پىكىر • 11 قىركۇيەك, 2025

سايا­سي جۇيە تۇراقتىلىعىنىڭ كەپىلى

50 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە پارلامەنتتىك قۇرىلىمنىڭ پارتيالىق نەگىزدە قالىپ­تاس­ۋى الەۋمەتتىك-ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ نەگىزى رەتىن­­دە ماڭىزدى. دەگەنمەن قازاقستان ترانزيتتىك دامۋ كەزەڭىندە بولعاندىقتان, ونىڭ ۇستىنە ساياسي ينستيتۋتتار مەن ازامات­­تار­دىڭ دەمو­­­­كرا­تيا­لىق مادەنيەتى ءالى تولىق قالىپتاسىپ ۇلگەر­مەگەندىكتەن, پارتيالارعا مۇشە ەمەس ازاماتتار قۇقىق­تا­­رى­نىڭ قورعالۋ ماسەلەسى – وزەكتى جانە نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەتىن تاقىرىپ.

سايا­سي جۇيە تۇراقتىلىعىنىڭ كەپىلى

سۋرەت: azattyq.org

وسى كونتەكستە پرەزيدەنت قاسىم جومارت توقاەۆتىڭ پارتيا­لىق نەگىزدە پارلامەنت قۇرۋ ءۇشىن الدىمەن قوعاممەن جۇيەلى ءارى جان-جاقتى ديالوگ ورناتۋدىڭ قا­جەت­تىگىن اتاپ ءوتۋى – ورىندى شە­شىم. ياعني ازاماتتاردىڭ ەرىك-جىگەرىنە نەگىزدەلگەن ساياسي تاڭداۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتۋ – سايا­سي جۇيەنىڭ تۇراقتىلىعى مەن دەموكراتيالىق دامۋدىڭ كەپىلى.

دەپۋتاتتار سانى تۋرالى ناقتى شەشىم قابىلداۋ ءالى ەرتە, مۇنى ۋاقىت كورسەتەدى. دەگەنمەن باسقا مەملەكەتتەردىڭ تاجىريبەسىنە قاراساق, مىسالى, قىرعىزستاندا 300-گە جۋىق دەپۋتات بار. سون­­دىقتان ەلىمىزدە وڭىرلىك ءبولىنىس پەن پارتيالار سانىن ەسكەرە وتىرىپ, دەپۋتاتتار سانى 200-دەن كەم بولماۋعا ءتيىس.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاسان­دى ينتەللەكت جانە تەحنولو­گيا­لىق دامۋ مينيسترلىگىن قۇرۋ تۋرالى باستاماسى – ۋاقتىلى كوتەرىلگەن جانە ستراتەگيالىق تۇرعىدان وتە ماڭىزدى شەشىم. قازىر الەم ەلدەرى جاپپاي تسيفرلىق ترانسفورماتسيا كەزەڭىنەن ءوتىپ جاتىر. مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى, ەكونوميكانىڭ ستراتەگيالىق سالالارى, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن ينفراقۇرىلىم – بارلىعى دەرلىك تسيفرلىق پلاتفورمالار نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلا باستادى. وسىنداي جاعدايدا ەلىمىزدە ارنايى مينيسترلىك قۇرۋ اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋگە, ادام فاكتورىنا تاۋەلدىلىكتى ازاي­تۋعا, جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن تومەن­دەتۋگە جانە ءتيىمدى باسقارۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋگە ايتارلىقتاي ۇلەس قوسادى.

ءارى پرەزيدەنت سوزىندە ءۇش نەگىزگى باعىت ەرەكشەلەندى. ءبىرىن­­شىسى – ءۇش جىلدىڭ ىشىندە تسيفر­لىق مەملەكەت قۇرۋ قاجەتتىگى. ياعني قازىرگى زاماننىڭ تالاپتارىنا ساي وركەنيەت كوشىنەن قالماس ءۇشىن تسيفرلاندىرۋ اسا ماڭىزدى. ەكىنشىدەن, پرەزيدەنت ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىنا جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋدى اتاپ ءوتتى. ونەر مەن مادەنيەتكە دەيىن ءار سالانى تسيفرلىق تەحنولوگيالارمەن بايلانىستىرۋ مەملەكەتتىك باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءۇشىنشىسى – پارتيالىق جۇيە اياسىندا پارلامەنتتىك رەفورمانى جۇرگىزۋ, جاساندى ينتەللەكتىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, زاڭ شىعارۋدى جەدەلدەتۋ جانە اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ستراتەگيالىق وزگەرىس.

دەگەنمەن تسيفرلاندىرۋمەن قاتار, تسيفرلىق قاۋىپسىزدىكتى قام­تا­ماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە قاتار ءجۇرۋى قاجەت. ونلاين الاياق­تىق, جەكە دەرەكتەردىڭ ۇرلانۋى, مەملەكەتتىك اقپا­راتتىق جۇيەلەرگە شا­بۋىل جاساۋ سىندى قاۋىپ ارتىپ كەلە­دى. بۇل باعىتتاردا جۇيەلى جۇ­مىس جۇرگىزىلمەسە, ەلىمىزدىڭ تەحنو­لو­گيالىق جانە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر ءتونۋى ىقتيمال. سول سەبەپتى تسيفرلىق ينفرا­قۇ­رىلىمدى دامىتۋمەن قاتار, كيبەرقاۋىپسىزدىك جۇيەسىن جەتىل­دىرۋ جانە زاڭنامالىق تۇرعى­دان بەكىتۋ – كەزەك كۇتتىرمەيتىن مىندەت.

وسىلايشا, مەملەكەتتىڭ تۇراق­تى دامۋى ءۇشىن پارتيالىق جۇيەنى جەتىلدىرۋ, دەپۋتاتتار سانىن وپتيميزاتسيالاۋ, تسيفرلىق تەحنو­لو­گيالاردى ءتيىمدى پايدالانۋ جانە اق­پاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قام­تا­­ماسىز ەتۋ ماڭىزدى باعىتتار رەتىن­دە العا قويىلۋعا ءتيىس.

 

ەرمۇرات باپي,

ءماجىلىس دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە