قازاق جاستارىنىڭ اراسىندا الاڭدا شيىرشىق اتقان شابۋىلشى, قارسىلاستى قاقپاعا قارىس قادام باستىرمايتىن قورعاۋشىلار بار. ال قاقپاشىنىڭ ءجونى تىپتەن بولەك. ءوز بيىگىنەن تۇسپەي كەلە جاتقان «قايراتتىڭ» شوتلانديالىق «سەلتيك» كومانداسىمەن كەزدەسۋىندە تاعى ءبىر ۇلان قازاق قوعامىنىڭ سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىردى. ول – بايىرعى كوماندانىڭ قاقپاشىسى تەمىرلان اناربەكوۆ.
ساناۋلى ساتتە قازاق فۋتبولىنىڭ داڭقىن اسىرعان قاقپاشىنىڭ كىندىك قانى 2003 جىلعى 14 قازاندا اتىراۋ قالاسىنىڭ ماڭىنداعى ۆودنيكوۆ ەلدى مەكەنىندە تامعان. بالا كۇنىنەن الا دوپقا اڭسارى اۋعان جاس ورەن فۋتبولداعى قادامىن 11 جاسىندا باستاپتى. بىراق ءوزى «فۋتبولعا كەش كەلدىم. بالالارمەن بىرگە دوپ قۋىپ جۇرەتىن ەدىك. سول كەزدە «اتىراۋ» كومانداسىنىڭ فۋتبول ورتالىعىنا بالالاردى ىرىكتەپ جاتقانىن ەستىدىك. ءبىز دە ورتالىققا باردىق», دەيدى.
باستاپقىدا الاڭداعى ويىنشى بولۋدى ماقسات ەتكەن ەكەن. الايدا ادامنىڭ ويلاعانى بولا بەرمەيدى عوي. جاتتىقتىرۋشىلار ونى ءبىرىنشى قۇرامنىڭ ويىنشىسى رەتىندە ەمەس, ەكىنشى لەككە قابىلداپتى. «بۇل قۇرامدا قاقپاشى جوق ەكەن. جاتتىقتىرۋشى مەنى العاشقى ساتتە قاقپاعا تۇرعىزدى. ول كەزدە بويىم ۇزىن ەمەس ەدى. سوعان قاراماستان بىرنەشە دوپتى كەرى قايتاردىم. سونى كورگەن جاتتىقتىرۋشى ماعان قاقپاشى بولۋعا ۇسىنىس جاسادى. فۋتبولشى بولۋدى ارمانداپ جۇرگەندىكتەن, بۇل ۇسىنىستان باس تارتا المادىم», دەيدى ت.اناربەكوۆ.
«اتىراۋ» كلۋبىنىڭ فۋتبول ورتالىعىندا ءۇش جىل جاتتىعىپ, جەرگىلىكتى بالالار كومانداسىنىڭ قاقپاسىن قورعادى. ونىڭ مۇنايلى وڭىردەگى ءىزاشار قادامىنا كۋا بولعان جاتتىقتىرۋشىلارىنىڭ ءبىرى «تەمىرلاننىڭ بالا كۇنىنەن فۋتبولعا ۇمتىلىسى بايقالىپ تۇردى. شەبەرلىگىن شىڭداي تۇسسە, بولاشاقتا مىقتى قاقپاشى بولارىنا ءۇمىت ارتتىق. ال 2017 جىلى ونى «قايرات» كومانداسىنىڭ اكادەمياسىنا شاقىردى. اتا-اناسى دا, ءبىز دە جاس ورەننىڭ باعىن بايلاعىمىز كەلمەدى. سول كەزدە ونىڭ جاسى – 14-تە ەدى», دەگەن پىكىرىن ءبولىستى.
فۋتبول ويىنىنىڭ قىر-سىرىنا قانىق جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, قاقپاشى بولۋ وڭاي ەمەس. ويتكەنى كوماندانىڭ جەڭىسى قاقپانى قورعايتىن قاقپاشىنىڭ شەبەرلىگىمەن ۇشتاسىپ جاتادى. باسقاشا ايتقاندا, قاقپاشى 90 مينۋت بويى ۇستارانىڭ جۇزىندە تۇرادى. تالماي ىزدەنگەن قاقپاشى عانا شەبەرلىگىن شىڭداي الادى. ءار قاتەلىكتەن ساباق الۋى قاجەت. ءتىپتى ءار فۋتبولشىنىڭ قيمىلىن تامىرشىداي تاپ باساتىن پسيحولوگ تە بولعانى ءجون.
مىنە, وسى تۇرعىدان وي وربىتكەندە, «قايراتتىڭ» قاقپاسىن قورعاعان ايگىلى قاقپاشى قۇرالبەك ورداباەۆتىڭ 1973 جىلى كسرو چەمپيوناتىنداعى ويىندا 15 پەنالتيدى قاقپاعا جىبەرمەگەنى ەسكە ورالادى. قارسىلاس كوماندا ويىنشىلارىنىڭ شالت قيمىلىن قالت جىبەرمەگەن كانىگى قاقپاشى ويىن كەزىندە ەكى, ويىننان كەيىن 13 پەنالتي دوبىن كەرى قايتارعان. سول كەزەڭدە وداق كولەمىندەگى «جاڭا ەسىم» اتالىمىنا يە بولعان اڭىز قاقپاشىنىڭ داڭقتى جولىن جالعاستىرعان تەمىرلان اناربەكوۆ «سەلتيك» كومانداسىمەن كەزدەسۋدىڭ شەشۋشى ساتىندە شەبەرلىگىن تانىتتى.
پەنالتي – قاقپاشى مەن فۋتبولشىنىڭ جەكپە-جەگى. ەكەۋىنە دە جۇكتەلەتىن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جۇگى اۋىر. كوماندا سەنىم ارتقان فۋتبولشى قاقپادان ساڭىلاۋ ىزدەيدى. سول ءۇشىن قاقپاشىنى الداعىسى دا, ارباعىسى دا كەلەدى. ال قاقپاشى مىندەتى – دوپتى قايتارۋ. وسى ورايدا قاقپاشىنىڭ ءار فۋتبولشىنىڭ قيمىلىن ءجىتى قاداعالاپ, دوپ باعىتىن ايقىنداۋعا مۇرشاسى بولا بەرمەيدى. سوعان قاراماستان, «قايراتتىڭ» قاقپاشىسى تەمىرلان اناربەكوۆ تەك كوماندانىڭ عانا ەمەس, تۇتاس ەل سەنىمىن اقتادى. ويتكەنى بار ءۇمىت وزىندە ەكەنىن ءتۇسىندى. پەنالتيدىڭ بەس دوبىن قاقپاعا جىبەرىپ السا, قازاق فۋتبولىنىڭ تاريحىندا «قايرات» كومانداسى چەمپيوندار ليگاسىنىڭ توپتىق كەزەڭىنە بەرىلەر جولدامادان قاعىلار ەدى.
دەمەك تەمىرلانعا شەشۋشى ساتتە شيرىعۋ, شەبەرلىگىن كورسەتۋ قاجەت بولدى. ول پەنالتيدىڭ ءۇش دوبىن كەرى قايتاردى. ءسويتىپ, «قايراتتىڭ» عانا ەمەس, قازاق فۋتبولىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتتى. قازاق بالاسى دا مىقتى قاقپاشى بولا الاتىنىن دالەلدەدى. جەڭىستى تاعاتسىزدانا كۇتكەندەر تاقىمىن قىسقان ساناۋلى سەكۋندتا U-17, U-19, U-21 جاستاعى قازاقستان قۇراماسى ساپىندا وتكىزگەن 15 ماتچتان جيناعان تاجىريبەسىنىڭ العاشقى جەمىسىن كورسەتتى.
ءسويتىپ, تەمىرلان ءوزىن شەبەر قاقپاشى رەتىندە تانىتتى. ونىڭ كوماندا جەڭىسىنە قوسار ۇلەسى مۇنىمەن شەكتەلمەيتىنى داۋسىز. ويتكەنى قاقپاشى تەمىرلان اناربەكوۆتىڭ باعىندىرار بيىگى الدا. بالكىم, كوماندانىڭ جەڭىسى قاقپاشىنىڭ شەبەرلىگىمەن استاسىپ جاتاتىنىن بىلەتىن ەۋروپالىق كوماندالار تاعى ءبىر قازاق ۇلانىنا كوز سالار ما ەكەن؟..
اتىراۋ وبلىسى