداعى ماڭىزدى ءرولىن اتاپ ءوتتى. ول قازاقستاندا جوسپارلانىپ وتىرعان ءبىر پالاتالى پارلامەنت مودەلىنە قاتىستى ماجارستاننىڭ تاجىريبەسىمەن بولىسۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
«قۇندىلىقتارىمىز, داستۇرلەرىمىز بەن ورتاق تاريحىمىزدان بولەك, ءبىزدى بۇگىنىمىز بەن بولاشاعىمىز دا بايلانىستىرىپ, جاقىنداتىپ وتىر. ءسىز قازاقستاندا كەلەشەكتە ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە كوشۋ جوسپارلانىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتىڭىز. قاجەت بولعان جاعدايدا ءبىز ماجارستاننىڭ وسى پروتسەستەگى تاجىريبەسىمەن بولىسۋگە دايىنبىز», دەدى لاسلو Kيوۆەر.
بۇدان بولەك, تاراپتار ساۋدا-ەكونوميكا, ينۆەستيتسيا, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك-ترانزيت, ەنەرگەتيكا, مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى سەرىكتەستىكتىڭ كەلەشەگىن ءسوز ەتتى.
كەزدەسۋ سوڭىندا ەرلان قوشانوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتىنان لاسلو كيوۆەرگە قازاقستان مەن ماجارستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا قوسقان ەڭبەگى ءۇشىن «دوستىق» وردەنىن تابىس ەتتى.
