وسىعان وراي پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى قازاقستاندا العاش رەت «Kaz Agro Carbon» اتتى كومىرتەكتى اگروكليماتتىق پوليگون قۇرماق. بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ كليماتتىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جانە 2060 جىلعا قاراي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كومىرتەكتىك بەيتاراپتىققا قول جەتكىزۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋعا سايكەس ىسكە اسىرىلىپ وتىر.
اكادەميانىڭ تاراتقان اقپاراتىن سۇيەنسەك, جوبا بويىنشا سەرىكتەستەر – رەسەي عىلىم اكادەمياسىنىڭ اگرارلىق ەكولوگيا فەدەرالدىق عىلىمي ورتالىعى. العاشقى پوليگون قازاقستاننىڭ دالالى ايماعىندا, اقمولا وبلىسىندا ورنالاسقان ا.ي.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى بازاسىندا بولادى. اگروكليماتتىق پوليگون «Kaz Agro Carbon» كومىرتەكتىك بالانس پەن پارنيكتىك گازداردى ولشەۋ, مودەلدەۋ, بولجاۋ جانە باسقارۋ ءۇشىن ءتيىمدى الاڭعا اينالماق. ەكى ەلدىڭ عالىمدارى سولتۇستىك قازاقستاننىڭ ءارتۇرلى ەكوجۇيەلەرىندە بولىندىلەردى ازايتۋ جانە كومىرقىشقىل گازىن ءسىڭىرۋدى ارتتىرۋعا باعىتتالعان تەحنولوگيالاردى ازىرلەپ, سىناقتان وتكىزەدى.
بۇل باستاما جاقىندا وتكەن رەسەي فەدەراتسياسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ جانىنداعى ساراپتامالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا ۇسىنىلىپ, قولداۋ تاپتى. سول وتىرىستا ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اگروبيورەسۋرستار جانە ەكولوگيا عىلىمدارى ورتالىعىنىڭ باسشىسى جاننا المانوۆا كومىرتەگى بالانسىنىڭ مونيتورينگى تەحنولوگيالارىن دامىتۋ جانە كاربون پوليگوندارىن قۇرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بايانداما جاساعان ەدى. ول ءوز سوزىندە: «كومىرتەگى «بەيتاراپتىعىنا» قول جەتكىزۋ – قازاقستان ءۇشىن ستراتەگيالىق باسىمدىق جانە كليماتتىق ماقساتتاردى ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزگى باعىتى. قازاقستاندا كاربون ەگىنشىلىگىن تابىستى دامىتۋ ءۇشىن اگروەكوجۇيەلەردە كومىرتەگىنى باسقارۋدىڭ جۇيەلى مودەلىن قالىپتاستىرۋ جانە كاربون پوليگوندارىنىڭ جەلىسىن دامىتۋ قاجەت. مەملەكەت باسشىسىنىڭ كليماتتىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جانە 2060 جىلعا قاراي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىنا سايكەس, اكادەميا «Kaz Agro Carbon» كاربون اگروكليماتتىق پوليگونىن قۇرۋدى ۇسىنادى. رەسەي تاراپىنان سەرىكتەس – رعا اگرارلىق ەكولوگيا فەدەرالدىق ورتالىعى. كاربون پوليگونىن قازاقستاننىڭ دالا ايماعىندا, ا.ي.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى بازاسىندا اشۋ كوزدەلىپ وتىر», دەپ ءتۇسىندىردى.
ج.المانوۆانىڭ ايتۋىنشا, «Kaz Agro Carbon» كاربون پوليگونى كومىرتەگى بالانسىن ولشەۋ, مودەلدەۋ, بولجاۋ جانە باسقارۋ ادىستەرىن سىناقتان وتكىزۋ ءۇشىن ءتيىمدى الاڭعا اينالادى. ەكى ەلدىڭ عالىمدارى سولتۇستىك قازاقستاننىڭ ءارتۇرلى ەكوجۇيەلەرىندە كومىرقىشقىل گازىنىڭ شىعارىندىلارىن ازايتۋ جانە ءسىڭىرۋ, كولەمىن ارتتىرۋ تەحنولوگيالارىن ازىرلەپ, سىناقتان وتكىزەدى. بۇل – كليماتتىق ماقساتتارعا قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان جۇمىس.
ء«بىزدىڭ اكادەميا قازاقستاندىق جانە رعا اگرارلىق ەكولوگيا فەدەرالدىق ورتالىعىنىڭ عالىمدارىمەن بىرلەسىپ, قازاقستانداعى كاربون ەگىنشىلىگىندە توپىراق كومىرتەگىن جانە پارنيكتىك گازداردى باسقارۋ بويىنشا كەشەندى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلاما ازىرلەدى. باعدارلاما كومىرتەگىنى ۇنەمدەيتىن اگروتەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى, توپىراق قۇنارلىلىعىن ارتتىرۋدى جانە اگروەكوجۇيەلەردى ساقتاۋدى كوزدەيدى. ءبىز قول جەتكىزىلگەن ەكىجاقتى كەلىسىمدەردى جانە ولاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا پراكتيكالىق قادامداردى جوعارى باعالايمىز. كاربون پوليگونىنىڭ قۇرىلۋى قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى بىرلەسكەن عىلىمي-زەرتتەۋ, كليماتتىق جانە اگروتەحنولوگيالىق باستامالاردىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى», دەدى ج.المانوۆا.
ال رەسەي عجبم باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دەنيس سەرگەەۆيچ سەكيرينسكي اتالعان باستامانى قولداپ: «وزىق ادىستەمەلەرگە, سونىڭ ىشىندە پوليگونداردا ازىرلەنگەندەرگە يە بولا وتىرىپ, رەسەي وزگە ستاندارتتاردىڭ ءپاسسيۆتى تۇتىنۋشىسى بولماي, ءوز ەرەجەلەرىنىڭ ساۋلەتشىسىنە اينالۋ مۇمكىندىگىنە يە. بۇل رەتتە, رەسەيدىڭ حالىقارالىق كليماتتىق الاڭداعى, اسىرەسە بريكس, ەاەو, ازيا ەلدەرىمەن ۇقساس ەكوجۇيەلەرگە يە نەمەسە وسىنداي سىن-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلەتىن مەملەكەتتەرمەن ديالوگتەگى ۇستانىمدارى كۇشەيەدى», دەپ اتاپ ءوتتى.