سۋرەتتى تۇسىرگەن – الماس ماناپ, «EQ»
ءبىراز اقپارات قۇرالدارى بۇل تۋرالى جازدى دا. راسىندا 31 مامىر – ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى, ياعني ازا تۇتۋ كۇنى دەپ بەكىتىلگەنىمەن, ونى وتكىزۋ شارالارىنىڭ ويلاستىرىلماعانى قايران قالدىرادى. وسى جونىندە ويىمدى ورتاعا سالىپ كورەيىن.
الەمدە ازالى كۇندى اتاپ قانا قويماي, ونى قالاي وتكىزۋ كەرەك ەكەنىن ناقتىلاعان ەلدەر بار. مىسالى, ەۆرەيلەر ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا زورلىقپەن ولتىرىلگەن 6 ميلليون قانداسىن ەسكە الۋ كۇنىن ايرىقشا اتاپ وتەدى. سول كۇنى ولار قۇرباندار كۇنىن وسۆەنتسيم زيراتىندا وتكىزۋدى ۇلگى ەسەبىندە پايدالانىپ كەلەدى. ەۆرەيلەر ەسكە الۋ كەزىندە ونىڭ ۇلكەن قاقپاسىن كەڭ اشىپ, بىرنەشە مينۋت بويى ۇزىك-ۇزىك سيرەنا داۋسىن شىعارادى.
ءدال وسى سياقتى ازالى كۇندى ەسكە الۋ شاراسى ارمەنيادا دا بار. ولار دا جىل سايىن 26 ءساۋىر كۇنى ەرەۆاننىڭ سىرتىنداعى ارنايى تاۋعا بارىپ, كيەلى ۇڭگىردە ەسكە الۋ ءداستۇرىن وتكىزەدى. ول جەردە ارميانداردىڭ ۇلتتىق قايعىلى مۋزىكاسى بىرنەشە كۇن قويىلادى. قالا تۇرعىندارى سول كۇنى وعان ارنايى تەگىن اۆتوبۋسپەن بارىپ قايتادى. قۇربانداردى ەسكە الۋعا شىققان ادامداردان تاكسيشىلەر دە اقى المايتىن جاقسى ءداستۇر بار.
مىنە, وسى سياقتى ءبىز دە ازالى 31 مامىر كۇنىن ەلىمىزدە رەسمي اتاپ وتەۋدىڭ وزىندىك جولىن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت. سونىڭ ءبىر نۇسقاسى مىناۋ: 31 مامىر كۇنى ساعات 12.00-دە بۇكىل قازاقستان بويىنشا بارلىق كولىك ءبىر مينۋت توقتاپ, سيگنال بەرسە. بارلىق مەشىتتە يمامدار مىنبەرگە شىعىپ, بىرەر مينۋت مىنا ءسوزدى داۋىستاپ ايتسا: «قىزىل كوممۋنيزمنەن قازا تاپقان باۋىرلارىمىز يماندى بولسىن, يماندى بولسىن, يماندى بولسىن!».
ال دۇنيە جۇزىندەگى قازاقتار دا وسى كۇنى, وسى ساعاتتا قوزعالماي ءبىر مينۋت بويى تىك تۇرۋى قاجەت. مىنە, وسىلاي ەشبىر شۋ شىعارماي مارقۇمداردى رەسمي ەسكە الىپ وتىرساق, مادەني يگى ءداستۇر قالىپتاسار ەدى. ونىڭ تاربيەلىك ءمانى جاستارعا دا, جالپى حالىققا دا جاعىمدى بولارى حاق.
ارينە, بۇل ۇسىنىستى بيلىك حالىقتىڭ تالقىسىنا سالىپ, ارنايى رەسمي شەشىم شىعارسا, وتە ورىندى.
قالاي بولعاندا دا, ەلىمىزدە ازالى كۇندى وتكىزۋ جولى ناقتىلانۋى قاجەت. قىناداي قىرىلعان باۋىرلارىمىزدىڭ رۋحى دا جەر بەتىندە تىنىشتىق بولعاننىن قالايدى.
ءسويتىپ, كەلەسى جىلى 31 مامىر – ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىن ەلدىك دەڭگەيدە اتاپ وتەمىز دەپ ۇمىتتەنەمىن. ۇسىنىپ وتىرعان باستامام جاۋاپتى ورىنداردان, حالىق تاراپىنان دا قولداۋ تابادى دەپ سەنەمىن.
ورازاق سماعۇلوۆ,
ۇعا اكادەميگى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن عىلىم جانە تەحنيكا قايراتكەرى
