جادىگەر • 04 قىركۇيەك, 2025

مالايسارى باتىردىڭ ساۋىتى

30 رەت
كورسەتىلدى
1 مين
وقۋ ءۇشىن

ابىلاي زامانى باتىرلارىنىڭ ءبىرى مالايسارى باتىردىڭ ساۋىتى پاۆلودارداعى مۋزەيدە قاز-قالپىندا ساقتالىپ تۇر. جادىگەردىڭ جالپى سالماعى – 15 كيلوگرامم.

مالايسارى باتىردىڭ ساۋىتى

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەسەنجول يسابەك

اتالعان قۇندى مۇرا مۋزەيگە 1953 جىلى تاپسىرىلعان. جادىگەردى تۋىس­تارى كوپ جىل بويى جەرگە كومىپ ساقتاعان ەكەن.

مەكەمەنىڭ ءبولىم باسشىسى جەڭىسبەك قادىر ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ساۋىت قىسقا جەڭدى, تازا تەمىر شىنجىرلاردان جاسالعان. شىنجىرلار جار­تىلاي ۇزىلگەن. جالپى سالماعى 15 كيلونى قۇرايدى.

«ساۋىتتى مالايسارى باتىر بوزبالا شاعىندا كيگەن. ونىڭ تەمىر شىنجىرلارىن كەزىندە تۋىستارى وزدەرىنە ەسكەرتكىش زات رەتىندە ءبىر-بىردەن شەشىپ العان دەسەدى. ءتىپتى كيە تۇتىپ, ىرىمداپ العاندار دا بولعان. مۋزەيگە وتكەن مۇرا كوبە ساۋىتقا ۇقساس, كەبەنەك سىرتىنان كيۋگە ارنالعان. سا­ۋىت العاشقى تاپسىرىلعان قال­پىندا ساقتالعان», دەيدى ج.قادىر ۇلى.

مالايسارى باتىر عانا ەمەس, ءبيدىڭ ءرولىن دە اتقارعان. ول شامامەن 1700–1756 جىلدار ارالىعىندا ءومىر سۇرگەن. تاريحشىلاردىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, مالايسارى – ابى­لاي حاننىڭ سەنىمدى سەرىگى. قازاقتىڭ رەسەي قول استىنا كىرۋىنە قارسى كۇرەسكەن جانە قازاق-قالماق سوعىسىن توقتاتۋعا زور ۇلەسىن قوسقان. ەكى حاندىق اراسىندا بەيبىت كەلىسىم جاساۋ ساياساتىن ۇستان­عانداردىڭ ءبىرى بولعان.

1741–1742 جىلدارى ابى­لاي حاندى تۇتقىننان قاي­­تارۋ جونىندە جۇرگىزىلگەن كە­لىسسوزدەر بارىسىندا قال­دان-سەرەن مالايسارىعا «تار­حان» اتاعىن بەردى. «تار­حان» اتا­عى – كونەدەن كەلە جات­قان لا­ۋازىم, دارەجە. بۇل اتاق­تىڭ يەلەرى الىم-سالىقتان بو­سا­­تىلعان, ۇساق قىلمىس ءۇشىن حان الدىندا عانا  جاۋاپ بەرگەن.

 

پاۆلودار وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار