2 تامىز, حاكىم ابايدىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويى ارنالعان ونكۇندىك ءىس-شارالاردىڭ ەكىنشى كۇنگى قىزىعىن كورگىسى كەلگەن اعايى, تاڭ اتىسىمەن سەمەي قالاسىنداعى «ارەنا» مادەني-سپورتتىق كەشەنىنە اعىلدى. ءبىز دە وسى قارا ءنوپىردىڭ ىشىندە كەلەمىز. وسىلايشا «ارەنا» اۋماعىندا تۇركىستان وبلىسىنىڭ مادەني كۇندەرى باستالدى. ەكى كۇنگە سوزىلاتىن بۇل ءىس-شارا قوس وبلىس اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق نەگىزىندە وڭتۇستىك وڭىردەن تويعا تارتۋ رەتىندە ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون.
مادەني كۇندەر اياسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ جارمەڭكەسى اشىلدى. تۇركىستان ءوڭىرىنىڭ تابيعي ءارى ساپالى ونىمدەرى نارىقتاعىدان ەداۋىر تومەن باعامەن ساۋدالاندى. جارمەڭكەگە تۇركىستان وبلىسىنان 540 توننادان اساتىن, 40-قا جۋىق ءونىم تۇرلەرى جەتكىزىلىپتى. ونىڭ ىشىندە 194 توننا كارتوپ, 81 توننا باۋ-باقشا ونىمدەرى, 71 توننا جەمىس-جيدەك, 167 توننا ءسۇت ونىمدەرى, بال, شىرىن, شۇجىق, جۇمىرتقا سىندى جەرگىلىكتى قايتا وڭدەلگەن ونىمدەر بار. اسىرەسە, ءدامى ءتىل ۇيىرەتىن ءمىرزاشولدىڭ قاۋىنى مەن شاردارانىڭ قاربىزىنا سۇرانىس كوپ بولدى. كۇن ىستىقتا ءوزىمىز دە ءبىر-ەكەۋىن جاۋكەمدەپ ۇلگەردىك.
قىزىق مۇنىمەن بىتكەن جوق, تۇركىستان وبلىسىنىڭ مادەني كۇندەرى اياسىندا قولونەر شەبەرلەرىنىڭ كورمەسى دە اشىلدى. وندا اعاشتان, كيىزدەن, قىشتان جاسالعان بۇيىمدار, توقىما كىلەمدەر, زەرگەرلىك اشەكەيلەر مەن ءتۇرلى كادەسىيلار تويشىل قاۋىمنىڭ كوز جاۋىن الدى. بۇعان قوسا, باياعى جارمەڭكەنىڭ سالتىمەن كيەلى تۇركىستاننان ارنايى كەلگەن «تۇمار» ەتنو-فولكلورلىق ءانسامبلى, «فاراب» بي ءانسامبلى, «سارىن» توبى مەن ش.قالداياقوۆ اتىنداعى فيلارمونيانىڭ انشىلەرى جارمەڭكەگە جينالعان جۇرتشىلىققا كونتسەرت قويىپ, كوتەرىڭكى كوڭىل-كۇي سىيلادى.
تۇركىستان وبلىسىنىڭ مادەني كۇندەرى اياسىنداعى ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شاراعا وبلىس اكىمى بەرىك ءۋالي قاتىسىپ, جارمەڭكە مەن كورمەنى ارالاپ, ونەرپازداردىڭ ونەرىن تاماشالادى. اباي وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى اتىنان تۇركىستان وبلىسىنىڭ باسشىلىعىنا, ۇيىمداستىرۋشىلارعا, بارلىق قاتىسۋشىلارعا العىسىن جەتكىزدى.
«تۇركىستان تۇركى دۇنيەسىنىڭ رۋحاني استاناسى عوي. سەمەي – الاشتىڭ العاشقى استاناسى. ەكى رۋحاني ءوڭىردىڭ باۋىرلاستىعى, ىنتىماقتاستىعى قۋانتادى. ەڭ باستىسى, مۇندا باعا قولجەتىمدى. جارمەڭكەنىڭ ۇلكەن مەرەيتويدىڭ كەزىندە ۇيىمداستىرىلعانىن حالىق جاقسى قابىلداپ جاتىر. بۇل شارا شىعىس پەن وڭتۇستىكتىڭ اراسىن جالعاعان التىن كوپىر بولدى. حالىققا قاجەت وسىنداي جارمەڭكەلەردى الداعى ۋاقىتتا دا ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ارىپتەسىم نۇرالحان كوشەروۆكە تۇرعىنداردىڭ ءوتىنىشىن ايتىپ, قولقا سالاتىن بولامىز» دەدى ايماق باسشىسى.
جارمەڭكەنى ۇيىمداستىرۋشىلار ونىمدەرگە حالىق تاراپىنان سۇرانىستىڭ جوعارى بولعانىن ايتتى.
«اباي ءوڭىرى, سەمەي حالقى ءبىزدى جىلى قابىلداپ جاتىر. تالاي جارمەڭكەلەردى ۇيىمداستىرىپ ءجۇرمىز. بىراق حالىقتىڭ مىناداي ىقىلاسىن ءبىرىنشى رەت كورىپ تۇرمىز. تاڭعى ساعات 7-دەن باستاپ جينالىپ, ونىمدەرىمىزدى الىپ جاتىر», – دەدى تۇركىستان وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەرمۇحامبەت قۇرالبەكوۆ.
ءىس-شارا ءوتىپ جاتقان اۋماقتا ءتورت پاۆيلوننان تۇراتىن فۋدكورت ايماعى دا جۇمىس ىستەپ تۇر.
«بۇگىنگى ءىس-شارا جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعان, ءبارى حالىققا ىڭعايلى جاسالعان. قالادا تۇراتىن كوپ ادامنىڭ ساياجايى جوق, ءوز ءونىمىن وسىرمەيدى. مۇنداي جارمەڭكەلەر تۇرعىندارعا اسا قاجەت. باعالار دا بازارداعىدان الدەقايدا ارزان. تۇرعىندار كوپ كەلىپ جاتىر, ءبارى ريزا. وسىنداي ءىس-شارالار ءجيى ءوتىپ تۇرسا دەگەن تىلەگىمىز بار», – دەدى قالا تۇرعىنى ساعدات سىزدىقباەۆا.
تۇركىستان وبلىسىنىڭ مادەني كۇندەرى ەرتەڭ دە جالعاسادى.
ال سەمەي قالاسىنداعى اۋەزوۆ الاڭىندا «اباي مۇراسى – حالىق دانالىعى» اتتى ادەبي كەش ءوتتى. وعان ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن جانە اباي ەلىنىڭ ادەبيەتشىلەرى قاتىستى. اباي تويىنا ارنالعان مادەني ءىس-شارا كەشكى التىدا اباي اتىنداعى تەاتر ساحناسىندا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى مايرا يلياسوۆانىڭ «اينالدىم ەلىم» اتتى شىعارماشىلىق كونتسەرتىنە ۇلاستى. كونتسەرت بارىسىندا ونەر يەسى اباي شىعارماشىلىعىنا ارنالعان اندەر مەن قازاق مۋزىكا ونەرىنىڭ ءىنجۋ-مارجاندارىن ورىندادى. اباي وبلىسىنىڭ تۋماسى مايرا يلياسوۆا بۇل كەش ارقىلى تۋعان توپىراعىنا دەگەن شەكسىز قۇرمەتى مەن ىقىلاسىن ءبىلدىردى. گاسترولدىك ساپار اياسىندا كونتسەرت 3-6 تامىز كۇندەرى ءۇرجار, اياگوز, جارما, جاڭاسەمەي اۋداندارىندا دا جالعاسادى.
اباي وبلىسى
