فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى كەنجەعالي مىرجىقباي, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اسقار مۇقيات, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى بەرەكە كوشەنوۆ, «جوشى» ەتنو-فولكلورلىق ءانسامبلى ونەر كورسەتتى.
فەستيۆالدا قازاقتىڭ ءتول مادەنيەتى مەن ۇلتتىق ونەرىن ناسيحاتتاعان ءتورت ءىرى بايقاۋ – ءشامشى قالداياقوۆتىڭ 95 جىلدىعىنا ارنالعان انشىلەر بايقاۋى, كەتبۇقا جىراۋدىڭ 840 جىلدىعىنا ارنالعان كۇيشىلەر بايقاۋى, نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان مۋلتياسپاپشىلار بايقاۋى جانە اقىندار ايتىسى ءوتتى.
كەتبۇقا بابامىزدىڭ تۋعانىنا – بيىل 840 جىل. وسى ايتۋلى وقيعاعا وراي فەستيۆال اياسىندا كۇيشىلەر سايىسى ءوتتى. دومبىراشىلار ەلىمىزدىڭ توعىز وڭىرىنەن قاتىستى. كۇي سايىسىنىڭ ءبىرىنشى, ەكىنشى كەزەڭىندە ءاربىر قاتىسۋشى ءۇش شىعارمادان ورىندادى.
بايقاۋدىڭ قازىلار القاسىنىڭ توراعاسى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, كۇيشى جانعالي ءجۇزباي بولدى. قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن باس جۇلدەنى ايشولپان قاسىموۆا (استانا قالاسى) ولجالادى. ءى ورىندى ەرنار ءساتىم (تۇركىستان وبلىسى), ءىى ورىندى سىرىم شومباەۆ (جامبىل وبلىسى), ءىىى ورىندى التىناي ماحمۋت (قاراعاندى وبلىسى), نۇريدەن وسپانوۆ ( ۇلىتاۋ وبلىسى) يەلەندى.
كەڭگىر سۋقويماسى جاعالاۋىنداعى امفيتەاتر ساحناسىندا ءشامشى قالداياقوۆتىڭ تۋعانىنا 95 جىلدىعىنا ارنالعان ۆوكالدىق بايقاۋعا ون ءبىر وبلىستان 14 ءانشى قاتىستى. ءار ءانشى ەكى ءان ورىندادى. فاريدا ساۋىتحاننىڭ دومبىرامەن ورىنداعان «تامدى ارۋى», بەدجا كالمىكوۆتىڭ «باقىت قۇشاعىندا» اندەرى كورەرمەن كوڭىلىنەن شىقتى. كەنجەعالي مىرجىقباي باستاعان قازىلار القاسىنىڭ مۇشەلەرى ءار ءانشىنىڭ ونەرىنە دەن قويىپ تىڭداپ, ءادىل باعاسىن بەردى. باس جۇلدە قاراعاندى وبلىسىنان كەلگەن فاريدا ساۋىتحانعا بۇيىردى. I ورىندى ۇلىتاۋ وبلىسىنان ادىلەت ءابىلباي, II ورىندى اقمولا وبلىسىنان ەرمەك قاسىم, III ورىندى اقتوبە وبلىسىنان بەدجا كالمىكوۆ پەن جامبىل وبلىسىنان كەلگەن قىمبات جامبىلبەك يەلەندى.
جەزقازعان قالاسىنداعى بالالار ونەر مەكتەبىندە اڭىزعا اينالعان تۇلعا نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان «مۋلتياسپاپشىلار» رەسپۋبليكالىق بايقاۋى ءوتتى. وعان ەلىمىزدىڭ سەگىز وبلىسىنان 11 دارىندى جاس قاتىستى. قاتىسۋشىلار بايقاۋدىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كەزەڭىندە ەكى شىعارمادان ورىندادى.
ەتنومۋزىكانت ەدىل قۇسايىنوۆ توراعا بولعان قازىلار القاسىنىڭ شەشىمى بويىنشا باس جۇلدەنى ساندجاي المىشەۆ ( ۇلىتاۋ وبلىسى) قانجىعاسىنا بايلادى. ءى ورىندى ايجان قۇراق (استانا قالاسى), ءىى ورىندى مادينا وسمانوۆا (استانا قالاسى), ءىىى ورىندى نازيرا ومار (پاۆلودار وبلىسى), ءىىى ورىندى ايحات قازيحان (اقمولا وبلىسى) يەلەندى. ءبىراز دارىندى جاستار ديپلومانت اتاندى.
«ۇلت ۇياسى – ۇلىتاۋ» اتتى اقىندار ايتىسىن تاماشالاۋعا كەلگەن حالىق س.قوجامقۇلوۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكا-دراما تەاترىنىڭ زالىنا لىق تولدى.
ۇلىتاۋ ءوڭىرىنىڭ حالقى قازاقستان ايتىس اقىندارى مەن جىرشى-تەرمەشىلەردىڭ حالىقارالىق وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى ءجۇرسىن ەرمان باستاعان اقىنداردى قوشەمەتتەپ قارسى الدى.
جۇرگىزۋشى الامان ايتىسقا ات ارىتىپ كەلگەن تىلەۋبەك جانارىس (قاراعاندى), باتىرجان كادىرباي (اتىراۋ), دارحان ءابدىمانات ۇلى (تاراز قالاسى), ۇلاربەك ميناتحان (جەتىسۋ), نۇرماحان جاقىپبەك (تۇركىستان), نۇرلان ەسەنقۇل (شىمكەنت قالاسى), سىرىم نىعىزباي ( ۇلىتاۋ), رۇستەم قايىرتاي (اباي), فاريزا جەتپىسباي (استانا), نۇرمات مانسۇروۆ (قىزىلوردا), مەيىربەك سۇلتانحان (استانا), جىبەك شاحماردانقىزى (ارقالىق) سىندى اقىنداردى ساحنا تورىنە شاقىرىپ, تانىستىردى.
ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى داستان رىسپەكوۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز ايتىپ, قازىلار القاسىنىڭ توراعاسى ءجۇرسىن ەرماننىڭ يىعىنا ۇلىتاۋ جۇرتشىلىعى اتىنان شاپان جاپتى. ايتىستى عالىم-فيلولوگ, سۋىرىپسالما اقىن امانجول التاەۆ جۇرگىزدى.
وسى جولى اقىنداردىڭ قاتارى جاستارمەن تولىعىپتى. ايتىستاعى ءبىر ەرەكشەلىك اقىندارعا وسى وڭىرگە قاتىسى بار « ۇلىتاۋ جانە جوشى ۇلىسى», « ۇلىتاۋدىڭ ۇلارى – جاقسىگەلدى», «شىنبولات پەن دۇيسەنباي – ايتىستىڭ قوس قاناتى», «تورلەت ەڭبەك ادامى», «قانىش – قازاق عىلىمىنىڭ اتاسى», «كاكىمبەك – جەز دالانىڭ جەزكيىگى» دەپ اتالعان ارنايى تاقىرىپتار بەرىلدى. اقىنداردىڭ كەيبىرەۋى بەرىلگەن تاقىرىپتى تەرەڭ قوزعادى. ەندى ءبىرى ۇلىتاۋ وبلىسىنداعى جول, ەكولوگيا, دەنساۋلىق سياقتى شەتىن ماسەلەلەردى تىلگە تيەك ەتتى. اقىنداردىڭ اراسىندا ءتۇرلى سالادا قىزمەت ىستەيتىندەر بار. استانالىق مەيىرحان سۇلتانحانمەن ايتىسقان قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنان اتامەكەنگە كوشىپ كەلگەن جەتىسۋلىق ۇلاربەك ميناتحاننىڭ اساۋ وزەندەي تاسىعان ولەڭ ۇيقاستارىنان تۋعان توپىراققا دەگەن شەكسىز سۇيىسپەنشىلىكتى سەزىندىك. اقىندار ۇرىمتال سوزگە ۇتقىر جاۋاپ بەرىپ, جۇرتشىلىقتى ريزا قىلدى.
باس جۇلدەنى رۇستەم قايىرتاي (اباي وبلىسى) جەڭىپ الدى. I ورىندى نۇرلان ەسەنقۇلوۆ (شىمكەنت قالاسى), II ورىندى سىرىم نىعىزباي ( ۇلىتاۋ وبلىسى), III ورىندى نۇرمات مانسۇروۆ (قىزىلوردا وبلىسى) قانجىعاسىنا بايلادى.
ايتىستا قازىلار القاسىنىڭ مۇشەسى بولعان, ەل ىشىندە ء«داريداي» اقىن اتالىپ كەتكەن مۇقاش سەيتقازينوۆ: « ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ جەزقازعان قالاسىندا ۇلكەن ونەر مەرەكەسى – « ۇلىتاۋ ءۇنى» وتۋدە. باستاۋىن وتكەن عاسىردىڭ 90-جىلدارىندا العان بۇل ونەر دوداسىنىڭ مەن تۇڭعىش جۇلدەگەرىمىن. ونى بۇگىن بارشا اقىندار تىلگە تيەك ەتىپ جاتىر. ول كەزدە العىسحات قانا الاتىنبىز», دەيدى.
« ۇلىتاۋ ءۇنى» رەسپۋبليكالىق فەستيۆالىنىڭ گالا-كونتسەرتىندە فەستيۆالدا بايگەدەن وزىپ, باعى مەن بابى جانعان جاستار ونەر كورسەتتى. سونىمەن قاتار ۇلىتاۋلىقتار ەسترادا جۇلدىزدارى تامارا اسار, ءمولدىر اۋەلبەكوۆا, ۇشقىن جامالبەكتىڭ ورىنداۋىنداعى اندەردى سۇيسىنە تىڭدادى.
اۋەلدە وبلىستىق, كەيىن ايماقتىق, قازىر رەسپۋبليكالىق مارتەبەگە يە بولعان « ۇلىتاۋ ءۇنى» فەستيۆالى – تالاي دارىندى جاستىڭ تالابىن ۇشتاپ, ءۇمىتىن ۇكىلەپ, قالاۋىنا قانات بايلادى.
ۇلىتاۋ وبلىسى
