ەكولوگيالىق ستراتەگيانى ودان ءارى ناتيجەلى جالعاستىرۋ, تۇپتەپ كەلگەندە ەكولوگيالىق جاڭعىرتۋ ەلىمىزگە زاڭنامالىق رەفورمانى تالاپ ەتەدى. III «ECOJER» ايماقارالىق فورۋمىنا جينالعاندار وسى ماسەلەنى تالقىلادى.
«ەكولوگيا جانە ءوندىرىس: تۇراقتى بولاشاققا اپارار جول» اتتى III «ECOJER» ايماقارالىق فورۋمى 100-گە جۋىق ادامدى جينادى. قاتىسۋشىلار ءونەركاسىپتى «جاسىل» جاڭعىرتۋ جانە ونىڭ قورشاعان ورتاعا اسەرىن ازايتۋ جونىندەگى ماسەلەلەردى تالقىلاپ, وڭتايلى ۇسىنىس-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. «ECOJER» قازاقستاندىق قاۋىمداستىعى ۇيىمداستىرعان ءىس-شاراعا ونەركاسىپ يەلەرى, مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى, ساراپشىلار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار قاتىستى.
«جاسىل» ينۆەستيتسيالاردى ىنتالاندىرۋدىڭ پراكتيكالىق شەشىمدەرىن ازىرلەۋ - فورۋمنىڭ ىسكەرلىك كۇن ءتارتىبىنىڭ نەگىزگى وزەگى بولدى. ساراپشىلار تۇيىق تسيكل ەكونوميكاسىن دامىتۋ ءۇشىن زاڭنامانى جەتىلدىرۋ قاجەتتىگىن اتادى.كونسترۋكتيۆتى ديالوگتار بارىسىندا زاڭناماعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەرگە نەگىز بولاتىن ۇسىنىمدار توپتاماسى جيناقتالدى.
«ECOJER» قاۋىمداستىعى كەڭەسىنىڭ تءورايىمى ءلاززات رامازانوۆا ازىرلەنگەن ۇسىنىستارعا قاتىستى پىكىر بىلدىرە كەلىپ, ولاردىڭ سالا ءۇشىن نەگىزگى ءرولىن اتاپ ءوتتى.
«ونەركاسىبى دامىعان وڭىردە ەكولوگيا ماسەلەسى وزەكتى بولۋى زاڭدى قۇبىلىس. ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مەن ەكولوگيا سالاسىنىڭ ماماندارى ەكى كۇن بويى پاۆلودار وبلىسىن ارالاپ, وندىرىستەردە جۇزەگە اسىپ جاتقان ەكولوگيالىق تىڭ باستامالارمەن تانىستى. «زاڭعا قانداي فاكتورلار قايشى كەلىپ تۇر؟» دەگەن سۇراقتى جان-جاقتى تالقىلاپ, ونى شەشۋ جولدارىن ىزدەپ جاتىرمىز. بيزنەسكە ۇران ەمەس, ەكولوگياعا ينۆەستيتسيا سالۋ ءتيىمدى بولاتىن تۇسىنىكتى ءارى تۇراقتى «ويىن ەرەجەلەرى» قاجەت. فورۋم مەملەكەتتىڭ دە, ونەركاسىپ يەلەرىنىڭ دە بۇل ەرەجەلەردى بىرلەسىپ جاساۋعا دايىن ەكەنىن كورسەتتى. ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز – وسىكونسترۋكتيۆتى ديالوگتىڭ ەكونوميكاعا دا, قورشاعان ورتاعا دا پايدا اكەلەتىن ءارى جۇمىس ىستەيتءىن زاڭدارعا اينالۋىنا كومەكتەسۋ», دەدى ول.
بيزنەستىڭ ەكولوگيالىق اشىقتىعى تاقىرىبى دا بۇگىندە وزەكتى. ءونەركاسىپ پەن قوعام اراسىنداعى سەنىم الشاقتىعى كوبىنە وبەكتيۆتى اقپاراتتىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنەن تۋىندايتىنىن جاسىرماۋىمىز كەرەك. ساراپشىلار مەن ۇەۇ وكىلدەرى ەموتسياعا تولى داۋلاردان گورى,دەرەكتەرگە نەگىزدەلگەن ديالوگقا قالاي كوشۋگە بولاتىنىنا نازار اۋداردى. ولاردىڭ ويىنشا, اشىقتىققا مىندەت نەمەسە قاۋىپ رەتىندە قاراۋدى توقتاتۋ كەرەك.
بۇل ۇستانىمنىڭ ءىس جۇزىندەگى دالەلى رەتىندە فورۋم اياسىندا ERG مەن ينسپەكتسيالىق قىزمەتتەر, سەرتيفيكاتتاۋ جانە ەكولوگيالىق ساراپتاما سالاسىنداعى حالىقارالىق كوشباسشى كومپانيا - SGS اراسىندا كەلىسىمگە قول قويىلدى. بۇل باستاما قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارعا تۇراقتى ەكولوگيالىق اۋديت جۇرگىزۋ قاجەتتىگى تۋرالى تاپسىرماسىن تىكەلەي جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان. قۇجات توپتىڭ «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق-نىڭ پاۆلودار اليۋميني زاۋىتىنا جانە قازاقستان ەلەكتروليز زاۋىتىنا ەرىكتى حالىقارالىق ەكولوگيالىق اۋديت جۇرگىزۋدى كوزدەيدى.
ء«بىز ءۇشىن الەمدىك دەڭگەيدەگى ساراپشىلاردى تارتۋدىڭ ماڭىزى زور بولدى, سوندىقتان SGS كومپانياسىنا جۇگىندىك. 2030 جىلعا دەيىنگى ەكولوگيالىق ستراتەگيانى ازىرلەپ, ونى تابىستى جۇزەگە اسىرىپ كەلەمىز. بۇل ستراتەگيا 2018 جىلى قابىلدانىپ, ونى ىسكە اسىرۋعا 282 ملرد تەڭگەجۇمساۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە پاۆلودار وڭىرىنە 220 ملرد تەڭگە باعىتتالادى. بيىل قاتتى شىعارىندىلاردىڭ كولەمى 15%-عا تومەندەيدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. كەلەشەكتە فەرروقورىتپا ءوندىرىسىنىڭ گازىنان ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ جوباسى ىسكە اسادى. ونى اقتوبەدەگى كاسىپورىندا باستاپ, ناتيجەلى بولسا اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتىندا جالعاستىرامىز. ەكولوگيالىق شەشىمدەر بىردەن ىسكە اسىرا سالاتىن دۇنيە ەمەس, ول ۇزاق مەرزىمگە باعىتتالعان ستراتەگيا. ءبىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق جانە مەتاللۋرگيالىق كاسىپورىندارىمىزدا كەيبىر ەكولوگيالىق باستامالار جۇيەلى قولعا الىنىپ, ورتالىق ازيادا العاش رەت ىسكە اسىپ وتىرعانى قۋانتادى», دەپ اتاپ ءوتتى ول.
اتالعان اءۋديتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – كاسىپورىندار قىزمەتىنىڭ ونەركاسىپتىك شىعارىندىلار جانە وزىق قولجەتىمدى تەحنيكالار سالاسىنداعى ەۋروپالىق پارلامەنت پەن ەۋرووداقكەڭەسىنىڭ ەكولوگيالىق ستاندارتتارىنا سايكەستىگىن باعالاۋ. بۇل جۇمىسقا قازاقستان, بەلگيا, بءاا جانە رەسەي ماماندارى قاتىسادى. بۇل باعالاۋدىڭ تاۋەلسىزدىگىن جانە كاسىبي ساراپتامانىڭ جوعارى دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتپەكشى.
«بۇعان دەيىن جۇرگىزىلگەن ەكولوگيالىق اۋديت ناتيجەلەرى «قازحروم» تۇك» اق مەن ERG ءۇشىن پايدالى بولىپ, كومپانيانىڭ ەكولوگيالىق ناتيجەلىلىگىن ارتتىرۋعا جانە بولاشاقتا ءتيىمدى ەكولوگيالىق ستراتەگيانى قالىپتاستىرۋعا نەگىز بولارىنا سەنىمدىمىز», دەدى SGS كومپانياسىنىڭ قازاقستان جانە كاسپي ءوڭىرى بويىنشا «ەكولوگيا» باعىتىنىڭ مەنەدجەرى يليا كورلياكوۆ.
ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-ءمينيسترى جومارت اليەۆ مۇنداي تاۋەلسىز باعالاۋلار ارقىلى كاسىپورىندار وزدەرى بايقاي بەرمەيتىن فاكتورلاردى انىقتايتىنىن ايتادى. ال ولارعا بەرىلەتىن ەكولوگيالىق رۇقساتتار ناتيجەسىندە ءوندىرىس ورىندارى جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە تولەيتىن ەميسسيالاردان بوسايدى. ERGمۇنداي مۇمكىندىكتىڭ ارقاسىندا پاۆلودار وبلىسى بويىنشا 7 ملرد تەڭگە ۇنەمدەپ, ونى ءوندىرىستى مودەرنيزاتسيالاۋعا جۇمساپ جاتىر.
ERG جىل سوڭىنا دەيىن قازاقستاندىق حرومعا حالىقارالىق ەكولوگيالىق دەكلاراتسيا الۋدى جوسپارلاپ وتىرعان ەلىمىزدەگى العاشقى ونەركاسىپتىك كومپانيا ەكەنىن ايتۋىمىز كەرەك. بۇل قۇجات ونىڭ بارلىق الەمدىك تالاپتارعا سايكەستىگىن راستايدى.
